Województwo wielkopolskie



w Giewartowie

Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin; siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.

Województwo wielkopolskie zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem powierzchni i trzecie pod względem liczby ludności.

Na obszarze województwa leży aglomeracja kalisko-ostrowska i aglomeracja poznańska oraz Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy, Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego i Poznański Okręg Przemysłowy.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia województwa wynosiła 29 826,51 km², co stanowi 9,5% powierzchni Polski<ref></ref>. Wielkopolskie jest drugim co do powierzchni województwem w Polsce (po woj. mazowieckim).

Województwa wielkopolskiego nie można jednoznacznie utożsamiać z historyczną Wielkopolską, gdyż nie należą do niego m.in.:
W skład województwa wchodzą natomiast m.in.:
Sąsiednie województwa:

Historia

Województwo wielkopolskie utworzono 1 stycznia 1999 z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

Urbanizacja

W województwie wielkopolskim jest 109 miast, w tym 4 miasta na prawach powiatu. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców (malejąco). Powierzchnia wg GUS z 31 grudnia 2009 roku. Pogrubionym drukiem zostały oznaczone miasta powiatowe.

<center>
{ class="wikitable sortable" style="text-align:center"

! style="width:10px" class="unsortable" Herb !! style="width:50px" Miasto !! style="width:50px" Powiat !!style="width:40px" Ludność !!style="width:40px" Pow.
<small>(km2)</small> !!style="width:60px" Gęst. zal.
<small>(os./km2)</small>

Poznań m. na prawach powiatu 554221 261,85 2123

Kalisz m. na prawach powiatu 107019 69,42 1542

Konin m. na prawach powiatu 79516 82,2 969

Piła pilski 74638 102,68 728

Ostrów Wielkopolski ostrowski 72403 41,9 1728

Gniezno gnieźnieński 69526 40,89 1713

Leszno m. na prawach powiatu 64338 31,90 1999

Swarzędz poznański 30487 8,58 3493

Krotoszyn krotoszyński 29485 22,54 1309

Śrem śremski 29895 12,37 2419

Luboń poznański 29520 13,52 2230

Września wrzesiński 29121 12,73 2289

Turek turecki 28636 16,17 1774

Jarocin jarociński 26024 14,64 1773

Wągrowiec wągrowiecki 25060 17,83 1402

Kościan kościański 24049 8,79 2736

Koło kolski 22926 13,85 1658

Środa Wielkopolska średzki 22103 17,98 1224

Rawicz rawicki 21055 7,81 2694

Gostyń gostyński 20491 10,71 1914

Chodzież chodzieski 19498 12,77 1529

Szamotuły szamotulski 18873 10,11 1862

Złotów złotowski 18255 11,58 1576

Oborniki obornicki 17972 14,08 1269

Pleszew pleszewski 17604 13,14 1341

Trzcianka czarnkowsko-trzcianiecki 17233 18,29 942

Nowy Tomyśl nowotomyski 14952 5,2 2888

Kępno kepiński 14702 7,79 1895

Ostrzeszów ostrzeszowski 14413 12,13 1190

Grodzisk Wielkopolski grodziski 13991 18,21 766

Słupca słupecki 13945 10,31 1354

Wolsztyn wolsztyński 13398 4,78 2808

Mosina poznański 12418 13,78 900

Wronki szamotulski 11461 5,81 1973

Czarnków czarnkowsko-trzcianecki 11220 10,04 1118

Rogoźno obornicki 11337 11,24 988

Międzychód międzychodzki 10891 6,98 1564

Murowana Goślina poznański 10318 7,18 1601

Puszczykowo poznański 9602 16,11 594

Opalenica nowotomyski 9330 6,42 1440

Kostrzyn poznański 8993 8,03 1116

Pobiedziska poznański 8693 8,96 968

Jastrowie złotowski 8494 72,27 118

Witkowo gnieźnieński 7944 8,30 956

Trzemeszno gnieźnieński 7818 5,46 1436

Pniewy szamotulski 7780 9,32 830

Kórnik poznański 7215 6,08 1203

Zbąszyń nowotomyski 7195 5,42 1326

Kłodawa kolski 6702 4,32 1554

Koźmin Wielkopolski krotoszyński 6671 5,89 1134

Krzyż Wielkopolski czarnkowsko-trzcianecki 6300 5,83 1081

Buk poznański 6105 2,96 2061

Sieraków międzychodzki 6099 14,10 432

Wieleń czarnkowsko-trzcianecki 5875 4,32 1366

Stęszew poznański 5644 5,69 983

Śmigiel kościański 5526 5,30 1044

Wyrzysk pilski 5242 4,12 1270

Czempiń kościański 5198 3,32 1565

Odolanów ostrowski 5011 4,76 1054

Nowe Skalmierzyce ostrowski 4948 1,58 3140

Zduny krotoszyński 4501 6,14 725

Golina koniński 4380 3,52 1246

Szamocin chodzieski 4276 4,67 912

Kleczew koniński 4230 6,68 629

Krobia gostyński 4073 4,07 576

Skoki wągrowiecki 3972 11,20 355

Okonek złotowski 3867 20,03 193

Ujście pilski 3878 5,78 669

Krajenka złotowski 3684 3,76 979

Sompolno koniński 3621 6,21 581

Miłosław wrzesiński 3560 4,07 875

Gołańcz wągrowiecki 3375 12,64 267

Tuliszków turecki 3371 7,04 482

Nekla wrzesiński 3351 19,79 342

Rakoniewice grodziski 3322 3,37 977

Pyzdry wrzesiński 3203 12,16 263

Ślesin koniński 3182 7,18 443

Miejska Górka rawicki 3169 3,14 1009

Kobylin krotoszyński 3130 4,87 643

Łobżenica pilski 3090 3,25 951

Margonin chodzieski 2980 5,15 579

Zagórów słupecki 2974 3,44 865

Bojanowo rawicki 2960 2,34 1265

Lwówek nowotomyski 2939 3,16 930

Poniec gostyński 2849 3,48 819

Sulmierzyce krotoszyński 2829 29,29 97

Książ Wielkopolski śremski 2736 1,96 1396

Wysoka pilski 2728 4,82 566

Rydzyna leszczyński 2696 2,20 1225

Kłecko gnieźnieński 2648 9,61 276

Czerniejewo gnieźnieński 2612 10,20 256

Borek Wielkopolski gostyński 2527 6,16 410

Rychwał koniński 2370 9,70 244

Obrzycko szamotulski 2226 3,74 589

Osieczna leszczyński 2132 4,76 448

Żerków jarociński 2127 2,03 1048

Raszków ostrowski 2079 2,05 1014

Pogorzela gostyński 2015 4,36 462

Dąbie kolski 2003 8,86 226

Ostroróg szamotulski 1984 1,25 1587

Grabów nad Prosną ostrzeszowski 1960 2,58 760

Jutrosin rawicki 1908 1,62 1178

Mikstat ostrzeszowski 1832 2,49 736

Przedecz kolski 1780 2,98 597

Wielichowo grodziski 1736 1,24 1400

Krzywiń kościański 1630 2,27 718

Stawiszyn kaliski 1564 0,99 1580

Dolsk śremski 1527 6,2 247

Dobra turecki 1450 1,84 788
class="sortbottom"
bgcolor="E6E6FA" bgcolor="E6E6FA" bgcolor="E6E6FA" bgcolor="PaleGreen" 1912830 bgcolor="PaleGreen" 1488,57 bgcolor="PaleGreen" 1285
}
</center>

Gospodarka

W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. wielkopolskiego wynosił 118,5&nbsp;mld&nbsp;zł, co stanowiło 9,3% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 104,4% średniej krajowej, co plasowało wielkopolskie na 4. miejscu względem innych województw<ref></ref>.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. wielkopolskiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 3248,50&nbsp;zł, co lokowało je na 6. miejscu względem wszystkich województw<ref>Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 30 maja 2011 r. ()</ref>.

W końcu czerwca 2011 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 128,3 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 8,6% do aktywnych zawodowo<ref></ref>.

Demografia

Według danych z 31 grudnia 2010 r. województwo wielkopolskie miało 3 419 426 mieszkańców, co stanowiło 8,9% ludności Polski<ref name="Ludność2010-12"></ref>. Wielkopolskie jest trzecim województwem pod względem liczby ludności w Polsce.

Dane z 31 grudnia 2007 r.<ref name="pl-gus3"></ref>:
{border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;"
!Opis 2Ogółem 2Kobiety 2Mężczyźni

jednostka osób% osób% osób%

populacja 3 419 426 100 1 760 667 51,49 1 658 759 48,51

powierzchnia 6 29 826,51 km²

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) 2 114,64 2 59,3 2 55,61
}

Podział administracyjny

<small>Ludność powiatów (31.12.2009)<ref name="Gus stan 09"></ref></small>

Miasta na prawach powiatu

{ class="wikitable sortable" style="text-align:right"
+ Miasta na prawach powiatu<ref name="Gus stan 09"/>
! style="width:10px" class="unsortable" Herb
! style="width:50px" Powiat
! style="width:40px" Ludność
! style="width:50px" Pow.
<small>(km²)</small>
! style="width:60px" Gęst. zal.
<small>(os./km²)</small>

!
style="text-align:left" Kalisz
107 019
69,42
1541,6

!
style="text-align:left" Konin
79 516
82,20
968,6

!
style="text-align:left" Leszno
64 338
31,9
1999

!
style="text-align:left" Poznań
554 221
261,85
2123,4
}
</center>

Powiaty

{ class="wikitable sortable" style="text-align:center"
+ Powiaty<ref name="Gus stan 09"/>
! style="width:10px" class="unsortable" Herb
! style="width:50px" Powiat
! style="width:80px" class="unsortable" Siedziba powiatu
<small>(ludność tys.)</small>
! style="width:40px" Ludność
! style="width:50px" Pow.
<small>(km²)</small>
! style="width:60px" Gęst. zal.
<small>(os./km²)</small>
! style="width:40px" Urbanizacja
<small>(%)</small>
! style="width:120px" class="unsortable" Miasta

!
chodzieski
Chodzież
<small>(19,5)</small>
47389
680,58
70
58,5
Margonin
Szamocin

!
czarnkowsko-trzcianiecki
Czarnków
<small>(11,2)</small>
86939
1808,19
48
46,4
Trzcianka
Krzyż Wielkopolski
Wieleń

!
gnieźnieński
Gniezno
<small>(69,5)</small>
141719
1254,34
113
63,9
Czerniejewo
Kłecko
Trzemeszno
Witkowo

!
gostyński
Gostyń
<small>(20,5)</small>
76052
810,34
93,85
42
Borek Wielkopolski
Krobia
Pogorzela
Poniec

!
grodziski
Grodzisk Wielkopolski
<small>(14)</small>
49903
643,72
77,5
38
Rakoniewice
Wielichowo

!
jarociński
Jarocin
<small>(26)</small>
70821
587,7
120,5
39,65
Żerków

!
kaliski
Kalisz
<small>(107)</small>
81166
1160,02
70
1,9
Stawiszyn

!
kępiński
Kępno
<small>(14,7)</small>
55903
600,39
93,1
26,3


!
kolski
Koło
<small>(23)</small>
88274
1011,03
87,3
37,9
Dąbie
Kłodawa
Przedecz

!
koniński
Konin
<small>(79,5)</small>
125965
1578,71
79,8
14,1
Golina
Kleczew
Rychwał
Sompolno
Ślesin

!
kościański
Kościan
<small>(24)</small>
78205
722,53
108
46,5
Czempiń
Krzywiń
Śmigiel

!
krotoszyński
Krotoszyn
<small>(29,5)</small>
77440
714,23
108,4
60,2
Sulmierzyce
Kobylin
Koźmin Wielkopolski
Zduny

!
leszczyński
Leszno
<small>(64,3)</small>
51722
804,65
64,3
9,3
Osieczna
Rydzyna

!

Zobacz też

Linki zewnętrzne



Woiwodschaft Großpolen
Greater Poland Voivodeship
Voïvodie de Grande-Pologne