Władcy Polski

Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski<ref>Tytuły Królów polskich.</ref>. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.

Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski automatycznie zostawał władcą Litwy i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie<ref></ref>.

Od 1573 do upadku Rzeczypospolitej w 1795 (III rozbiór Polski) władcy byli wybierani w drodze wolnej elekcji. Po kongresie wiedeńskim tytuł królów Polski nosili cesarze rosyjscy z dynastii Romanowów (w 1831 sejm zdetronizował Mikołaja I, choć ten nie uznał tej decyzji, bo konstytucja nie przewidywała możliwości detronizowania króla).

Legendarni władcy Polski

W najważniejszych polskich kronikach średniowiecznych wspominano władców, którzy poprzedzali pierwszego historycznie potwierdzonego księcia Polski – Mieszka I. Byli to między innymi: Lech, Krak, Popiel, Piast.

Piastowie – książęta Polan

Trzej bezpośredni poprzednicy Mieszka I są znani jedynie z relacji Galla Anonima. Ich historyczność jest dyskusyjna, jednak obecnie literatura skłania się do uznania listy władców przekazanej przez Galla za zgodną z rzeczywistością<ref>K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Wrocław-Warszawa 1992, s. 46.</ref>. Nie zalicza się ich do władców Polski. Sam termin „Polska” nie jest poświadczony w tych wczesnych czasach, a ziemie, którymi władali stanowiły prawdopodobnie tylko część późniejszej Polski.

}

Piastowie – książęta i królowie Polski (do 1138)

Pierwszym władcą Polski potwierdzonym przez współczesne źródła był Mieszko I. Z władców Polski z dynastii Piastów panujących między około 960 a 1138 rokiem trzech dostąpiło koronacji: w 1025 roku Bolesław I Chrobry, w tym samym roku Mieszko II Lambert i w 1076 roku Bolesław II Szczodry.

Według relacji Kosmasa z Pragi w 1085 roku cesarz Henryk IV nadał Wratysławowi II, ówczesnemu władcy Czech, tytuł króla Polski; informacja ta jest jednak odrzucana przez większość badaczy<ref>A. Gąsiorowski, Wratysław II, Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 6 cz. 2, s. 599.</ref>.

W roku 1098 synowie Władysława (Zbigniew i Bolesław III Krzywousty), przy poparciu możnych, obalili Sieciecha i wymogli na ojcu podział państwa na dzielnice. Zbigniew otrzymał Wielkopolskę, Kujawy i ziemię sieradzko-łęczycką, a Bolesław Małopolskę i Śląsk, zaś Władysław zatrzymał dla siebie Mazowsze wraz z władzą zwierzchnią nad wszystkimi księstwami.

1102-1107
Zbigniew

Władysław I Herman, nieznana Polka
ok. 1070
8 lipca 1113?
Książę wielkopolski, mazowiecki i kujawski w latach 1102-1107.

1107-1138
Bolesław III Krzywousty

Władysław I Herman, Judyta czeska
20 sierpnia 1086
28 października 1138
Książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102-1107, książę Polski w latach 1107-1138.
}

Okres rozbicia dzielnicowego

Ustawa sukcesyjna Bolesława III Krzywoustego zapoczątkowała w Polsce okres rozbicia dzielnicowego. Najważniejszym z książąt miał być władca dzielnicy senioralnej (w jej granicach znajdowała się stolica państwa – Kraków), będący zarazem – zgodnie z zasadą senioratu – najstarszym z rodu. Zasada ta została podważona już w 1146 roku wraz z wypędzeniem Władysława II Wygnańca, załamała się w wyniku decyzji zjazdu łęczyckiego w 1180 roku, chociaż jeszcze w XIII wieku część pretendentów do dzielnicy krakowskiej powoływała się na swoje prawa z racji bycia najstarszym w rodzie.

Piastowie – książęta krakowscy

{ class="wikitable" width="100%" cellpadding=2 cellspacing=2 style="text-align:center"
! style="width:75px" Okres panowania
! style="width:100px" Imię władcy
! style="width:75px" Portret władcy
! style="width:100px" Rodzice
! style="width:100px" Data urodzin
! style="width:100px" Data śmierci
! Informacje dodatkowe

1138-1146
Władysław II Wygnaniec

Bolesław III Krzywousty,
Zbysława Kijowska
1105
30 maja 1159
Książę śląski 1138-1146.

1146-1173
Bolesław IV Kędzierzawy

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
ok. 1121/1122
5 stycznia 1173
Książę mazowiecki 1138-1173, śląski 1146-1163.

1173-1177
Mieszko III Stary

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
1122/1125
13 lub 14 marca 1202
Po raz pierwszy. Książę wielkopolski 1138-1179, 1182-1202.

1177-1191
Kazimierz II Sprawiedliwy

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
1138
4 maja 1194
Po raz pierwszy. Książę wiślicki 1166-1173, sandomierski 1173-1194, mazowiecki 1186-1194.

1191
Mieszko III Stary

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
1122/1125
13 lub 14 marca 1202
Po raz drugi.

1191-1194
Kazimierz II Sprawiedliwy

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
1138
4 maja 1194
Po raz drugi.

1194-1198
Leszek Biały

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1184/1185
24 listopada 1227
Po raz pierwszy.

1198-1199
Mieszko III Stary

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
1122/1125
13 lub 14 marca 1202
Po raz trzeci.

1199
Leszek Biały

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1184/1185
24 listopada 1227
Po raz drugi.

1199-1202
Mieszko III Stary

Bolesław III Krzywousty,
Salomea z Bergu
1122/1125
13 lub 14 marca 1202
Po raz czwarty.

1202<ref>J. Wyrozumski, Dzieje Polski piastowskiej..., s. 177-178.</ref>
Władysław III Laskonogi

Mieszko III Stary,
Eudoksja kijowska
1161/1167
3 listopada 1231
Po raz pierwszy. Książę wielkopolski 1202-1220.

1202-1210
Leszek Biały

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1184/1185
24 listopada 1227
Po raz trzeci.

1210-1211
Mieszko IV Plątonogi

Władysław II Wygnaniec,
Agnieszka austriacka
1131-1146
1211
Książę raciborski 1173-1211, opolski 1202-1211 jako Mieszko I

1211-1225
Leszek Biały

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1184/1185
24 listopada 1227
Po raz czwarty. W 1224 roku wojska małopolskie zostały rozgromione przez Prusów, a do klęski przyczyniła się ucieczka członków małopolskiego rodu Gryfitów. Leszek Biały zaczął karać członków rodu.

1225
Henryk I Brodaty

Bolesław I Wysoki,
Krystyna
1165-1170
19 marca 1238
Gdy Leszek Biały zastosował represje wobec członków rodu Gryfitów, ci w odpowiedzi na to w 1225 roku (pod nieobecność księcia Leszka Białego w Krakowie), przywołali na tron krakowski Henryka I Brodatego. Książę śląski od 1201.

1225-1227
Leszek Biały

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1184/1185
24 listopada 1227
Po raz piąty. Krótkotrwały konflikt z Henrykiem I Brodatym zakończono zawarciem pokoju, wycofaniem się księcia śląskiego z Krakowa a zarazem wygnaniem Gryfitów z Małopolski.

1227-1229
Władysław III Laskonogi

Mieszko III Stary,
Eudoksja kijowska
1161/1167
3 listopada 1231
Po raz drugi. W latach 1228-1229 w jego zastępstwie rządy w dzielnicy senioralnej sprawował Henryk I Brodaty<ref>B. Zientara, Henryk Brodaty..., wyd. 2, s. 280-281.</ref>.

1229-1232
Konrad I mazowiecki

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1187
31 sierpnia 1247
Po raz pierwszy. Tytuł księcia krakowskiego przyjął dopiero po śmierci Władysława Laskonogiego<ref>B. Zientara, Henryk Brodaty..., wyd. 2, s. 306.</ref>. Książę mazowiecki od 1202<ref>J. Wyrozumski, Dzieje Polski piastowskiej..., s. 179.</ref>.

1232-1238
Henryk I Brodaty

Bolesław I Wysoki,
Krystyna
1165-1170
19 marca 1238
Książę śląski od 1201.

1238-1241
Henryk II Pobożny

Henryk I Brodaty,
Jadwiga z Andechs
1196-1207
9 kwietnia 1241
Książę śląski od 1238.

1241
Bolesław V Rogatka

Henryk II Pobożny,
Anna Przemyślidka
ok. 1220/1225
26 grudnia 1278
Książę śląski jako Bolesław II

1241-1243
Konrad I mazowiecki

Kazimierz II Sprawiedliwy,
Helena znojemska
ok. 1187
31 sierpnia 1247
Po raz drugi.

1243-1279
Bolesław V Wstydliwy

Leszek Biały,
Grzymisława
21 czerwca 1226
7 grudnia 1279
Książę sandomierski jako Bolesław V

1279-1288
Leszek Czarny

Kazimierz I kujawski,
Konstancja śląska
ok. 1240-1243
30 września 1288
Książę sieradzki i łęczycki.

1288
Bolesław VII Siemowitowicz
Siemowit I,
Perejesława halicka
ok. 1251
20 kwietnia 1313
Książę mazowiecki jako Bolesław II i sandomierski. Wezwany na tron krakowski przez biskupa krakowskiego Pawła z Przemankowa oraz możnych małopolskich. Jeszcze w tym samym roku został wyparty z Krakowa przez Henryka IV Probusa.

1288-1289
Henryk IV Prawy

Henryk III Biały,
Judyta mazowiecka
1257/1258
23 czerwca 1290
Książę wrocławski od 1270 jako Henryk IV. Po opanowaniu Krakowa w 1288 roku powrócił na Śląsk. Książę mazowiecki Bolesław II nie zrezygnował jednak z Krakowa. 26 lutego 1289 roku wojska Henryka IV Probusa zostały pokonane przez siły Bolesława II i jego sojuszników. Kraków przejął ponownie Bolesław VII Siemowitowicz.

1289
Bolesław VII Siemowitowicz

Siemowit I,
Perejesława halicka
ok. 1251
20 kwietnia 1313
Po raz drugi. Bolesław II mazowiecki po pokonaniu Henryka IV Probusa pod Siewierzem zajął Kraków. Latem 1289 roku zawarł układ z bratem, Konradem II czerskim, oddając mu w zamian za pomoc zbrojną Sandomierz. Krok ten wywołał oburzenie możnych małopolskich, którzy wygnali Bolesława a na tron przywołali Władysława Łokietka.

1289
Władysław I Łokietek

Kazimierz I kujawski,
Eufrozyna opolska
1260
2 marca 1333
Możni małopolscy niezadowoleni z rządów Bolesława II mazowieckiego, powołali na tron Władysława IV Łokietka, który zajął Kraków, ale już w sierpniu 1289 roku został z niego wyparty przez Henryka IV Probusa. Według legendy Władysław Łokietek zbiegł z miasta w mnisim przebraniu i dzięki pomocy krakowskich franciszkanów w chwili wkraczania do miasta wojsk księcia wrocławskiego.

1289-1290
Henryk IV Prawy

Henryk III Biały,
Judyta mazowiecka
1257/1258
23 czerwca 1290
Po raz drugi. Henryk IV Probus odzyskał władzę w Krakowie. Popierającego Władysława Łokietka biskupa krakowskiego, Pawła z Przemankowa, książę wrocławski nakazał uwięzić. Władysław Łokietek zdołał utrzymać się na tronie książęcym w Sandomierzu.

1290-1291
Przemysł II

Przemysł I,
Elżbieta wrocławska
14 października 1257
8 lutego 1296
Czwarty król Polski (1295-1296). Książę poznański od 1273, wielkopolski od 1279, gdański od 1294.
}

Przemyślidzi – książęta krakowscy

W 1291 roku księstwo krakowskie znalazło się w rękach czeskiego króla Wacława II. W 1292 roku zajął on księstwo sandomierskie, a w 1299 roku także Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie. W 1300 roku został koronowany na króla Polski przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnkę.

Wacław II zmarł 21 czerwca 1305 roku i rządy po nim objął jego syn Wacław III. 4 sierpnia 1306 roku został on jednak zamordowany w trakcie przygotowań do wyprawy do Polski. We wrześniu tego samego roku Kraków znalazł się w rękach Władysława I Łokietka.

Następcy Wacława III na tronie czeskim – Rudolf III Habsburg, Henryk Karyncki i Jan Luksemburski – zgłaszali pretensje do polskiego tronu. Ostatecznie w listopadzie 1335 roku na zjeździe wyszehradzkim Jan Luksemburski zrzekł się roszczeń do polskiej korony w zamian za 20 tysięcy kóp groszy praskich.

}

Piastowie – książęta krakowscy

W 1306 roku księciem krakowskim został Władysław I Łokietek z kujawskiej linii Piastów, który już wcześniej opanował księstwo sandomierskie. W 1314 roku zajął Wielkopolskę. 20 stycznia 1320 roku został koronowany na króla Polski, kładąc w ten sposób kres okresowi rozbicia dzielnicowego.

Pozostali książęta

Na terenie Polski w dobie rozbicia dzielnicowego powstało szereg księstw. Z nich księstwa wielkopolskie, kujawskie, a później także mazowieckie po wymarciu poszczególnych linii Piastów powróciły pod władzę królów Polski.

Księstwa śląskie w XIV wieku stały się czeskim lennym, jednak w niektórych aż do XVII wieku rządzili Piastowie (najdłużej w księstwie brzesko-legnickim do 1675 roku). Część księstw śląskich po wymarciu miejscowych Piastów zostało bezpośrednio wcielonych do Korony Czeskiej, w niektórych jako czescy lennicy rządzili przedstawiciele innych dynastii (najdłużej w księstwie cieszyńskim do 1918 roku).

Władcami księstw powstałych w Polsce, obok księstwa krakowskiego, w okresie rozbicia dzielnicowego byli:

książęta wielkopolscy – w 1314 roku Wielkopolska weszła w skład jednoczącego się Królestwa Polskiego
książęta sandomierscy – w 1304 roku księstwo sandomierskie zajął Władysław I Łokietek, który w 1320 roku został koronowany na króla Polski
książęta mazowieccy – w 1526 roku Mazowsze zostało inkorporowane do Korony Polskiej
książęta kujawscy – ostatni książę kujawski Władysław Biały w 1363 lub 1364 roku abdykował na rzecz polskiego króla Kazimierza III Wielkiego
książęta wrocławscy – od 1335 roku lennicy czescy, od 1335 roku księstwo wrocławskie było własnością królów czeskich
książęta legnicko-brzescy – od 1329 roku lennicy czescy
książęta świdnicko-jaworscy – w 1392 roku księstwo świdnicko-jaworskie weszło w skład Korony Czeskiej
książęta ziębiccy
książęta głogowscy – w 1331 roku księstwo głogowskie weszło w skład Królestwa Czeskiego
książęta żagańscy – od 1329 roku lennicy czescy
książęta oleśniccy – od 1329 roku lennicy czescy
książęta opolsko-raciborscy
książęta cieszyńscy – od 1327 roku lennicy czescy
książęta oświęcimscy – od 1327 roku lennicy czescy
książęta opolscy – od 1327 roku lennicy czescy
książęta raciborscy – od 1327 roku lennicy czescy

Piastowie – królowie Polski

Andegawenowie – królowie Polski

W 1370 roku zmarł Kazimierz III Wielki, król Polski, nie pozostawiając legalnego męskiego potomstwa. Na mocy wcześniejszych umów kolejnym władcą został siostrzeniec zmarłego – Ludwik Węgierski.

Ludwik zmarł w 1382 roku, nie pozostawiając męskiego potomstwa. Zgodnie z wcześniejszymi umowami polski tron miał przypaść jednej z jego córek. Ostatecznie w 1384 roku władcą została najmłodsza, Jadwiga.

Jagiellonowie

Jesienią 1384 Jadwiga Andegaweńska przybyła z Węgier do Polski<ref>Por. Roman Grodecki, Dzieje Polski średniowiecznej. Tom 2. Od roku 1333 do 1506, Kraków 1995, s. 215.</ref>, gdzie 16 października tego roku w Krakowie została koronowana przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzantę na króla Polski. Wobec jej małoletności ster rządów w państwie dzierżyli możnowładcy małopolscy, pozostający w kontakcie z jej matką Elżbietą Bośniaczką, jednakże nie powołano regenta, ponieważ, jak pisze Jan Długosz, wszystko co mówiła lub czyniła znamionowało sędziwego wieku powagę.
W 1386 roku królem Polski został Władysław II Jagiełło, wielki książę litewski. Założona przez niego dynastia Jagiellonów panowała w Polsce do 1572 roku. Przez znaczną część rządów tej dynastii Polskę i Litwę łączyła unia personalna, przekształcona w 1569 roku w unię realną.

W latach 1444-1447 Polska nie miała króla. Początkowo liczono się z możliwością powrotu Władysława III Warneńczyka, później jego brat Kazimierz IV Jagiellończyk przez dwa lata toczył pertraktacje z polskimi panami, głównie odnośnie charakteru unii polsko-litewskiej. Ostatecznie doszli do porozumienia, a Kazimierz Jagiellończyk 25 czerwca 1447 roku został koronowany na króla Polski.

Popularność tej dynastii sprawiła, że 13 grudnia 1575 roku królem Polski obrano Annę Jagiellonkę, siostrę Zygmunta II Augusta. Dwa dni później na jej męża wybrano Stefana Batorego<ref>M. Duczmal, Jagiellonowie..., s. 92.</ref>; Anna pozostawała na uboczu polityki, pozwalając mężowi na samodzielne rządy.

1501-1506
Aleksander Jagiellończyk

Kazimierz IV Jagiellończyk,
Elżbieta Rakuszanka
5 sierpnia 1461
19 sierpnia 1506
Wielki książę litewski 1492-1506.

1506-1548
Zygmunt I Stary

Kazimierz IV Jagiellończyk,
Elżbieta Rakuszanka
1 stycznia 1467
1 kwietnia 1548
Wielki książę litewski 1506-1548.

1548-1572
Zygmunt II August

Zygmunt I Stary,
Bona Sforza
1 sierpnia 1520
7 lipca 1572
Wielki książę litewski. Na tron litewski został wyniesiony w 1529 roku. Na króla Polski został koronowany w 1530 roku (vivente rege), objął tron po śmierci Zygmunta I Starego w 1548 roku.
}

Władcy elekcyjni Rzeczypospolitej Obojga Narodów

W latach 1573-1795 Polską (Koroną), tworzącą wraz z Litwą Rzeczpospolitą Obojga Narodów, rządzili królowie wybierani w drodze wolnej elekcji.

Anna Jagiellonka 13 grudnia 1575 roku na Rynku Starego Miasta w Warszawie została wybrana w wolnej elekcji królem Polski i wielkim księciem Litwy, ostatecznie dzień później stronnictwo szlacheckie pod przewodnictwem Jana Zamoyskiego uznało ją za króla „Piasta”, „przydając jej na małżonka” księcia siedmiogrodzkiego Stefana Batorego<ref>Wacław Sobieski, Kazimierz Lepszy Anna Jagiellonka w: PSB t. I. Warszawa 1935 s. 129.</ref>.

Kilkakrotnie dochodziło do podwójnych elekcji. 12 grudnia 1575 roku stronnictwo habsburskie obrało królem cesarza Maksymiliana II Habsburga, lecz ostatecznie królem wybrano jego kontrkandydata – Stefana Batorego. Sam Maksymilian zmarł niedługo potem – 12 października 1576 roku.

19 sierpnia 1587 roku większość poparła Zygmunta III Wazę, lecz trzy dni później Jakub Woroniecki, biskup kijowski, popierany przez grupę magnatów ogłosił królem Maksymiliana III Habsburga. Ten 27 września tego samego roku zaprzysiągł pacta conventa. Pokonany w bitwie pod Byczyną, na mocy traktatu bytomsko-będzińskiego 9 marca 1589 roku miał zrzec się tytuł króla Polski.

27 czerwca 1697 roku prymas Michał Stefan Radziejowski ogłosił królem Polski Franciszka Ludwika księcia Conti, z kolei uzurpujący sobie prawa interrexa, biskup kujawski, Stanisław Dąmbski – Augusta II Mocnego. Ostatecznie władcą został August, zaś zwolennicy Contiego uznali go królem 21 maja 1698 roku na mocy ugody łowickiej.

Maksymilian II Habsburg, Maksymilian III Habsburg i Franciszek Ludwik Conti są pomijani w zestawieniach polskich władców<ref>Por. J.E. Morby, Dynastie świata..., s. 262-263; Encyklopedia popularna PWN, wyd. 27, s. 659; S. Grzybowski, Dzieje Polski i Litwy..., s. 407.</ref>.

Rzeczpospolita Obojga Narodów zniknęła z mapy Europy w wyniku rozbiorów dokonanych przez Rosję, Prusy i Austrię. Ostatni traktat rozbiorowy podpisano 24 października 1795 roku. Miesiąc później, 25 listopada, w Grodnie abdykował ostatni król Polski – Stanisław August Poniatowski.

1736–1763
August III Sas

August II Mocny,
Krystyna Eberhardyna
17 października 1696
5 października 1763
Elektor Saksonii 1733-1763.

1764–1795
Stanisław August Poniatowski

Stanisław Poniatowski,
Konstancja Czartoryska
17 stycznia 1732
12 lutego 1798
Abdykował w 1795 roku na rzecz Rosji<ref>ROZBIORY POLSKI.</ref>.
}

Władcy ziem polskich w okresie zaborów

W 1795 roku Rzeczpospolita Obojga Narodów zniknęła z mapy politycznej Europy, podzielona między Imperium Rosyjskie, Królestwo Prus i Arcyksięstwo Austriackie. Dwa pierwsze traktaty rozbiorowe, podobnie jak każdy traktat o zmianie granic, zostały zatwierdzone przez polski Sejm; trzeci rozbiór, wobec likwidacji państwa, nie mógł być przez stronę polską zatwierdzony. Żadne z państw zaborczych nie usiłowało się przedstawić jako następca prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jednak król Stanisław II August Poniatowski abdykował na rzecz Rosji.

Władcy państw zaborczych dodawali do swojej tradycyjnej tytulatury określenia związane z ziemiami znajdującymi się w granicach dawnej Rzeczypospolitej:

królowie Prus – od 1815 do 1918 roku używali tytułu Wielkiego Księcia Poznańskiego, mimo likwidacji autonomii samego księstwa w 1849 roku,
cesarze Rosji – od 1815 do 1917 używali tytułu Króla Polski<ref>Jedynie Mikołaj I koronował się osobno w Warszawie.</ref>,
cesarze Austrii – do 1918 roku nosili tytuł Króla Galicji i Lodomerii i Wielkiego Księcia Krakowa.

W latach 1807-1815 istniało Księstwo Warszawskie, którego jedynym władcą był Fryderyk August I, król saski, wnuk polskiego króla Augusta III. Księstwo również nie było kontynuacją Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Po kongresie wiedeńskim (1815) utworzono Królestwo Polskie (zwane Kongresówką), które aż do ogłoszenia przez Polskę niepodległości 7 października 1918 roku nie zostało formalnie zlikwidowane. Było ono w unii personalnej z Cesarstwem Rosyjskim. Na rzecz władców tego cesarstwa abdykował Stanisław August Poniatowski w 1795 roku. Legalności władzy Romanowów w Polsce nie podważało żadne europejskie państwo.

W 1831 Sejm zdetronizował Mikołaja, ale nie jest jasne czy miał do tego prawo, ponieważ nie przewidywała tego polska konstytucja. Po pokonaniu Polski w wojnie trwającej po powstaniu listopadowym carowie dalej używali tytułu króla Polski.

W czasie I wojny światowej ziemie polskie zaboru rosyjskiego były okupowane przez Niemcy i Austro-Węgry, które aktem 5 listopada 1916 r. zadeklarowały utworzenie Królestwa Polskiego. Od 12 września 1917 do 14 listopada 1918 r. roku monarchę i regenta Królestwa Polskiego aktu 5 listopada zastępowała Rada Regencyjna<ref>Art. I ust. 1 patentu w sprawie Władzy Państwowej w Królestwie Polskiem.</ref>, zaś w dniach od 14 do 22/29 listopada 1918 r. Radę Regencyjną zastępował Naczelny Dowódca Józef Piłsudski<ref>Orędzie Rady Regencyjnej w przedmiocie rozwiązania Rady Regencyjnej i przekazania Najwyższej Władzy Państwowej Naczelnemu Dowódcy Wojsk Polskich Józefowi Piłsudskiemu z 14 listopada 1918 r. ) oraz dekret Naczelnego Dowódcy o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej ), ogłoszone 29 listopada 1918 r.</ref>.

{ class="wikitable" width="100%" cellpadding=2 cellspacing=2 style="text-align:center"
! style="width:75px" Okres rządów
! style="width:100px" Organ zastępujący władcę
! style="width:75px" Portret
! style="width:100px"
! style="width:100px" Data urodzin
! style="width:100px" Data śmierci
! Informacje dodatkowe

1917-1918
Rada Regencyjna

–
–
–
Skład: Aleksander Kakowski, Zdzisław Lubomirski, Józef Ostrowski

1918
Naczelny Dowódca
Józef Piłsudski

Józef Wincenty, Maria z Billewiczów
5 grudnia 1867
12 maja 1935

}

Polska

Władcy Polski

Legendarni władcy Polski

Piastowie – książęta Polan

Piastowie – książęta i królowie Polski (do 1138)

Okres rozbicia dzielnicowego

Piastowie – książęta krakowscy

Przemyślidzi – książęta krakowscy

Piastowie – książęta krakowscy

Pozostali książęta

Piastowie – królowie Polski

Andegawenowie – królowie Polski

Jagiellonowie

Władcy elekcyjni Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Władcy ziem polskich w okresie zaborów

Zobacz też

Polecamy