Tetum
Tetum (nazywany również tetun) - język z rodziny austronezyjskiej, używany głównie w Timorze Wschodnim, gdzie wraz z portugalskim jest językiem urzędowym. Szacunkowo posługiwać się nim może około 750-800 tysięcy osób. Częściowo używany w Indonezji (szczególnie na indonezyjskiej części wyspy Timor).
Tetum powstał w XVI w. po kolonizacji przez Portugalię. Główny dialekt języka, używany w Dili, nazywany jest Tetun Dili lub Tetun-Prasa ('miasto Tetum').
Kościół katolicki przyjął tetum jako język liturgiczny.
Słownik
W tetum nazwa Timoru Wschodniego brzmi Timor Lorosa'e co oznacza 'kraj wschodzącego słońca'.
- loro - słońce
- loron - dzień
- lorosae - wschód
'Słowo' w tetum pochodzi od lia ('głos') i fuan ('owoc').
Przykładowe słowa w jęz. tetum:- barak - wiele
- bo'ot - duży
- ki'ik - mały
- mane - mężczyzna
- fetu - kobieta
- foho - góra
- tasi - morze
- malae - obcy
- rai - kraj
- aprende - uczyć się (od aprender)
- demais - zbyt wiele
- entaun - cóż, dobrze (od então)
- eskola - szkoła (od escola)
- igreja - kościół
- istoria - historia (od historia)
- paun - chleb (od pão)
- povu - ludzie (od povo)
- relijiaun - religia (od religião)
- serveja - piwo (od cerveja)
Słowa powiązane z jęz. malajskim:
- barak - wiele (banyak)
- bele - móc (boleh)
- uma - dom (rumah)
- dalan - ulica (jalan)
- karreta - samochód (kereta)
- lima - pięć (limah)
- oan - osoba (orang)
- tulun - pomoc (tolong)
Liczebniki
- 1 - ida
- 2 - rua
- 3 - tolu
- 4 - haat
- 5 - lima
- 6 - neen
- 7 - hitu
- 8 - ualu
- 9 - sia
- 10 - sanulu
Linki zewnętrzne
- National Institute of Linguistics, National University of East Timor
- Gramatyka jęz. tetum
- 261Suara Timor Lorosae262 gazeta codzienna w jęz. tetum i indonezyjskim