Szkorbut


Szkorbut (gnilec, cynga, łac. scorbutus) – choroba wielonarządowa wywołana niedoborem kwasu askorbinowego w pożywieniu.
Główne objawy dotyczą tkanki łącznej, ponieważ witamina C jest koenzymem hydroksylaz prolinowej i lizynowej, które katalizują powstanie poprzecznych wiązań kowalencyjnych między cząstkami tropokolagenu. Brak kwasu askorbinowego oznacza brak aktywności tych enzymów a co za tym idzie brak dojrzewania kolagenu.

Objawy wynikające z upośledzenia syntezy kolagenu:
Pozostałe objawy:

Wśród ssaków jedynie naczelne i świnka morska nie ma oksydazy L-gulonolaktonowej katalizującej utlenienie L-gulonolaktonu do L-askorbinianu, a co za tym idzie tylko u tych gatunków występuje gnilec. U człowieka objawy tej awitaminozy pojawiają się po około 70 dniach diety pozbawionej kwasu askorbinowego. W dawnych czasach zapadali na nią marynarze, mieszkańcy obleganych twierdz, oraz więźniowie, m.in. łagrów rosyjskich i sowieckich, w których chorobę tę nazywano "". Przypadki te opisuje m.in. polska literatura wspomnieniowa okresu zsyłek na Syberię<ref>Franciszek Król Białe noce, czarne dni. Wilno, Workuta, Warszawa 1939-1993, Oficyna Literatów i Dziennikarzy "Pod Wiatr", Warszawa 1993, ISBN 83-900616-2-7, s. 104</ref>. Obecnie dotyczy najczęściej małych dzieci i niemowląt karmionych sztucznie dietą pozbawioną dostatecznej ilości witaminy C, na którą mają większe zapotrzebowanie (intensywny wzrost wymaga większej syntezy kolagenu). Leczenie polega na podawaniu witaminy C.

Źródła i linki zewnętrzne



Skorbut
Scurvy
Scorbut