Rating (ekonomia)
Rating – wyrażenie to pochodzi z anglojęzycznego obszaru językowego. Pomimo szerokiego zakresu znaczeń<ref>Rating może oznaczać m.in.: 1) pozycję osoby lub przedmiotu na skali wartości lub liczb, 2) wartość budynku na potrzeby lokalnych władz, 3) klasę, do jakiej został zakwalifikowany pojazd lub statek w zależności od rozmiaru, 4) stopień w marynarce brytyjskiej, Oxford Advanced Learner’s of Current English, Oxford University Press 1981, s. 1981</ref>, można zdefiniować go dwojako: w szerszym znaczeniu jako proces oceny, w węższym jako wynik tego procesu, który ustala się po przeprowadzeniu przez odpowiednią firmę procedury ratingowej. Przyjmując za przedmiot oceny przedsiębiorstwo ubezpieczeniowe lub jego produkt definicja ratingu powinna brzmieć: Rating jest to proces oceny przedsiębiorstwa ubezpieczeniowego (produktu ubezpieczeniowego) lub wynik przeprowadzonego badania, odbywającego się zgodnie z pewną przyjętą przez daną agencję ratingową procedurą, ujednoliconą według określonych kryteriów dla wszystkich przedsiębiorstw ubezpieczeniowych (lub ich produktów). Ocena ma z reguły formę symbolu literowego, często uzupełnionego cyfrą lub znakami „+/-”.
Szczególne znaczenie słowa rating:
Niezależna ocena ryzyka kredytowego dokonywana przez wyspecjalizowane agencje ratingowe takie jak Moody's, Standard & Poor's oraz Fitch Ratings w stosunku do podmiotu zaciągającego dług.
Rating ocenia jakość dłużnych papierów wartościowych pod kątem wiarygodności finansowej emitenta oraz warunków panujących na rynku.
Badaniu wiarygodności finansowej podlegają emisje obligacji, krótkoterminowe papiery dłużne, podmioty zaciągające zobowiązania na rynku finansowym oraz rządy państw.
Rating podlega ciągłemu monitorowaniu i może ulec zmianie, np. z powodu czynników politycznych lub innych zdarzeń uzasadniających zmianę ratingu (zarówno w dół, jak i w górę).
Skale ratingu wyrażane są odpowiednimi symbolami literowymi, np. wg agencji ratingowej Standard & Poor's długookresowe poziomy ratingowe przedstawiają się następująco:- poziom inwestycyjny (AAA, AA, A, BBB)
- poziom spekulacyjny (BB, B, CCC, CC, C, D).
Rating może także zawierać znaki „+” i „-”, dla określenia różnic w ramach jednej kategorii.
Wiarygodność finansowa firmy może być wyższa niż wiarygodność finansowa kraju, z którego pochodzi.
Skala ocen agencji ratingowych
AAA – Obligacje o najwyższej jakości kredytowej. Bardzo wysoka zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań<ref>Zinsperspektiven, Hanower: Vereins- und West Bank Treasury, 2000, s. 82 oraz European Ratings Guide, Merrill Lynch, 2000, s. 24</ref>
AA – Obligacje o bardzo wysokiej jakości kredytowej. Bardzo wysoka zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań
A – Obligacje o wysokiej jakości kredytowej. Wysoka zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań. Istnieją jednak czynniki, które mogą w przyszłości spowodować obniżenie oceny.
BBB – Obligacje o dobrej jakości kredytowej. Zadowalająca zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań. Kategoria inwestycyjna.<ref>Rating Islandii w górę, obligacje już nie są śmieciowe - Rzeczpospolita - Ekonomia i Rynek, Nr 42 (9162), B1 z 20.02.12</ref>
BB – Obsługa zobowiązań z tytułu emisji obligacji może być wątpliwa w przypadku wystąpienia niekorzystnych zjawisk w otoczeniu emitenta. Kategoria spekulacyjna.<ref>Rating Islandii w górę, obligacje już nie są śmieciowe - Rzeczpospolita - Ekonomia i Rynek, Nr 42 (9162), B1 z 20.02.12</ref>
B – Obsługa zobowiązań z tytułu emisji obligacji jest wątpliwa w przypadku wystąpienia niekorzystnych zjawisk w otoczeniu emitenta
CCC – Obsługa zobowiązań z tytułu emisji obligacji jest prawdopodobna jedynie w przypadku wystąpienia sprzyjających warunków w otoczeniu emitenta
CC – Obligacje poważnie zagrożone zaprzestaniem płatności przez emitenta
C – Obligacje emitentów znajdujących się w trakcie postępowania upadłościowego, ale zapewniające ciągle umówione płatności
D – Obligacje, dla których zaprzestano płatności odsetek lub niewykupione
{ class="wikitable" style="text-align:center"
! "2" style="background:Red" Moody's
! "2" style="background:Gold" S&P
! "2" style="background:RoyalBlue" Fitch
!
style="font-weight:bold"
style="background:LightCoral" Long-term style="background:Pink" Short-term style="background:Yellow" Long-term style="background:Khaki" Short-term style="background:DodgerBlue"Long-term style="background:PaleTurquoise"Short-term
style="background:LightCoral" Aaa ! "6" style="background:Pink" P-1 style="background:Yellow"AAA ! "4" style="background:Khaki"A-1+ style="background:DodgerBlue"AAA ! "4" style="background:PaleTurquoise"F1+ style="background:Tan" Prime
style="background:LightCoral" Aa1 style="background:Yellow"AA+ style="background:DodgerBlue" AA+ ! "3" style="background:Tan"High grade
style="background:LightCoral" Aa2 style="background:Yellow"AA style="background:DodgerBlue"AA
style="background:LightCoral" Aa3 style="background:Yellow"AA- style="background:DodgerBlue"AA-
style="background:LightCoral" A1 style="background:Yellow"A+ ! "2" style="background:Khaki"A-1 style="background:DodgerBlue"A+ ! "2" style="background:PaleTurquoise"F1 ! "3" style="background:Tan"Upper medium grade
style="background:LightCoral" A2 style="background:Yellow"A style="background:DodgerBlue" A
style="background:LightCoral" A3 ! "2" style="background:Pink" P-2 style="background:Yellow"A- ! "2" style="background:Khaki"A-2 style="background:DodgerBlue"A- ! "2" style="background:PaleTurquoise"F2
style="background:LightCoral" Baa1 style="background:Yellow"BBB+ style="background:DodgerBlue"BBB+ ! "3" style="background:Tan"Lower medium grade
style="background:LightCoral" Baa2! "2" style="background:Pink" P-3 style="background:Yellow"BBB! "2" style="background:Khaki"A-3 style="background:DodgerBlue"BBB ! "2" style="background:PaleTurquoise"F3
style="background:LightCoral" Baa3 style="background:Yellow"BBB- style="background:DodgerBlue"BBB-
style="background:LightCoral" Ba1 ! "14" style="background:Pink" Not prime style="background:Yellow"BB+! "6" style="background:Khaki"Bstyle="background:DodgerBlue"BB+ ! "6" style="background:PaleTurquoise"B ! "3" style="background:Tan"Non-investment grade
speculative
style="background:LightCoral" Ba2 style="background:Yellow"BB style="background:DodgerBlue"BB
style="background:LightCoral" Ba3 style="background:Yellow"BB- style="background:DodgerBlue"BB-
style="background:LightCoral" B1 style="background:Yellow"B+ style="background:DodgerBlue"B+ ! "3" style="background:Tan"Highly speculative
style="background:LightCoral" B2 style="background:Yellow"B style="background:DodgerBlue" B
style="background:LightCoral" B3 style="background:Yellow"B- style="background:DodgerBlue"B-
style="background:LightCoral" Caa1 style="background:Yellow"CCC+ ! "5" style="background:Khaki"C ! "5" style="background:DodgerBlue"CCC ! "5" style="background:PaleTurquoise"C style="background:Tan" Substantial risks
style="background:LightCoral" Caa2 style="background:Yellow"CCC style="background:Tan" Extremely speculative
style="background:LightCoral" Caa3 style="background:Yellow"CCC- "3" style="background:Tan" In default with little
prospect for recovery
"2" style="background:LightCoral" Ca style="background:Yellow"CC
style="background:Yellow"C
style="background:LightCoral" C ! "3" style="background:Yellow"D ! "3" style="background:Khaki"/style="background:DodgerBlue"DDD ! "3" style="background:PaleTurquoise"/ ! "3" style="background:Tan"In default
style="background:LightCoral" / style="background:DodgerBlue"DD
style="background:LightCoral" / style="background:DodgerBlue"D
}
Funkcje ratingów
Wymogi stawiane agencjom ratingowym wiążą się ściśle z funkcjami przypisywanymi ratingom, do których należą:- funkcja racjonalizatorska – polegająca na zapewnieniu pomocy w zwiększeniu efektywności procesów decyzyjnych poprzez usprawnienie procesów informacyjnych i racjonalizację sytuacji decyzyjnych (dla profesjonalnych i nieprofesjonalnych odbiorców ratingu poprzez redukcję liczby zmiennych decyzyjnych),
- funkcja porządkująca – polegająca na usuwaniu szumów informacyjnych na rynku poprzez eliminację informacji zbędnych oraz wykrywanie informacji błędnych i nieprawdziwych,
- funkcja informacyjna – polegająca na dostarczaniu decydentom wiarygodnych informacji o przedmiotach ich decyzji oraz możliwie pełnych i wyczerpujących informacji, przy zachowaniu jednocześnie wysokiego stopnia ich przejrzystości,
- funkcja popularyzatorska – polegająca na upowszechnianiu informacji o przedmiotach poddanych analizie ratingowej i wiedzy o sposobach ich funkcjonowania,
- funkcja „wyrównywania szans” – polegająca na umożliwieniu podejmowania decyzji zarówno odbiorcom instytucjonalnym (profesjonalnym) jak i indywidualnym (nieprofesjonalnym) poprzez publikowanie wyników analizy ratingowej w powszechnie dostępnych periodykach - czasopismach.
- funkcja „manipulacyjna” - polegająca na modulacji polityki finansowej względem przedmiotów oceny
Źródła
Milewski P.: Ratingi w gospodarce rynkowej z uwzględnieniem ratingu ubezpieczeniowego. Gazeta Ubezpieczeniowa, nr 9,10/1999, s. 21