Rakija

Rakija (bułgarska: ракия / rakija, bośniacka rakija, chorwacka rakija, grecka ρακί, macedońska ракија / rakija, serbska pакија / rakija, węgierska pálinka, albańska raki, rumuńska rachiu (pot. răchie), słoweńska žganje, słowacka pálenka, turecka rakı) - ciężki napój alkoholowy zbliżony do brandy lub bimbru, otrzymywany przez destylację przefermentowanych owoców. Popularna w rejonie Bałkanów. Zawartość alkoholu wynosi 40% do 50%, ale domowej produkcji zwykle jest mocniejsza, przeciętnie 50 do 60%. Prepečenica to podwójnie destylowana rakija, z zawartością alkoholu czasami przekraczającą 60%.

Rakija jest uważana za narodowy napój wśród południowosłowiańskich krajów, takich jak: Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Serbia, Czarnogóra i Macedonia. Jej najbardziej popularna forma, śliwowica, jest wytwarzana ze śliwek. Inne często wykorzystywane owoce to winogrona (najpopularniejsze w Serbii, Czarnogórze i Macedonii), brzoskwinie, morele, jabłka, figi oraz pigwy. Śliwkowa i winogronowa rakija jest czasami mieszana po destylacji z innymi składnikami jak zioła, miód, wiśnie i orzechy.

Rodzaje

Jest wiele rodzajów rakiji, w zależności od owoców z jakich została wytworzona:

{class=wikitable
valign=top style="border-bottom:1px solid #666;"
! align=left Owoce
! align=left w dawnej Jugosławii
! align=left w Bułgarii

!"3"Podstawowe rodzaje

śliwki (śliwowica)
šljivovica, шљивовица,шљива
сливова (sliwowa), сливовица (sliwowica)

winogrona
lozovača/loza, лозова ракија/лозовача/лоза
гроздова (grozdowa)
гроздовица (grozdowica)
мускатова (muskatowa)
mrtina (z mirrą)
aniseta (z anyżem)

wytłok z winogron
(kom)<ref>Kom lub džibra to moszcz który pozostaje po produkcji wina. Zawiera do 5.5 litra czystego alkoholu na 100 kg, co najmniej 40% suchej masy.</ref>
komovica, комова ракија/комовица
джиброва (dżibrowa)
джибровица (dżibrowica)

morele
kajsijevača, кајсијевача
кайсиева (kajsiewa)

gruszki
kruškovača/vilijamovka, крушковача/виљамовка,крушка
крушева (kruszewa)

jabłka
jabukovača, јабуковача
ябълкова (jabyłkowa)

pigwy
dunjevača, дуњевача
дюлева (djulewa)

figi
smokvovača, смоквача
смокинова (smokinowa)

!"3"z dodatkami

z różą
-
гюлова (gjulowa)

z ziołami
travarica, траварица/trava
билкова (biłkowa)
z orzechami
orahovača, ораховача/orahovica
орехче (orechcze)
valign=top
z miodem<ref>Nie należy mylić z miodem pitnym, który jest wytwarzany na bazie miodu w procesie podobnym do produkcji wina.</ref>
medovača, медовача/medenica, medica – bardzo popularna w Istrii – regionie Chorwacji
греяна (grejana)
valign=top
z wiśniami
višnjevac/višnjevača, вишњевача
вишновка (wisznowka)
}

Normalnie rakija jest bezbarwna, chyba że dodano do niej zioła lub inne dodatki. Niektóre rodzaje rakii są trzymane w drewnianych beczkach (dębowych lub morwowych) w celu nabrania dodatkowego aromatu i złotego koloru.

Powinna być pita ze specjalnych małych kieliszków o pojemności 30 do 50 ml.

Popularnym mitem jest ten który mówi, że od mocy rakii zależy średnica bąbelków, które się tworzą kiedy mocno się wstrząśnie butelką. Jest ona również błędnie brana za miarę jakości tego napoju alkoholowego.

W Bułgarii oraz Macedonii rakija jest zazwyczaj podawana z szopską sałatą, mleczną sałatką, marynowanymi warzywami (turshiya) lub innymi sałatkami tworzącymi zakąski. Muskatova rakija jest wytwarzana z winorośli właściwej, podczas gdy przygotowanie dzhibrovej rakii jest taka sama jak włoskiej grappy. Innym rodzajem podawanego napoju jest "grejana" rakija, która jest podgrzewana i słodzona miodem lub cukrem.

W Chorwacji travarica (ziołowa rakija) jest zwykle podawana na początku posiłku, razem z suszonymi figami. Chorwackie wybrzeże Adriatyku jest znane z wielu ziołowych gatunków grappy, a niektóre z nich są typowe tylko dla jednej lub grupy wysp. Wyspa Hvar jest znana z grappy z dodatkiem mirry (mrtiny – gorzkiej i ciemno brązowej). Południowe wyspy jak Korčula i miasto Dubrownik są znane z grappy z dodatkiem anyżu (aniseta), a w centralnej Dalmacji najbardziej popularna jest grappa z orzechów (orahovica). Jest zwykle produkowana w warunkach domowych i podawana z herbatnikami lub suszonymi figami. W lecie można ujrzeć wielkie, szklane słoje z grappą i orzechami na każdym balkonie, ponieważ proces produkcji wymaga wystawienia orachowicy na słońce. Na północy Adriatyku – głównie w Istrii – rakia jest zwykle wytwarzana z miodu (medica) lub jemioły (biska). Biska, żółto-brązowa i słodka, jest typowym likierem w Istrii.

Proces produkcji

Przygotowany zacier z owoców poddawany jest fermentacji przez dzikie drożdże, aż do momentu wytworzenia na powierzchni twardej skorupy. Przed procesem destylacji dodawana jest jest soda oczyszczona w celu poprawienia smaku końcowego produktu. Destylacja odbywa się w kazanie – tradycyjnym alembiku, o charakterystycznym kształcie.

Rytualne zastosowania

Picie rakii ma na Bałkanach często znaczenie rytualne.

Raki (rakija) w Albanii

Raki została przyniesiona do Albanii przez osmański podbój kraju pod koniec XIV wieku. Jest wytwarzana z przefermentowanych owoców a następnie poddanych destylacji. Najczęściej używa się winogron lub czasami śliwek. Albańska raki nie zawiera anyżku. Raki wytwarzana z winogron, jest zwykle uznawana jako wysokojakościowa, natomiast rakii mieszana z wodą uznawana za niewłaściwą i jest rzadko spotykana w Albanii.

Proces wytwarzania raki w Albanii jest wyjątkowo trudny, gdyż najmniejsza pomyłka może zmienić potencjalny nastaw w coś, co jest znane jako "miękka raki", uznawana przez większość za niewartą picia. Od zacierania owców, by je przefermentować we właściwych warunkach, do upewnienia się, że pod kotłem destylacyjnym jest wystarczająco duży ogień, aż wreszcie dodawanie do finalnego produktu gałązek jabłoni. Jest to pracochłonne zadanie i ci, którzy potrafią to robić dobrze, są obdarzani wielkim szacunkiem.

Albańczycy są bardzo dumni ze swojego narodowego napoju, który jest pity w małych ilościach, i zarówno wytwarzanie jak i picie są niemal formami sztuki. Jest zwykle pity na zebraniach społecznych jako aperitif.

Jedna z najlepszych raki w Albanii pochodzi z okręgu Skrapar oraz okręgu Përmet. Bardzo wysoko oceniana rakija jest również wytwarzana z morw (raki mani).

Alkohole podobne do rakiji

Źródła



Rakia
Rakia