Psiankowate
</ref>
domena=eukarionty
królestwo=rośliny
klad1= rośliny naczyniowe
klad2= Euphyllophyta
klad3= rośliny nasienne
klasa= okrytonasienne
klad5= astrowe
}}
Psiankowate (Solanaceae Juss.) - rodzina roślin z rzędu psiankowców. Obejmuje ok. 2460 gatunków występujących w stanie dzikim głównie na półkuli północnej, poza tym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem okolic okołobiegunowych<ref name=apweb/>.
Charakterystyka
- Pokrój: Rośliny zielne lub zdrewniałe, zawsze występują wiązki przewodzące zawierają dwie warstwy łyka rozdzielonego drewnem (wiązki bikolateralne).
- Liście: Ułożone skrętolegle, mogą być proste lub złożone.
- Kwiaty: Przeważają kwiaty o symetrii promienistej, często okazałe i efektownie barwione, korona zrosłopłatkowa, pięciokrotna. Kwiaty zebrane zwykle w kwiatostan typu wierzchotka. Nitki pięciu pręcików przyrastają do rurki korony, słupek dwukrotny górny.
- Owoc: Jagoda lub torebka (u tytoniu)
- Biologia: Zawierają różne alkaloidy, np. atropinę, skopolaminę, hioscyjaminę.
Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)<ref name=apweb/>:
Rodzina siostrzana w stosunku do powojowatych (Convolvulaceae).
}}
}} }} }}
- Podział według APweb i GRIN<ref name=grin></ref>
- podrodzina Browallioideae
- rodzaj: Benthamiella Speg.
- rodzaj: Browallia L.
- rodzaj: Cestrum L.
- rodzaj: Combera Sandwith
- rodzaj: Pantacantha Speg.
- rodzaj: Protoschwenckia Soler.
- rodzaj: Reyesia Gay
- rodzaj: Salpiglossis Ruiz & Pav.
- rodzaj: Sessea Ruiz & Pav.
- rodzaj: Streptosolen Miers
- rodzaj: Vestia Willd.
- podrodzina Goetzeoideae
- rodzaj: Coeloneurum Radlk.
- rodzaj: Duckeodendron Kuhlm.
- rodzaj: Espadaea A. Rich.
- rodzaj: Goetzea Wydler
- rodzaj: Henoonia Griseb.
- rodzaj: Metternichia J. C. Mikan
- rodzaj: Tsoala Bosser & D'Arcy
- podrodzina Nicotianoideae
- rodzaj: Anthocercis Labill.
- rodzaj: Anthotroche Endl.
- rodzaj: Crenidium Haegi
- rodzaj: Cyphanthera Miers
- rodzaj: Duboisia R. Br.
- rodzaj: Grammosolen Haegi
- rodzaj: Nicotiana L. – tytoń
- rodzaj: Symonanthus Haegi
- podrodzina Petunioideae
- rodzaj: Bouchetia Dunal
- rodzaj: Brunfelsia L.
- rodzaj: Calibrachoa Cerv.
- rodzaj: Fabiana Ruiz & Pav.
- rodzaj: Hunzikeria D'Arcy
- rodzaj: Leptoglossis Benth.
- rodzaj: Nierembergia Ruiz & Pav.
- rodzaj: Petunia Juss. – petunia
- rodzaj: Plowmania Hunz. & Subils
- mieszaniec międzyrodzajowy: ×Petchoa J. M. H. Shaw (= Petunia × Calibrachoa)
- podrodzina Schizanthoideae
- rodzaj: Schizanthus Ruiz & Pav.
- podrodzina Schwenckioideae
- rodzaj: Heteranthia Nees & Mart.
- rodzaj: Melananthus Walp.
- rodzaj: Schwenckia D. Royen ex L.
- podrodzina Solanoideae
valign=top
- rodzaj: Acnistus Schott
- rodzaj: Anisodus Link ex Spreng.
- rodzaj: Athenaea Sendtn.
- rodzaj: Atropa L. – pokrzyk
- rodzaj: Atropanthe Pascher
- rodzaj: Aureliana Sendtn.
- rodzaj: Brachistus Miers
- rodzaj: Brugmansia Pers.
- rodzaj: Capsicum L. – papryka
- rodzaj: Chamaesaracha (A. Gray) Benth.
- rodzaj: Cuatresia Hunz.
- rodzaj: Datura L. – bieluń
- rodzaj: Deprea Raf.
- rodzaj: Discopodium Hochst.
- rodzaj: Dunalia Kunth
- rodzaj: Dyssochroma Miers
- rodzaj: Exodeconus Raf.
- rodzaj: Grabowskia Schltdl.
- rodzaj: Hyoscyamus L. – lulek
- rodzaj: Iochroma Benth.
- rodzaj: Jaborosa Juss.
- rodzaj: Jaltomata Schltdl.
- rodzaj: Juanulloa Ruiz & Pav.
- rodzaj: Larnax Miers
- rodzaj: Latua Phil.
- rodzaj: Leucophysalis Rydb.
- rodzaj: Lycianthes (Dunal) Hassl.
- rodzaj: Lycium L. – kolcowój
- rodzaj: Lycopersicon Mill. – pomidor
- rodzaj: Mandragora L. – mandragora
- rodzaj: Markea Rich.
- rodzaj: Mellissia Hook. f.
- rodzaj: Merinthopodium Donn. Sm.
- rodzaj: Nectouxia Kunth
- rodzaj: Nicandra Adans. – nikandra, wzdętka
- rodzaj: Nolana L. f. – nolana
- rodzaj: Nothocestrum A. Gray
- rodzaj: Oryctes S. Watson
- rodzaj: Phrodus Miers
- rodzaj: Physalis L. – miechunka
- rodzaj: Physochlaina G. Don
- rodzaj: Przewalskia Maxim.
- rodzaj: Quincula Raf.
- rodzaj: Salpichroa Miers
- rodzaj: Saracha Ruiz & Pav.
- rodzaj: Schultesianthus Hunz.
- rodzaj: Sclerophylax Miers
- rodzaj: Scopolia Jacq. – lulecznica
- rodzaj: Solandra Sw.
- rodzaj: Solanum L. – psianka
- rodzaj: Trianaea Planch. & Linden
- rodzaj: Tubocapsicum (Wettst.) Makino
- rodzaj: Tzeltalia E. Estrada & M. Martínez
- rodzaj: Vassobia Rusby
- rodzaj: Witheringia L'Hér.
}
- Pozycja w systemie Reveala (1993–1999):
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce (Solanales Dumort.), podrząd Solanineae Engl., rodzina psiankowate (Solanaceae Juss.)<ref name=A></ref>
- Pozycja w systemie Cronquista (1981):
Gromada okrytonasienne, klasa Magnoliopsida, podklasa Asteridae, rząd psiankowce (Solanales), rodzina psiankowate (Solanaceae).
- Pozycja w systemie Takhtajana (1997):
Gromada okrytonasienne, klasa Magnoliopsida, podklasa jasnotowe (Lamiidae), nadrząd Solananae, rząd psiankowce (Solanales), rodzina psiankowate (Solanaceae).
Zastosowanie
Niektóre gatunki są uprawiane jako warzywa, np. ziemniak, pomidor. Wiele gatunków jest silnie trujących, a jednocześnie cenionych w lecznictwie. Niektóre gatunki są uprawiane jako używki, np. tytoń szlachetny.
Linki zewnętrzne