Porter bałtycki
Porter bałtycki – ciemne, bardzo mocne i treściwe piwo dolnej fermentacji warzone z kombinacji słodów jasnych i ciemnych.__NOTOC__
Geneza gatunku piwa
Porter bałtycki wykształcił się z mody na imperial stouta – mocnej odmiany stouta (porteru) eksportowanej z Wielkiej Brytanii w rejon basenu Morza Bałtyckiego i do Rosji od XVIII wieku. Gdy na początku XIX wieku z powodu wojen napoleońskich wprowadzono blokadę i zakazano przywozu towarów na kontynent europejski z Anglii zabrakło na wschodnioeuropejskim rynku mocnego, rozgrzewającego piwa na okres zimowy. Zaczęto więc w Europie Wschodniej poszukiwać substytutu i warzyć piwo na wzór imperial stouta stosując jednak metody produkcyjne podobne do stosowanych przy wytwarzaniu niemieckiego bocka. Dlaczego nowe piwo nazwano porterem – nie wiadomo.
Charakterystyka
Portery bałtyckie warzone są przede wszystkim w zakładach piwowarskich na: Litwie, Łotwie, Ukrainie oraz w: Estonii, Polsce, Rosji, Finlandii, Szwecji i Danii. Ze względu na to, że porter bałtycki wymaga długiego, nawet kilkumiesięcznego leżakowania i jest droższy w produkcji niż większość jasnych piw typu lager, wiele dużych i znanych browarów porzuciło produkcję porterów bałtyckich i współcześnie jego warzeniem zajmują się przede wszystkim małe i średnie browary.
Porter bałtycki charakteryzuje się ciemną lub ciemnowiśniową barwą, wytrawnym gorzkim smakiem, aromatem palonego ziarna, połączonym z nutami czekoladowymi, kawowymi, karmelowymi i suszonych owoców. Portery bałtyckie mają zawartość ekstraktu słodowego od 18% do 22% Blg oraz od 8% do 9,5% alkoholu. W niektórych krajach produkuje się też portery bałtyckie nieco słabsze.
Polski porter bałtycki
Porter bałtycki produkowany jest w Polsce od początku istnienia tego gatunku. Najstarszym dostępnym porterem polskim jest Żywiec Porter, którego receptura sięga 1881 roku.
Portery bałtyckie należą do najbardziej cenionych piw z Polski i uważane są przez piwoznawców za jedne z najlepszych porterów bałtyckich na świecie. Portal Ratebeer klasyfikujący piwa z całego świata wśród 15 najlepszych piw polskich wymienia 12 porterów bałtyckich<ref></ref>. W charakterystyce gatunków i odmian piw stworzonej przez amerykańską instytucję Beer Judge Certification Program (BJCP) jako wzorcowe przykłady komercyjne porterów bałtyckich (Baltic Porter) wymienione są trzy piwa z Polski<ref></ref><ref>Koźlak Porter z Krotoszyna w wyniku zamknięcia browaru usunięto z wykazu</ref>. Najsłynniejszy krytyk piwny Michael Jackson w swojej książce Great Beer Guide - 500 Classic Brews wymienia z polskich piw jedynie trzy - trzy portery z: Okocimia, Elbląga i Żywca. W II Gwiazdkowej Degustacji Porterów w Moskwie w 2008 roku na 31 porterów bałtyckich z całego świata rosyjscy degustatorzy za najlepszego uznali Grand Imperial Porter z Browaru Amber<ref></ref>. Rok później tę samą rywalizację wygrał Porter warmiński, a drugie miejsce zajął Żywiec Porter<ref></ref>. W IV edycji Gwiazdkowej Degustacji Porterów w 2010 roku ponownie rywalizację wśród porterów bałtyckich wygrał Porter warmiński z Browaru Kormoran<ref></ref>. W 2011 r. w rozgrywanym w Melbourne konkursie The Australian International Beer Awards brązowy medal w kategorii porter bałtycki zdobył Żywiec Porter.<ref></ref>
Galeria
<gallery>
File:Porter zywiec.jpg
File:PorterCiechanA2011.jpg
File:PorterCiechanB2011.jpg
File:PorterOkoocim2011.jpg
File:PorterZywiec2011.jpg
</gallery>
Lista polskich porterów bałtyckich
W 2010 roku produkowane były w Polsce następujące portery bałtyckie:- Grand Imperial Porter warzony przez Browar Amber
- Black Boss Porter<ref>Występujący na rynku także pod nazwą handlową Witnicki Porter</ref> warzony przez Browar Witnica
- Żywiec Porter warzony przez Bracki Browar Zamkowy w Cieszynie
- Ciechan Porter warzony przez Browar Ciechan
- Cornelius Baltic Porter warzony przez Browar Cornelius
- Komes Porter<ref>Występujący na rynku także pod nazwą handlową Piwo klasztorne Porter benedyktyński</ref> warzony przez Browar Fortuna
- Porter warmiński warzony przez Browar Kormoran
- Krajan Porter, Krajan Porter Miodowy<ref>piwo aromatyzowane miodem</ref> warzone przez Browar Krajan
- Porter Łódzki warzony przez Browar Nr 1 w Łodzi
- Okocim Porter warzony przez Browar Okocim
- Staropolskie Ciemne Mocne warzone przez Browar Staropolski