Pnącze
Pnącze, roślina pnąca – forma życiowa roślin o długiej, wiotkiej łodydze, wymagającej podpory, by mogła się wspinać do góry, do światła. W strefie umiarkowanej pnącza występują rzadko, w tropikalnych lasach są częste, w tym liczne o zdrewniałych łodygach – tzw. liany, które wykorzystując drzewa jako podpory oszczędzają konieczność wytwarzania silnych i grubych pni by wydostać się z ciemnego dna lasu tropikalnego ku słońcu. Pnącza dzięki oszczędzaniu na wzroście pędu na grubość bardzo szybko rosną na długość. Niektóre z nich potrafią się przyczepić nawet do gładkiego muru.
Morfologia i anatomia
Pnącza wytwarzają różne formy pędów:- wijące się – oplatające podporę łodygami o długich międzywęźlach, np. u fasoli i powoju. U roślin tych główna oś pędu podczas wzrostu wykonuje ruchy okrężne, dzięki czemu łodyga spiralnie owija się wokół podpory. U różnych gatunków mogą to być ruchy prawoskrętne lub lewoskrętne.
- czepne, przyczepiające się za pomocą:
- zmodyfikowanych pędów bocznych (haki), np. u psianki słodkogórz.
- wąsów czepnych, np. u grochu i winorośli.
- kolców, np. u róży pnących i maliny.
- cierni, np. u kolcowoju i bugenwilli.
- czepnych korzeni przybyszowych, np. u bluszczu.
- włosków czepnych, np. u przytulii czepnej i chmielu.
- ssawek, jak np. u różnych pasożytniczych gatunków kanianki. Ssawki te służą zarówno do zamocowania się na roślinie żywicielskiej, jak i do czerpania z niej wody i substancji odżywczych.
Pnącza spotykane w Polsce
- Dziko rosnące (wybór)<ref name="checklist2002"></ref>:
- bluszcz pospolity
- chmiel zwyczajny
- kanianka
- kielisznik zaroślowy
- powojnik: alpejski, pnący, prosty
- powój polny
- przestęp dwupienny
- psianka słodkogórz
- wiciokrzew: czarny, pomorski, pospolity, przewiercień, tatarski
- winobluszcz zaroślowy
- Uprawiane w gruncie (wybór)<ref></ref><ref name="checklist2002"/><ref></ref>:
- akebia pięciolistkowa
- aktinidia: ostrolistna, pstrolistna
- bluszcz irlandzki
- cisus: australijski, pasiasty, rombolistny, różnobarwny
- cytryniec chiński
- dławisz okrągłolistny
- dynia ozdobna
- fasola wielokwiatowa
- glicynia: kwiecista, chińska
- groszek: alpejski, odgięty, pachnący, wielkokwiatowy, złocisty
- hortensja pnąca
- kobea pnąca
- kokornak wielkolistny
- milin amerykański
- powojnik: górski, Jackmana, tangucki, tangucki, wielopłatkowy, włoski, Ruprechta, siny, skrytoowocowy, Tellmanna
- ogórecznik lekarski
- pochrzyn chiński
- powój trójbarwny
- przywarka japońska
- rdestówka Auberta
- wiciokrzew: alpejski, chiński, Ferdynanda, Henry'ego, ciernisty, Korolkowa, Maacka
- wilec purpurowy
- winnik: tojadowaty, zmienny
- winobluszcz: pięciolistkowy, trójklapowy
- winorośl: japońska, pachnąca, właściwa
- Rośliny pokojowe (wybór)<ref></ref><ref></ref>:
- bowiea wijąca się
- dipladenia: Mandevilla sanderi, Mandevilla boliviensis
- epipremnum złociste
- fatsjobluszcz lizjański
- filodendrony pnące (grupa gatunków i mieszańców)
- hoja: piękna, różowa
- męczennica: błękitna, cielista
- monstera dziurawa
- rojcissus
- stefanotis bukietowy
- zroślicha: Syngonium podophyllum, Syngonium vellozianum
- Tetrastigma voinierianum
=