Pchnięcie kulą
'Pchnięcie kulą – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety pchają kulą ważącą 4 kg (juniorki młodsze 3 kg<ref></ref>), młodzicy 5 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) – 6 kg, seniorzy – 7,26 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 40 stopni.
- z doślizgu – zawodnik ustawia się tyłem do kierunku pchnięcia i wykonuje "doślizg" do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli,
- obrotowa – zawodnik wykonuje obrót (podobny do tego w rzucie dyskiem) zakończony wypchnięciem kuli.
Odległość mierzy się taśmą przechodzącą przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.
Pchnięcie kulą jest w programie olimpijskich od pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896.
Rzut czy pchnięcie?
Określenie "pchnięcie kulą" nie jest właściwe i przyjęło się tylko w Polsce (niedokładna kalka z jęz. angielskiego). W rzeczywistości jest to rzut, w którym pchnięcie jest tylko jednym z elementów. O pchnięciu można by mówić tylko wtedy, gdyby kula znajdowała się w stanie równowagi na twardym podłożu i została pchnięta silnym uderzeniem z boku. Encyklopedia sportów świata Wojciecha Lipońskiego (Warszawa 2001) w ogóle nie zawiera artykułu PCHNIĘCIE KULĄ. Wszystkie informacje o tej dyscyplinie sportu znajdują się pod hasłem RZUT KULĄ. Dlatego wyrażenie "rzut kulą" jest najzupełniej poprawne i nie powinno być piętnowane jako błąd językowy.
__TOC__
Rekordziści
mężczyźni
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! !! wynik !! zawodnik !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 80%;background:#ffffff;"
! świata
23,12 m Randy Barnes 20 maja 1990 Westwood
"2" valign="top" align="left" style="font-size: 80%;background:#ffffff;"
! Europy
23,06 m Ulf Timmermann 22 maja 1988 Chania
valign="top" align="left" style="font-size: 80%;background:#ffffff;"
! Polski
21,95 m Tomasz Majewski 30 lipca 2009 Sztokholm
}
kobiety
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! !! wynik !! zawodniczka !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 80%;background:#ffffff;"
! świata
22,63 m Natalia Lisowska 7 czerwca 1987 Moskwa
valign="top" align="left" style="font-size: 80%;background:#ffffff;"
! Europy
22,63 m Natalia Lisowska 7 czerwca 1987 Moskwa
valign="top" align="left" style="font-size: 80%;background:#ffffff;"
! Polski
19,58 m Ludwika Chewińska 26 czerwca 1976 Bydgoszcz
}
Najlepsi zawodnicy wszech czasów
mężczyźni
Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów historii tej konkurencji (stan na 16 maja 2010).
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! lp. !! wynik !! zawodnik !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 1.
23,12 m Randy Barnes 20 maja 1990 Westwood
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 2.
23,06 m Ulf Timmermann 22 maja 1988 Chania
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 3.
22,91 m Alessandro Andrei 12 sierpnia 1987 Viareggio
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 4.
22,86 m Brian Oldfield 10 maja 1975 El Paso
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 5.
22,75 m Werner Günthör 23 sierpnia 1988 Berno
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 6.
22,67 m Kevin Toth 19 kwietnia 2003 Lawrence
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 7.
22,64 m Udo Beyer 20 sierpnia 1986 Berlin
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 8.
22,54 m Christian Cantwell 5 czerwca 2004 Gresham
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 9.
22,52 m John Brenner 26 kwietnia 1987 Walnut
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 10.
22,51 m Adam Nelson 18 maja 2002 Portland
}
- zobacz więcej na stronach IAAF
kobiety
Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek historii tej konkurencji (stan na 16 maja 2010).
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! lp. !! wynik !! zawodniczka !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 1.
22,63 m Natalia Lisowska 7 czerwca 1987 Moskwa
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 2.
22,45 m Ilona Slupianek 11 maja 1980 Poczdam
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 3.
22,32 m Helena Fibingerová 20 sierpnia 1977 Nitra
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 4.
22,19 m Claudia Losch 23 sierpnia 1987 Hainfeld
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 5.
21,89 m Iwanka Christowa 4 lipca 1976 Belmeken
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 6.
21,86 m Marianne Adam 23 czerwca 1979 Lipsk
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 7.
21,76 m Li Meisu 23 kwietnia 1988 Shijiazhuang
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 8.
21,73 m Natalia Achrimienko 21 maja 1988 Leselidze
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 9.
21,69 m Wita Pawłysz 20 sierpnia 1998 Budapeszt
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 10.
21,66 m Sui Xinmei 9 czerwca 1990 Pekin
}
- zobacz więcej na stronach IAAF
Rekordziści w hali
mężczyźni
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! !! wynik !! zawodnik !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! świata
22,66 m Randy Barnes 21 stycznia 1989 Los Angeles
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! Europy
22,55 m Ulf Timmermann 11 lutego 1989 Senftenberg
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! Polski
21,72 m Tomasz Majewski 9 marca 2012 Stambuł
}
kobiety
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! !! wynik !! zawodnik !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! świata
22,50 m Helena Fibingerová 19 lutego 1977 Jablonec nad Nysą
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! Europy
22,50 m Helena Fibingerová 19 lutego 1977 Jablonec nad Nysą
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! Polski
19,26 m Krystyna Zabawska 21 lutego 1999 Spała
}
Najlepsi zawodnicy wszech czasów w hali
mężczyźni
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! !! wynik !! zawodnik !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 1.
22,66 m Randy Barnes 20 stycznia 1989 Los Angeles
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 2.
22,55 m Ulf Timmermann 11 lutego 1989 Senftenberg
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 3.
22,40 m Adam Nelson 15 lutego 2008 Fayetteville
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 4.
22,26 m Werner Günthör 8 lutego 1987 Magglingen
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 5.
22,18 m Christian Cantwell 22 lutego 2008 Warrensburg
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 6.
22,11 m Reese Hoffa 10 marca 2006 Moskwa
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 7.
22,09 m Mika Halvari 7 lutego 2000 Tampere
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 8.
22,02 m George Woods 8 lutego 1974 Inglewood
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 9.
22,00 m Ryan Whiting 9 marca 2012 Stambuł
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 10.
21,88 m David Storl 9 marca 2012 Stambuł
}
- zobacz więcej na stronach IAAF
kobiety
{ class="toccolours" style="margin: 0;background:#f8f8f8;" width="60%" align="center"
! !! wynik !! zawodnik !! państwo !! data !! miejsce
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 1.
22,50 m Helena Fibingerová 19 lutego 1977 Jablonec nad Nysą
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 2.
22,14 m Natalia Lisowska 7 lutego 1987 Penza
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 3.
21,70 m Nadzieja Astapczuk 12 lutego 2010 Mohylew
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 4.
21,60 m Walentyna Fedjuszyna 28 grudnia 1991 Symferopol
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 5.
21,59 m Ilona Slupianek 24 stycznia 1979 Berlin
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 6.
21,46 m Claudia Losch 4 lutego 1986 Zweibrücken
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 7.
21,26 m Ines Müller 24 lutego 1985 Berlin
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Natalia Akrimenko 24 stycznia 1987 Leningrad
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 9.
21,23 m Margita Pufe 26 lutego 1978 Senftenberg
valign="top" align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
! 10.
21,15 m Irina Korżanienko 18 lutego 1999 Moskwa
}
- zobacz więcej na stronach IAAF
Polscy kulomioci
mężczyźni
- Józef Baran-Bilewski
- Zygmunt Heljasz – rekordzista świata: 16,05 m w 1932,
- Mieczysław Łomowski
- Tadeusz Krzyżanowski
- Józef Auksztulewicz
- Alfred Sosgórnik
- Eugeniusz Kwiatkowski
- Władysław Komar – mistrz olimpijski z Monachium 1972
- Edmund Antczak
- Mieczysław Bręczewski
- Mieczysław Kropelnicki
- Janusz Gassowski
- Edward Sarul – mistrz świata (Helsinki 1983)
- Helmut Krieger
- Eugeniusz Bałło
- Piotr Perżyło
- Leszek Śliwa
- Tomasz Majewski – mistrz olimpijski z Pekinu 2008, rekordzista Polski
- Jakub Giża
- Krzysztof Krzywosz
- Mateusz Mikos
- Krzysztof Brzozowski
kobiety
- Halina Konopacka
- Sonia Lewin
- Genowefa Cejzik
- Wanda Jasieńska
- Wanda Flakowicz
- Magdalena Breguła
- Ludwika Chewińska
- Beata Habrzyk
- Małgorzata Wolska
- Krystyna Zabawska
- Katarzyna Żakowicz
- Magdalena Sobieszek
Polscy medaliści wielkich imprez
{ width=45%! align=left style="color:#000000; background:#ffcc00;"złote medale
}
- Władysław Komar - Igrzyska Olimpijskie, Monachium 1972
- Edward Sarul - Mistrzostwa Świata, Helsinki 1983
- Michał Hodun - Mistrzostwa Europy Juniorów, Grosseto 2001
- Krystyna Zabawska - Igrzyska Franofońskie, Ottawa 2001
- Jakub Giża - Gimnazjada, Caen 2002
- Tomasz Majewski - Uniwersjada, Izmir 2005
- Jakub Giża - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Debreczyn 2007
- Tomasz Majewski - Igrzyska Olimpijskie, Pekin 2008
- Tomasz Majewski - Halowe Mistrzostwa Europy, Turyn 2009
! align=left style="color:#000000; background:#c0c0c0;"srebrne medale
}
- Witold Gerutto - Akademickie Mistrzostwa Świata, Monte Carlo 1939
- Anna Cieślewicz - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947
- Edmund Piątkowski - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Helsinki 1962
- Jarosław Grabowski - Europejskie Igrzyska Juniorów, Warszawa 1964
- Władysław Komar - Europejskie Igrzyska Halowe, Madryt 1968
- Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, Grenoble 1972
- Ludwika Chewińska - Halowe Mistrzostwa Europy, Rotterdam 1973
- Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, Mediolan 1978
- Andrzej Krawczyk - Olimpijskie Dni Młodzieży Europy, Valkenswaard 1993
- Krystyna Zabawska - Halowe Mistrzostwa Świata, Maebashi 1999
- Tomasz Chrzanowski - Mistrzostwa Europy Juniorów, Ryga 1999
- Magdalena Sobieszek - Mistrzostwa Świata Juniorów Młodszych, Sherbrooke 2003
- Jakub Giża - Mistrzostwa Świata Juniorów, Grosseto 2004
- Krystyna Zabawska - Halowe Mistrzostwa Europy, Madryt 2005
- Krzysztof Brzozowski - Mistrzostwa świata juniorów młodszych, Bressanone 2009
- Tomasz Majewski - Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce, Berlin 2009
- Tomasz Majewski - Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce, Barcelona 2010
}
- Halina Konopacka - Światowe Igrzyska Kobiet, Göteborg 1926
- Wanda Flakowicz - Mistrzostwa Europy, Wiedeń 1938
- Edward Adamczyk - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947
- Alfred Sosgórnik - Mistrzostwa Europy, Belgrad 1962
- Władysław Komar - Mistrzostwa Europy, Budapeszt 1966
- Władysław Komar - Europejskie Igrzyska Halowe, Praga 1967
- Władysław Komar - Mistrzostwa Europy, Helsinki 1971
- Leszek Gajdziński - Uniwersjada, Moskwa 1973
- Mieczysław Bręczewski - Mistrzostwa Europy Juniorów, Duisburg 1973
- Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, San Sebastián 1977
- Tomasz Chrzanowski - Mistrzostwa Świata Juniorów, Santiago de Chile 2000
- Katarzyna Żakowicz - Uniwersjada, Pekin 2001
- Leszek Śliwa - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Amsterdam 2001
- Krystyna Zabawska - Igrzyska Dobrej Woli, Brisbane 2001
- Leszek Śliwa - Światowe Igrzyska Wojskowych, Katania 2003
- Magdalena Sobieszek - Europejski Festiwal Młodzieży, Paryż 2003
- Magdalena Sobieszek - Mistrzostwa Europy Juniorów, Kowno 2005
- Magdalena Sobieszek - Uniwersjada, Bangkok 2007
- Tomasz Majewski - Halowe Mistrzostwa Świata, Walencja 2008
- Krzysztof Krzywosz - Uniwersjada, Belgrad 2009
- Mateusz Mikos - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Kowno 2009
Polscy finaliści olimpijscy (1-8)
mężczyźni
- 1. Władysław Komar 21,18 1972
- 1. Tomasz Majewski 21,51 2008
- 4. Mieczysław Łomowski 15,43 1948
- 6. Alfred Sosgórnik 17,57 1960
- 6. Władysław Komar 19,28 1968
kobiety
- 5. Krystyna Danilczyk-Zabawska 19,18 2000
- 6. Krystyna Danilczyk-Zabawska 18,64 2004
Polscy finaliści mistrzostw świata (1-8)
mężczyźni
- 1. Edward Sarul 21.39 1983
- 2. Tomasz Majewski 21.91 2009
- 5. Tomasz Majewski 20.87 2007
kobiety
- 6. Krystyna Zabawska 18.62 2003
- 8. Krystyna Danilczyk 17.83 1997
- 8. Krystyna Danilczyk-Zabawska 18.12 1999
Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych
{class="wikitable"!Mężczyźni
!Kobiety
- 1932 – 4. Zygmunt Heljasz, 16,05
- 1933 – 3. Zygmunt Heljasz, 15,94
- 1934 – 6. Zygmunt Heljasz, 15,84
- 1938 – 7. Witold Gerutto, 15,87
- 1961 – 7. Alfred Sosgórnik, 18,58
- 1963 – 3. Alfred Sosgórnik, 19,24
- 1963 – 9. Władysław Komar, 18,81
- 1964 – 3. Władysław Komar, 19,50
- 1966 – 6. Władysław Komar, 19,61
- 1970 – 6. Władysław Komar, 20,22
- 1971 – 5. Władysław Komar, 20,55
- 1972 – 7. Władysław Komar, 21,18
- 1974 – 9. Władysław Komar, 21,19
- 1977 – 8. Władysław Komar, 20,70
- 1983 – 3. Edward Sarul, 21,68
- 2007 – 10. Tomasz Majewski, 20,87
- 2008 – 5. Tomasz Majewski, 21,51
- 2009 – 2. Tomasz Majewski, 21,95
- 2010 - 8-9. Tomasz Majewski, 21,44
- 2011 - 8. Tomasz Majewski, 21,60
- 1928 – 8. Halina Konopacka, 10,95
- 1930 – 10. Sonia Lewin, 11,48
- 1931 – 9. Wanda Jasieńska, 11,65
- 1932 – 7. Wanda Jasieńska, 12,00
- 1934 – 9. Jadwiga Wajsówna, 12,09
- 1935 – 9-10. Genowefa Cejzik, 11,85 (h)
- 1935 – 9-10. Jadwiga Wajsówna, 11,85
- 1936 – 6. Genowefa Cejzik, 12,14 (h)
- 1936 – 7. Jadwiga Wajsówna, 12,12
- 1938 – 4. Wanda Flakowicz, 13,21
- 1938 – 9. Genowefa Cejzik, 12,56 (h)
- 1939 – 9. Wanda Flakowicz, 12,73
- 1950 – 7. Magdalena Breguła, 13,50
- 1971 – 10. Ludwika Chewińska, 18,08
- 1972 – 8. Ludwika Chewińska, 19,06
- 1973 – 9. Ludwika Chewińska, 18,82
- 1998 – 6. Krystyna Zabawska, 19,24
- 1999 – 9. Krystyna Zabawska, 19,26
}
Polacy w rankingu Track and Field News
{class="wikitable"!Mężczyźni
!Kobiety
- 1960: 10. Alfred Sosgórnik
- 1961: 5. Alfred Sosgórnik
- 1962: 8. Alfred Sosgórnik
- 1963: 3. Alfred Sosgórnik
- 1963: 9. Władysław Komar
- 1964: 5. Władysław Komar
- 1965: 8. Alfred Sosgórnik
- 1966: 8. Władysław Komar
- 1968: 9. Władysław Komar
- 1970: 6. Władysław Komar
- 1971: 4. Władysław Komar
- 1972: 2. Władysław Komar
- 1974: 9. Władysław Komar
- 1977: 5. Władysław Komar
- 1978: 10. Władysław Komar
- 1983: 1. Edward Sarul
- 1988: 7. Helmut Krieger
- 2006: 10. Tomasz Majewski
- 2007: 7. Tomasz Majewski
- 2008: 1. Tomasz Majewski
- 2009: 2. Tomasz Majewski
- 2010: 4. Tomasz Majewski
- 2011: 7. Tomasz Majewski
- 1973: 10. Ludwika Chewińska
- 1974: 7. Ludwika Chewińska
- 1997: 9. Krystyna Danilczyk-Zabawska
- 1998: 7. Krystyna Zabawska
- 1998: 9. Katarzyna Żakowicz
- 1999: 4. Krystyna Zabawska
- 2000: 5. Krystyna Zabawska
- 2002: 10. Krystyna Zabawska
- 2003: 8. Krystyna Zabawska
- 2004: 5. Krystyna Zabawska
}