Niedziela
__BEZSPISU__
Niedziela – dzień tygodnia występujący pomiędzy sobotą a poniedziałkiem. Według normy ISO 8601 rozumiany jako siódmy<ref></ref>, ostatni dzień tygodnia. W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej, żydowskiej oraz muzułmańskiej jest dniem pierwszym. Taka rachuba obowiązuje w niektórych krajach, szczególnie anglosaskich. W niektórych językach jej pozostałością są nazwy większości lub niektórych dni tygodnia (w językach słowiańskich – środy).
Nazwa
W wielu językach nazwa ukształtowała się wraz z kulturą chrześcijańską którą przyjmowały i z którą się rozwijały:- w językach romańskich od łac. feria Dominica, dies Dominicus (dzień Pański, tj. Jezusa Chrystusa) pochodzą np. hiszp. domingo, franc. dimanche;
- takie samo znaczenia ma gr. κυριακή < Κύριος ‛Pan’;
- ros. вoскресенье (waskriesien´je) oznacza ‛zmartwychwstanie’;
- w pozostałych językach słowiańskich nazwa nawiązuje do obowiązku powstrzymania się od pracy (który w średniowieczu uważano za ważny wyznacznik niedzieli) i pochodzi od psł. ne dělatĭ ‛nie działać = nie pracować’: np. niedziela, czes. neděle, chorw. nedjelja.
Niedziela wraz z sobotą tworzy współcześnie tak zwany weekend (z ang. week - tydzień, end - koniec) czyli koniec tygodnia.
Historia
Europejska tradycja pozachrześcijańska, również rzymska, łączyła ten dzień z kultem Słońca lub Mitry, czego liczne pozostałości znajdują się po dziś dzień w wielu językach. ‛Dzień Słońca’: np. łac. dies Solis, ang. Sunday, niem. Sonntag. Podobne pozostałości dotyczą również innych dni tygodnia np. sobota była nazywana dniem Saturna, poniedziałek dniem księżyca.
Niedziela została ustanowiona świętem państwowym w 321 roku n.e. przez cesarza Konstantyna<ref>Carsten Peter Thiede; Matthew D'ancona, W poszukiwaniu świętego Krzyża, Warszawa 2006, s. 39</ref>. Dla części chrześcijan<ref group="uwaga">Niektórzy chrześcijanie nie obchodzą żadnych dni świątecznych, uważając że pod Nowym Przymierzem wszystkie dni są równie święte i nie istnieje potrzeba wyróżniania żadnego z nich (m.in. wiele kościołów ewangelikalnych). Inna cześć chrześcijan, tzw. sabatarianie, świętują sobotę (szabat), jako ich zdaniem jedyne uniwersalne święto upamiętniające Boga jako stworzyciela świata, odrzucając święcenie niedzieli jako późniejszy, niebiblijny dodatek do pierwotnego apostolskiego chrześcijaństwa (np. adwentyści dnia siódmego).</ref> niedziela jest dniem świątecznym upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Katolicy tego dnia uczestniczą we Mszy świętej<ref>Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 1247, Katechizm Kościoła Katolickiego nr 2180.</ref><ref>Trzecie przykazanie Dekalogu</ref>.
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Przedwojenny reportaż filmowy "Warszawska niedziela" - letnia niedziela w Warszawie w roku 1938