Mięta
Mięta (Mentha L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Należy do niego ponad 30 gatunków i mieszańców<ref name=grin></ref>. Występują głównie w Europie, Azji i Afryce<ref name=grin />. Gatunkiem typowym jest mięta zielona (Mentha spicata L.)<ref></ref>.
Morfologia i biologia
Wiecznie zielone, lub częściowo zielone byliny. Ulistnienie naprzeciwległe, liście jajowate lub eliptyczne. Kwiaty drobne. Rośliny o silnym, charakterystycznym zapachu (nie zawsze „miętowym”)<ref name=E></ref>.
Systematyka
- Synonimy<ref name=grin/>:
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009):
- Pozycja w system Reveala (1993-1999):
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), podrodzina Menthoideae Kostel., plemię Mentheae Dumort., podplemię Menthinae Endl., rodzaj mięta (Mentha L.)<ref></ref>.
- Gatunki flory Polski<ref name="checklist2002"></ref>:
- mięta długolistna (Mentha longifolia (L.) L.)
- mięta kosmata (Mentha ×niliaca (Juss.) ex Jacq.) – antropofit zadomowiony
- mięta nadwodna (Mentha aquatica L.)
- mięta okrągłolistna (Mentha rotundifolia (L.) Huds.) – antropofit zadomowiony
- mięta okręgowa (Mentha ×verticillata L.)
- mięta pieprzowa, m. lekarska (Mentha ×citrata L.) – mieszaniec międzygatunkowy
- mięta polej (Mentha pulegium L.)
- mięta polna (Mentha arvensis L.)
- mięta zielona, m. kłosowa (Mentha spicata L. em. L.) – antropofit zadomowiony
- Mentha ×gentilis L. – efemerofit
- Mentha ×smithiana Graham – w Polsce gatunek uprawiany
- Inne gatunki (wybór):
- mięta jelenia (Mentha cervina L.)
- mięta kędzierzawa (Mentha crispata L.) – uprawiana w USA
- mięta rozpierzchła (Mentha vagans Boriss.)
Nazewnictwo
Nazwa rodzaju Mentha pochodzi z greckiego od imienia nimfy Menthe (Mente, Minto, Minta, Minte), zamieszkującej Podziemie i będącej kochanką Hadesa. Ten chcąc ją uchronić przed zazdrością i prześladowaniami Persefony (żony) zamienił nimfę w roślinę miętę<ref name="P. Grimal (83-04-04673-3)"></ref>.
Zastosowanie
- Uprawiane są głównie ze względu na zapach i smak liści. Z liści m.in. mięty pieprzowej (łac. Mentha piperita, ang. peppermint) pozyskiwany jest olejek miętowy zawierający mentol, wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym, farmaceutycznym, spożywczym (m.in. do wyrobu słodyczy i ciast) oraz tytoniowym. Liście mięty zielonej (łac. Mentha spicata, ang. spearmint) używane są chętnie bezpośrednio jako przyprawa, a także stosowane są jako dodatek aromatyzujący do gumy do żucia i past do zębów.
- Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny lecznicze.
- Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.
Linki zewnętrzne
- Mięta na stronie www.botanical.com