Madera (wino)
na przylądku Girão.
Madera (port. Vinho da Madeira) – wzmacniane wino portugalskie (od 17 do 22% alkoholu etylowego), słodkie lub wytrawne (od 0 do 150 g cukru na litr), produkowane na atlantyckiej wyspie Madera.
Historia i proces produkcji
Madera jest winem produkowanym od przeszło 300 lat. Wulkaniczne gleby wyspy dają wysokie plony winogron, mimo dość niewielkiej powierzchni plantacji. Trunek uważany za najtrwalszy na świecie (w użyciu roczniki z czasów napoleońskich), z uwagi na wczesną porę zbioru (drugi tydzień sierpnia), oraz dojrzewanie w stosunkowo wysokiej temperaturze 40-50°C, przyspieszającej fermentację<ref>notka na Festus.pl</ref>. Proces ten nazywany jest maderyzacją lub estufagem od estufo, czyli specjalnego pomieszczenia, w którym zachodzi. Przyczyną przetrzymywania madery w takich warunkach było oddalenie wyspy od Europy - przepłynięcie 1000 kilometrów, dzielących ją od brzegów kontynentalnej Portugalii zajmowało miesiące, w czasie których przeciętne wino ulegało zepsuciu. Ten znany na całym świecie trunek miał swoje okresy świetności i upadki, związane z pojawieniem się chorób winnic (Oídio w 1852 oraz Filoxera w 1872), jak również obniżki jakości spowodowanej pojawieniem się cieplarni i niekontrolowanej konkurencji nieuprawnionych producentów niezależnych. Obecnie, dzięki nowoczesnej technice uprawy winorośli, transportu, reklamy i profesjonalizmowi handlowców odzyskuje swoje dobre imię i zaufanie konsumentów na całym świecie.
Znaczenie dla Madery
Aktualnie wyspa produkuje i eksportuje około 4 ML szlachetnego wina Madera rocznie. W roku 1999 produkcja i sprzedaż trunku stanowiła 43% całego dochodu z eksportu. Jest to produkt rolniczo-przemysłowy o największym znaczeniu dla lokalnej ekonomii.
Producenci i dystrybutorzy
- Madeira Wine Company, S.A.,
- Vinhos Justino Henriques, Filhos, Lda.,
- H. M. Borges, Sucrs, Lda.,
- Henriques & Henriques, Vinhos, S.A.,
- Artur de Barros & Sousa, Lda.,
- Pereira d’Oliveira (Vinhos), Lda.,
- Vinhos Barbeito (Madeira), Lda.
Przeznaczenie wina i rodzaje
Wino Madera jest winem na każdą okazję, w tym do spożywania jako aperitif (na pobudzenie apetytu) lub jako wino deserowe. Wyróżnia się jego następujące rodzaje:
- Zwykłe,
- Reserva,
- Stare albo 5-letnie (5 anos),
- Stara rezerwa (Reserva Velha),
- Bardzo stare albo 10-letnie (10 anos),
- Do najbardziej cenionych zalicza się te 15-, 20- i 40-letnie. Dobre są także te rodzaje, które posiadają oznaczony rocznik, im starszy tym wino bardziej szlachetne (niekiedy występują odstępstwa od tej zasady).
Stosowane odmiany winogron
Odmiana winorośli odpowiada także typowi wina
- Bual (Boal) - ciężkie o orzechowym posmaku, półsłodkie
- Malmsey - ciemne, najszlachetniejsze, słodkie
- Sercial - wytrawne
- Verdelho - półwytrawne
- Tinta Negra - sprowadzony stosunkowo niedawno na wyspę szczep czerwonych winogron, który w zależności od wysokości na jakiej jest posadzony daje winogrona o różnej słodkości, produkuje się z niego wszystkie cztery typy wina
- Bastardo
- Terrantez - słodkie