Lawenda
Lawenda (Lavandula L. ) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ponad 40 gatunków<ref name=grin></ref>. Pochodzą one z obszaru śródziemnomorskiego od Wysp Kanaryjskich po Indie<ref name=E></ref>. Gatunkiem typowym jest Lavandula spica L.<ref></ref>.
Morfologia
Wiecznie zielone krzewy o wonnym zapachu. Liście przeważnie kutnerowate o szarym zabarwieniu. Kwiaty drobne, purpurowe lub niebieskawe, zebrane w kwiatostany na długiej szypule. Posiadają podsadki.Systematyka
- Synonimy taksonomiczne<ref name=grin/>:
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009):
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999):
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takhtajan, rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), podrząd Lamiineae Bessey in C.K. Adams, rodzina jasnotowate (Lamiaceae Lindl.), podrodzina Lavanduloideae Briq. in Engl. & Prantl, plemię Lavanduleae Caruel in Parl., podplemię Lavandulinae Endl., rodzaj lawenda (Lavandula L.)<ref></ref>.
- Gatunki<ref name=grin/>:
- Lavandula angustifolia Mill. – lawenda wąskolistna, l. lekarska
- Lavandula antineae Maire
- Lavandula aristibracteata A. G. Mill.
- Lavandula atriplicifolia Benth.
- Lavandula bipinnata (Roth) Kuntze
- Lavandula bramwellii Upson & S. Andrews
- Lavandula buchii Webb & Berthel.
- Lavandula ×cadevallii Sennen
- Lavandula canariensis Mill.
- Lavandula ×chaytoriae Upson & S. Andrews
- Lavandula citriodora A. G. Mill.
- Lavandula coronopifolia Poir.
- Lavandula dentata L. - lawenda francuska
- Lavandula dhofarensis A. G. Mill.
- Lavandula erythraeae (Chiov.) Cufod.
- Lavandula galgalloensis A. G. Mill.
- Lavandula gibsonii J. Graham
- Lavandula hasikensis A. G. Mill.
- Lavandula ×intermedia Emeric ex Loisel.
- Lavandula lanata Boiss.
- Lavandula latifolia Medik.
- Lavandula ×limae Rozeira
- Lavandula macra Baker
- Lavandula mairei Humbert
- Lavandula maroccana Murb.
- Lavandula minutolii Bolle
- Lavandula multifida L. – lawenda wielodzielna
- Lavandula nimmoi Benth.
- Lavandula pedunculata (Mill.) Cav. – lawenda szypułkowa
- Lavandula pinnata L. f.
- Lavandula pubescens Decne.
- Lavandula qishnensis Upson & S. Andrews
- Lavandula rejdalii Upson & Jury
- Lavandula rotundifolia Benth.
- Lavandula saharica Upson & Jury
- Lavandula samhanensis Upson & S. Andrews
- Lavandula setifera T. Anderson
- Lavandula somaliensis Chaytor
- Lavandula stoechas L.
- Lavandula sublepidota Rech. f.
- Lavandula subnuda Benth.
- Lavandula tenuisecta Coss. ex Ball
- Lavandula viridis L'Her.
Zastosowanie
- Rośliny kosmetyczne uprawiane dla eterycznych olejków wykorzystywanych w kosmetyce. Lawendę wąskolistną uprawia się na szeroką skalę we Francji (głównie w Prowansji), Anglii, Ameryce Południowej.
- Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne
- Roślina lecznicza
- Roślina miododajna
- Stosowane są przeciwko molom odzieżowym, które odstraszaja swoim zapachem.
Ciekawostki
- Symbolika średniowiecza kojarzyła bladoliliową lawendę z duchowymi zaletami Matki Boskiej.
- Chorwacka wyspa Hvar znana jest również jako "lawendowa wyspa", ze względu na sadzoną masowo lawendę, która jest jednym z głównych źródeł dochodów wyspy. Lavendula croatia należy do najszlachetniejszych odmian w Europie, przewyższając swą jakością nawet lawendę prowansalską.