Koszykówka

– ikona koszykówki250px
Koszykówka (piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć punkty umieszczając piłkę w koszu. Jest jedną z najpopularniejszych i najchętniej oglądanych dyscyplin na świecie. Za początek narodzin tej gry uważa się grudzień 1892 roku, a za jej twórcę uznaje się Jamesa Naismitha.

Historia

Koszykówkę wymyślił w grudniu 1891 roku Kanadyjczyk James Naismith, nauczyciel w stanie Massachusetts w USA, w odpowiedzi na prośbę, by opracował grę zespołową, którą mogliby uprawiać studenci college'u zimą w sali. Początkowo do gry w koszykówkę używano zwykłej piłki futbolowej<ref>Encyklopedia pytań i odpowiedzi (Brian Williams)</ref>. Zasady koszykówki były bardzo proste i zostały spisane przez twórcę tego sportu. Gra ta stawała się coraz bardziej znana, a jej zasady zmieniały się. Wkrótce koszykówka była znana w całej Ameryce Północnej. 6 czerwca 1946 zostało założone BAA (Basketball Association of America), które później (jesienią 1949) przybrało nazwę NBA (National Basketball Association).

Reguły gry

W koszykówkę grają dwie drużyny, po pięciu zawodników każda. Celem każdej z drużyn jest zdobywanie punktów za celne rzuty do kosza przeciwnika i zapobieganie zdobywaniu punktów przez drużynę przeciwną. Nad właściwym przebiegiem gry czuwają sędziowie, sędziowie stolikowi i komisarz. Zwycięzcą meczu zostaje drużyna, która na koniec czasu gry uzyska większą liczbę punktów.
Kosze umieszczone są na wysokości 3,05 metra. Punkty otrzymuje się za umieszczenie piłki w koszu:

1 punkt za udany rzut osobisty z linii rzutów wolnych
2 punkty za rzut z akcji wykonany z odległości mniejszej niż linia rzutów za trzy punkty
3 punkty za rzut zza linii rzutów za trzy punkty (6,75 m) [w NBA 7,24 m]

Boisko do gry to płaska, twarda powierzchnia wolna od przeszkód, o wymiarach 28 m długości i 15 m szerokości, mierzonych od wewnętrznych krawędzi linii ograniczających boisko.
{ width="100%"
---- bgcolor="#DDEEFF"
!

! FIBA
! NBA
! WNBA
! NCAA
---- bgcolor="#EEEEFF"
Linia rzutów za 3 punkty (od środka obręczy)
6,75 m 7,24 m 6,02 m (19ft 9in)
---- bgcolor="#EEEEFF"
Linia rzutów wolnych (od obręczy) 4,00 m
3,96 m (13ft) 3,96 m 3,96 m
---- bgcolor="#EEEEFF"
Czas trwania meczu 4x10 min. 4x12 min.
4x10 min. 2x20 min.
---- bgcolor="#EEEEFF"
Czas na rozegranie akcji 24 sek. 24 sek.
24 sek. 35 sek.
---- bgcolor="#EEEEFF"
Wymiary boiska 28 × 15 m
28,65 × 15,24 m 28 × 15 m 25,6 × 15,24 m
---- bgcolor="#EEEEFF"
Obwód piłki w zależności od kategorii rozgrywek
74,93 cm 72,39 cm 72,25 cm
---- bgcolor="#EEEEFF"
Masa piłki 560-602 g 560-602 g
496-530 g 560-602 g
}

obowiązujących od roku 2010
obowiązujących do 2010 roku

Niektóre zasady gry

Błąd 3 sekund – Gracz ataku przebywa w tzw."trumnie" (pole podkoszowe), nie podając lub oddając rzutu.
Błąd 5 sekund – Gracz po wznowieniu np. po zdobyciu punktów, lub autu przez rywala, trzyma piłkę i przez 5 sekund nie rozpoczyna akcji swojej drużyny – drużyna traci piłkę na korzyść przeciwnika.
Błąd 8 sekund – Drużyna musi wyprowadzić piłkę ze swojej połowy (obrony) w ciągu 8 sekund.
Błąd 24 sekund – Drużyna musi w ciągu 24 sekund oddać rzut na kosz, a piłka musi dotknąć obręczy. Jeśli to nie nastąpi, drużyna przeciwna rozpoczyna grę z autu.
Błędy kozłowania
Aut – piłka opuszcza boisko, przeciwnik rozpoczyna grę w miejscu, gdzie piłka opuściła pole gry (linia boczna lub końcowa).
Faule – Zawodnik opuszcza parkiet popełniając 5. (FIBA) lub 6. (NBA) przewinienie. Faule dzielą się na: ofensywne (popełniane przez zawodnika atakującego) oraz defensywne (popełniane przez zawodnika broniącego).
Rzut za trzy punkty - Zawodnik oddający rzut zza wyznaczonej linii zdobywa dla swojej drużyny 3 punkty.

Pozycje koszykarskie

Rozgrywający – Point Guard (PG), tzw. "1" – od tego zawodnika wymagane jest wiele asyst, przechwytów i brak strat. Jest to najczęściej najniższy zawodnik w zespole.
Rzucający obrońca – Shooting Guard (SG), tzw. "2" – od tego zawodnika wymagana jest umiejętność zdobywania wielu punktów, głównie rzutami z dystansu.
Niski skrzydłowy – Small Forward (SF), tzw. "3" – od zawodników na tej pozycji wymagane jest zarówno wspieranie niższych i wyższych graczy oraz duża wszechstronność.
Silny skrzydłowy – Power Forward (PF), tzw. "4" – od graczy na tej pozycji wymaga się skutecznej gry w obronie (m.in. zbiórki, bloki) i ataku (głównie punkty spod kosza).
Środkowy – Center (C), tzw. "5" – jego głównym zadaniem jest zdobywanie punktów spod kosza, zbieranie piłek z tablicy i blokowanie rzutów rywali. Centrami zostają najczęściej najwyżsi gracze w drużynie.