Komosa ryżowa
Komosa ryżowa (Chenopodium quinoa Willd.) – gatunek rośliny jednorocznej w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Uprawiany w Ameryce Południowej. Jest blisko spokrewniona z pospolicie występującą w Polsce komosą białą (Chenopodium album). W Polsce notowano dawniej jej występowanie w okolicach Gubina. Status gatunku we florze Polski: efemerofit.
Morfologia
- Łodyga: Wzniesiona, prosta, dość gruba osiągająca wysokość ponad 1,5 m. Często jest krwiście czerwona.
- Liście: Szeroko trójklapowe o środkowej klapie szerokotrójkątnej, gruboząbkowane.
- Kwiaty: Różowe, 5-krotne, o wolnych listkach okwiatu z 1 słupkiem i 5 przyrośniętymi do okwiatu pręcikami.
- Owoc: Drobne orzeszki otoczone zmięśniałym okwiatem. Nasiona o średnicy 1,1-2,5 mm, u uprawianych form różnobarwne. Na powierzchni mają ostrokanciaste, głębokie i gęsto rozmieszczone plastrowate dołki.
Zastosowanie
- Roślina uprawna: pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie jest uprawiana od 5 tysięcy lat. Była podstawowym pokarmem w państwach Inków i Azteków. Ziarno komosy ryżowej (zwane quinoa lub ryż peruwiański) jest niezwykle bogate w pełnowartościowe białko (zawiera wszystkie aminokwasy niezbędne dla człowieka, co w pokarmach roślinnych jest zupełnie wyjątkowe) oraz w sole mineralne i witaminy, jest więc idealnym składnikiem zrównoważonego odżywiania, zwłaszcza dla wegetarian i wegan. Nie zawiera glutenu, ma też niski indeks glikemiczny.
- Młode liście są jadalne, nadają się na surówki i sałatki.
- Wysokie walory odżywcze komosy ryżowej sprawiły, że znalazła ona zastosowanie w programach kosmicznych NASA.
=