Katarzynki
Katarzynki – polski zwyczaj świąteczny, żeński odpowiednik Andrzejek. W nocy z 24/25 listopada, tj. w wigilię św. Katarzyny Aleksandryjskiej, odbywają się wróżby młodych mężczyzn dotyczące ożenku i poszukiwania partnerki<ref></ref>. Prawowite męskie "święto" zostało zapomniane na rzecz spopularyzowanego na zachodzie święta panien – zwanego andrzejkami, kiedy to kobietom poszukującym partnera mają się spełniać pomyślne wróżby.
W Kościele chrześcijańskim obrzęd Katarzynek odbywa się w niedzielę poprzedzającą 29 listopada.
Święta Katarzyna to patronka cnotliwych kawalerów, którzy pragną poznać pannę i w przyszłości wejść w szczęśliwy związek małżeński. Największe nasilenie kultu świętej przypadło na okres średniowiecza.
Wybrane wróżby i wierzenia ludowe
- Kawalerowie przed wszelkimi wróżbami zgodnie recytowali wierszyk ku pomyślności wróżb:
- Hej! Kasiu, Katarzynko
- Gdzie szukać Cię dziewczynko
- Wróżby o Ciebie zapytam
- Czekaj – wkrótce zawitam
- Bawmy się więc w Katarzyny
- Szukajcie chłopaki dziewczyny
- Zapytać więc trzeba wróżby
- A nuż potrzebne już drużby
- "W noc świętej Katarzyny pod poduszką są dziewczyny" – to porzekadło towarzyszyło wkładaniu pod poduszkę dziewczęcych przedmiotów, części garderoby czy ptasiego pióra mających sprowadzić proroczy sen o przyszłej narzeczonej, bądź karteczek z pierwszymi literami imion lub całymi żeńskimi imionami – które zaraz po przebudzeniu miały być wylosowane. Towarzyszyć temu mógł wierszyk:
- Wskaż proszę wróżbo wybrankę
- Żonę i przyszłą kochankę
- Wyciągam karteczki cztery
- Są jej imienia litery
- Wróżenie z kubków polegało na losowaniu ukrytych pod nimi przedmiotów symbolizujących ożenek (np. obrączka), przypływ majątku (np. monety), dobrą pracę (zboże), chwilowy zastój (pusty kubek). Losowaniu towarzyszyć może wierszyk:
- Kasiu daj znać, co się będzie ze mną dziać
Linki zewnętrzne
- Dzisiaj w świetle Biblii: Katarzynki na stronie autorskiej prezbitera Kościoła Zielonoświątkowego Mariana Biernackiego [opublikowano: 2010-11-24]