Kamelia (roślina)
Kamelia (Camellia L.) – rodzaj roślin z rodziny herbatowatych. Należy do niego prawie 300 gatunków<ref name=E></ref>. Większość gatunków pochodzi głównie ze wschodniej i południowo-wschodniej Azji, jedynie nieliczne gatunki z rejonu Himalajów i Archipelagu Malajskiego<ref name=E/>. Do Europy trafiły w połowie XVIII wieku.
Morfologia
- Pokrój: Zimozielone drzewa i krzewy
- Liście: Skrętoległe, pojedyncze, o blaszkach niepodzielonych
- Kwiaty: Białe, różowe, czerwone, często wielobarwne. Średnica 3–10 cm. Ustawione pojedynczo lub po 2–3 w kącikach liści. Płatków 5–12, mniej lub bardziej zrośnięte nasadami. Pręciki liczne.
- Owoce: Pękająca, zdrewniała torebka z jednym lub kilkoma dużymi nasionami
Systematyka
- Synonimy:
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009):
Należy do podrodziny Theeae, rodziny herbatowatych Theaceae, rzędu wrzosowców wchodzącego w skład grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)<ref name=apweb/>.
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999):
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Theanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd herbatowce (Theales Lindl.), podrząd Theineae Engl., rodzina herbatowate (Theaceae D. Don), podrodzina Camellioideae Burnett, plemię Camellieae (DC.) Dumort., rodzaj kamelia (Camellia L.)<ref name=bloom></ref>.
- Wybrane gatunki<ref name=E/>:
- Camelia cuspidata (Kochs) C. H. Wright ex H. J. Veitch
- Camellia granthamiana Sealy
- Camellia japonica L. – kamelia japońska
- Camellia lutchuensis T. Ito
- Camellia oleifera C. Abel – kamelia olejodajna
- Camellia pitardii Cohen-Stuart
- Camellia reticulata Lindl.
- Camellia sasanqua Thunb. – kamelia sazanka
- Camellia tsaii Hu
- Camellia ×vernalis (Makino) Makino
- Camellia ×williamsii W. W. Sm.
- Camellia sinensis (L.) Kuntze (syn. Thea sinensis) – herbata chińska
Zastosowanie
- Sztuka kulinarna. Z liści niektórych gatunków przyrządza się napój zwany herbatą.
- Rośliny ozdobne. Kamelie są jednymi z najbardziej popularnych roślin ozdobnych. Ogrodnicy wyhodowali tysiące kultywarów, niektóre z nich to mieszańce międzygatunkowe.
- Nasiona kamelii zawierają 70% tłuszczu, z którego otrzymuje się wysokiej jakości olej
Uprawa
Uprawa ogrodowa jest możliwa tylko w krajach o łagodnym klimacie i dużej wilgotności powietrza. W krajach o zimniejszym klimacie kamelie uprawiane są jako roślina doniczkowa lub szklarniowa. Rośliny z tego rodzaju kwitną w czasie zimy i wiosny. Są bardzo wrażliwe na niską temperaturę. Podłoże powinno być próchniczne i lekko kwaśne. W pokoju roślinę ustawia się w miejscu słonecznym, latem najlepiej wynieść na dwór. Ziemia w doniczce powinna być stale wilgotna, zimą należy roślinę zraszać wodą. Nawozi się słaba dawką nawozów takich, jak do rododendronów.
Odniesienia w kulturze
- Dama kameliowa - powieść Aleksandra Dumasa (syna)