Jabol
Jabol (także alpaga, bełt i in.) – potoczne określenie taniego wina owocowego, najczęściej jabłkowego.
Tanie wina produkowane są przez wiele różnych wytwórni w całej Polsce, różnią się znacznie pod względem składu i smaku, jedynym w zasadzie wyróżnikiem win tego typu jest ich niska cena. Słowo "jabol" niemal nigdy nie pojawia się na etykietce, na której zazwyczaj jest napisane "wino owocowe aromatyzowane słodkie/półsłodkie" z odpowiednim przymiotnikiem. Obecnie, w związku z odejściem wielu wytworni od tradycyjnej technologii winiarskiej, występują często nazwy "napój winopodobny" lub "winopochodny". Nazwą "jabol" określane bywają także napoje produkowane z soków owocowych i spirytusu, stąd występowanie nazwy "nalewka"; w większości przypadków jednak produkty nazywane "nalewką" są produktami fermentacyjnymi przypominającymi raczej wino.
Niekiedy o tanich winach mówi się, że są "siarkowane", gdyż w procesie produkcji stosuje się dwutlenek siarki do stabilizacji moszczu, kończenia fermentacji i odkażania sprzętu (m.in. zbiorników fermentacyjnych). Duża zawartość dwutlenku siarki w tanich winach nie jest jedynie rodzajem legendy miejskiej. Zapach siarki spotykany jest często nawet w wysokiej jakości winach, przede wszystkim białych słodkich (np. mozelskich, sauternes, tokajskich, gdzie dawki dwutlenku siarki są szczególnie wysokie)<ref>Siarka w winie czyli strachy na Lachy, Polski Instytut Winorośli i Wina</ref><ref>Degustacja - Chemiczne i inne, Kurdesz.com</ref>,a użycie tego związku chemicznego w procesie winifikacji jest powszechne<ref>Zastosowanie dwutlenku siarki w winiarstwie, Kurdesz.com</ref>. Nadużywanie dwutlenku siarki może być spowodowane m.in. używaniem kiepskiej jakości surowca (porażone pleśnią lub nadpsute owoce siarkuje się mocniej) lub problemem z zatrzymaniem procesu fermentacji na odpowiednio wysokim poziomem cukru resztkowego<ref>[http://www.kurdesz.com/PL/winiarstwo/index.php?artId=199 Naturalna słodka utopia, Kurdesz.com</ref>.
Kwaśny smak tanich win owocowych nie był jednak spowodowany użyciem zwiększonej ilości siarki a wynikał z błędów technologicznych (np. wysoka kwasowość lotna) i kiepskiego surowca. Wręcz przeciwnie, silniejsze siarkowanie mogłoby w takim przypadku zapobiec niektórym wadom końcowego produktu.
Średnia cena tego typu wina plasuje się w okolicach kilku zł za 0,75 l butelkę zwrotną. Wiele firm produkujących tanie wina owocowe, by zmniejszyć koszty produkcji do minimum, pakuje swoje wyroby w różnego rodzaju kartoniki, butelki plastikowe lub woreczki foliowe podobne do tych w które pakowane jest mleko czy opakowania przypominające "dzbanki rodzinne" jogurtów (jak ecolean Ostrowinu<ref>http://www.ostrowin.com.pl/go.php?l=1&art=1&mcat=49</ref>). Także zamknięcie tanich win owocowych różni się od win markowych, często są to metalowe kapsle lub korki wykonane z plastiku.
Mimo niskiej ceny i negatywnych skojarzeń polskie wina owocowe, produkowane tradycyjną metodą fermentacji moszczu owocowego, uważane były przez fachowców za wina wysokiej jakosci w swojej klasie, co zawdzięczały głównie dobrej jakości, naturalnym surowcom oraz tradycyjnej technologii produkcji<ref>Jan Cieślak: Od abboccato do żubrówki. Wszystko o napojach, WNT, Warszawa, 1992</ref>
Tanie wino owocowe w mediach i utworach
- 220 V - utwór zespołu El Doopa
- Autobiografia – jeden z najbardziej znanych utworów zespołu Perfect:
- : Alpagi łyk
I dyskusje po świt
Niecierpliwy w nas ciskał się duch - Gdzie tak biegniecie bracia - utwór zespołu Kombi:
- : Bełta parzący smak, oczu błysk, gniewu błysk
- Guma - utwór zespołu Big Cyc:
- : Jacek i Agatka poznali się w szkole
Ona była dobra z matmy, a on pił jabole - Pieniądze to nie wszystko – komedia Juliusza Machulskiego z 2000 roku
- Arizona – film dokumentalny Ewy Borzęckiej z 1997 roku, przedstawiający życie ludzi w popegeerowskiej wsi
- Jabol punk, Jabolowe ofiary – utwory zespołu KSU z płyty Pod prąd
- Dzień Wagarowicza – utwór zespołu Zabili Mi Żółwia z płyty Akt I
- Jabol '87 - utwór zespołu Nauka o Gównie
- SO2 – utwór zespołu Zielone Żabki
- Siekierezada – powieść Edwarda Stachury z 1971 roku:
- : Przed wyjściem na zabawę napełniłem butelkę po lemoniadzie, co mi służyła za manierkę, nie herbatą, bo nie szedłem na zrąb, lecz bimbrem, bo szedłem na zabawę i po co zacz tracić walutę przy bufecie, w którym zresztą na pewno nie będzie gorzały, żeby się bractwo niby-nie-popiło, jeno będą wina cieniutkim patykiem pisane, la patik, jak my je nie wiadomo dlaczego z francuska nazywali, a dla pań będzie słodka malaga – wino gestapowskie.
- Acid Drinkers – polski zespół thrashmetalowy o nazwie będącej swobodnym tłumaczeniem na język angielski słów "Spożywający Jabole" lub "Kwasożłopy".
- Ranczo i słynny z tego serialu "Mamrot" – typowy przykład taniego wina
- Scena w Seksmisji, podczas której Maks ogłasza "Hej! Nasi tu byli!" po znalezieniu pustej butelki po winie marki "Wino" w 2044 r.
- Piosenka Jabole z albumu Jabole grupy Dr. Huckenbush z 2005 roku
- Piosenka Rzuć jakieś drobne na wino zespołu Brudne Dzieci Sida:
- : Gdy go spotkałem na Folk Fest on do mnie tak nawinął
„Mam ksywę Jabol, wiesz jak jest, rzuć jakieś drobne na wino!” - Skazany na bluesa - polski film fabularny w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego, w którym główny bohater bierze udział w piciu jabola na czas.
Linki zewnętrzne
- Strona poświęcona tanim winom
- Galeria z etykietami tanich win