Języki uralskie

}}

Języki uralskierodzina językowa, której językami posługuje się ok. 24 mln ludzi, zamieszkujących północną Eurazję i Nizinę Węgierską. Zalicza się do niej: języki ugrofińskie i samodyjskie. Łączona z językami ałtajskimi, w ligę uralo-ałtajską (dawniej uznawaną za rodzinę). Nowsze badania lingwistyczne wykazują na powiązanie języków uralskich z językiem jukagirskim; dla potrzeb tej koncepcji tworzy się rodzinę uralsko-jukagirską.

Zdecydowana większość specjalistów jest zdania, że języki uralskie są rodziną, wywodzącą się od wspólnego prajęzyka. Pojawiły się jednak opinie kwestionujące tę tezę i postulujące ich uznanie raczej za ligę językową. Językoznawcy wysuwający taki postulat nie uznają pokrewieństwa języków samodyjskich z ugrofińskimi. Język jukagirski włączany jest w obręb języków uralskich jedynie przez niektórych językoznawców.

Klasyfikacja języków uralskich:
języki ugrofińskie (ok. 24 mln)
języki fińskie (ponad 9,6 mln)
języki bałtyckofińskie (ok. 7,3 mln)
fiński (ok. 6 mln)
estoński (ok. 1,1 mln)
karelski (ok. 200 tys.)
võro (ok. 70 tys.)
wepski (ok. 5 tys.)
ingryjski (ok. 0,2 tys.)
wotycki (ok. 0,1 tys.)
liwski (ok. 0,1 tys.)
języki wołżańskie (ok. 1,5 mln)
maryjski (czeremiski) (ok. 550 tys.)
mordwiński (ok. 900 tys.) w tym:
erzja (ok. 500 tys.)
moksza (ok. 400 tys.)
języki permskie (ok. 1,2 mln)
komi (ok. 500 tys.)
komi właściwy (komi-zyriański) (ok. 345 tys.)
komi-permiacki (ok. 150 tys.)
udmurcki (ok. 700 tys.)
lapoński (ok. 35 tys.)
języki ugryjskie (ponad 14 mln)
chantyjski (ok. 20 tys.)
mansyjski (wogulski) (ok. 8 tys.)
węgierski (ok. 14 mln.)
języki samojedzkie (samodyjskie) (30 tys.)
języki północnosamojedzkie
juracki (nieniecki) (25 tys.)
nganasański (tawgi-samojedzki) (700)
eniecki (jenisej-samojedzki) (200)
języki południowosamojedzkie
selkupski (ostiak-samojedzki) (2 tys.)
kamasyjski (sajan-samojedzki)
(język jukagirski) (0,7 tys.)

Porównanie

{ border="1" style="border-collapse: collapse" cellpadding="3"

! style="background-color: #EFEFFF" polski
! style="background-color: #E0E0FF" proto-uralski
! style="background-color: #EFEFFF" fiński
! style="background-color: #EFEFFF" estoński
! style="background-color: #EFEFFF" lapoński
! style="background-color: #EFEFFF" erzjański
! style="background-color: #EFEFFF" maryjski
! style="background-color: #EFEFFF" komi
! style="background-color: #EFEFFF" chantyjski
! style="background-color: #EFEFFF" mansyjski
! style="background-color: #EFEFFF" węgierski
! style="background-color: #EFEFFF" nieniecki

ogień
! style="background-color: #E0E0FF" *tuli
tuli
tuli
dolla
tol
tul
tyl-
-
-
-
le

wątroba
! style="background-color: #E0E0FF" *mïksa
maksa
maks
-
makso
mokš
mus
muγəl
maat
máj
mud°

iść
! style="background-color: #E0E0FF" *meni-
mennä
minema
mannat
-
mija-
mun-
mən-
men-
megy-/men-
myin-

żyć
! style="background-color: #E0E0FF" *elä-
elää
elama
eallit
-
ila-
ol-
-
-
él-
yilye-

umrzeć
! style="background-color: #E0E0FF" *kaxli-
kuolla
koolma
-
kulo-
kola-
kul-
kol-
kool-
hal-
xa-

myć
! style="background-color: #E0E0FF" *mośki-
-
mõskma
-
muśke-
muška-
myśky-
-
-
mos-
masø-
}



Uralische Sprachen
Uralic languages
Langues ouraliennes