Język serbsko-chorwacki

, język bośniacki, język serbski (2006)
Język serbsko-chorwacki (serbochorwacki, chorwackoserbski, chorwacki czyli serbski) – obecnie jest to kontrowersyjna (patrz poniżej) nazwa zbioru blisko spokrewnionych języków standardowych i dialektów (diasystem), należących do grupy południowej języków słowiańskich.

Języki i dialekty te używane są w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie, Serbii i Czarnogórze oraz przez mniejszości serbskie i chorwackie w Słowenii, Austrii, na Węgrzech, we Włoszech i Rumunii. W sumie posługuje się nimi ok. 21 milionów ludzi.<ref name = "e2001">Ethnologue report for language code: SRC</ref>

Do momentu politycznego rozpadu Jugosławii język serbskochorwacki uważany był powszechnie za jeden standardowy język południowosłowiański, posiadający jednak wariantową budowę. W jego obrębie najczęściej wyróżniano dwa wyraźnie spolaryzowane warianty – zachodni (chorwacki, zagrzebski) oraz wschodni (serbski, belgradzki). Obszar Bośni i Hercegowiny traktowano jako przestrzeń przenikania się obu wspomnianych wariantów. Począwszy od lat 70. XX w. zaczęły pojawiać się teorie, zgodnie z którymi w języku serbsko-chorwackim zaczęto wyodrębniać jeszcze dwa inne warianty (subwarianty) bośniacko-hercegowiński oraz czarnogórski.

Jeden język czy wiele języków?

Trudno w chwili obecnej o niekontrowersyjną odpowiedź na pytanie, czy istnieje jeden język serbsko-chorwacki, czy też odrębne języki: serbski i chorwacki (ewentualnie również bośniacki, czarnogórski, burgenlandzki i molizański). Zagadnienie to jest dosyć skomplikowane. Z punktu widzenia lingwistyki rozróżnienie między wariantami jednego języka a spokrewnionymi językami jest zresztą w dużym stopniu arbitralne.

Wydaje się jednak, że najwłaściwszym jest przyjąć, iż język serbsko-chorwacki funkcjonował jako wariantowy język standardowy do końca XX w. Wówczas to jego warianty zostały podniesione przez swoich użytkowników do rangi języków standardowych (literackich). Z chwilą promocji nowych języków standardowych: bośniackiego, chorwackiego i serbskiego, język serbsko-chorwacki stał się językiem martwym.

Wielu językoznawców z obszarów byłej Jugosławii uważa, że termin "język serbsko-chorwacki" jest już nieaktualny. Za jeden z powodów tego stanowiska można uznać burzliwy przebieg wojny domowej, która doprowadziła do rozpadu państwa jugosłowiańskiego.

Należy zdać sobie sprawę, że przez język możemy rozumieć jedną z dwóch rzeczy: albo język standardowy czyli literacki (o ustalonej pisowni, leksyce i gramatyce, używany w literaturze, prasie i telewizji) albo zbiór dialektów (regionalnych wariantów języka).
! Francuski
! Chorwacki
! Bośniacki
! Serbski

Comme les gaz d'échappement et la pollution atmosphérique dans la Jérusalem, il serait nécessaire de prendre des mesures pour assurer la sécurité!
Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka u Jeruzalemu, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti!
U pogledu izduvnih gasova i zagađivanja vazduha u Jerusalimu, bilo bi potrebno preduzeti mjere bezbjednosti!
У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха у Јерусалиму, било би потребно предузети мере безбедности!

Le sel blanc pour la cuisine est un composé chimique du sodium et du chlore.
Bijela sol za kuhanje kemijski je spoj natrija i klora.
Bijela so za kuhanje je hemijski spoj natrijuma i hlora.
Bela so za kuvanje je hemijsko jedinjenje natrijuma i hlora.

Le train de la gare va commencer exactement à dix heures.
Vlak sa željezničkoga kolodvora krenut će točno u deset sati.
Voz sa željezničke stanice krenut će tačno u deset sati.
Voz sa železničke stanice krenuće tačno u deset sati/časova.
}

Przyjmijmy najpierw pierwsze znaczenie terminu. Powstanie serbsko-chorwackiego języka standardowego było efektem tzw. umowy wiedeńskiej z 1850 roku, w której Serbowie i Chorwaci postanowili stworzyć wspólny język literacki. Unifikacja nie została jednak nigdy doprowadzona do końca i stworzony w drodze realizacji porozumienia język posiadał pewne odmienności pozwalające mówić o jego wariantowej budowie. Do lat 90. XX w. serbsko-chorwacki najczęściej uważany był za jeden język, jako jeden wariantowy kod funkcjonował w obiegu naukowym, posiadając zresztą status jednego z trzech języków urzędowych Jugosławii (pod różnymi nazwami, np. w Chorwacji używana była nazwa "język chorwacki czyli serbski" – chorw. "hrvatski ili srpski jezik" – natomiast w Serbii do roku 2006 oficjalnie funkcjonowała nazwa "język serbochorwacki").

Po rozpadzie Jugosławii narody uprzednio ją współtworzące starają się podkreślać swoją odrębność, również w dziedzinie językowej. Dlatego języki serbski, chorwacki, bośniacki i czarnogórski zostały przez nowo powstałe państwa uznane za odrębne. W Bośni formalnie funkcjonują trzy języki urzędowe: chorwacki, serbski i bośniacki. Istnieje również tzw. standard BCS (bośniacki-chorwacki-serbski), jest to wersja używana przez Międzynarodowy Trybunał Karny do spraw byłej Jugosławii. Można zauważyć oznaki powstawania kolejnego standardu – czarnogórskiego. Poszczególne warianty rozwijają się niezależnie (na przykład w języku chorwackim wprowadzane są reformy, które zwiększają różnice między nim a serbskim).

Osobna grupa argumentów na rzecz odrębności poszczególnych języków standardowych oparta jest na odrębności kulturowej używających ich narodów oraz na odmiennym rozwoju historycznym tych języków przed XIX w. Niektórzy zwolennicy tego poglądu twierdzą ponadto, że nazwa "język serbsko-chorwacki" oznaczała nieistniejący, postulowany byt uwarunkowany wyłącznie czynnikami politycznymi.

Z drugiej strony językowe różnice między serbskim a chorwackim językiem standardowym są mniejsze niż między amerykańskim a brytyjskim angielskim. Dotyczą głównie słownictwa i stylistyki, w minimalnym stopniu również gramatyki i fonetyki.

Oto przykład urzędowego komunikatu w trzech językach urzędowych Bośni i Hercegowiny:

Jeżeli natomiast mamy na myśli nie języki standardowe, lecz serbsko-chorwackie dialekty, to są one bardzo zróżnicowane, ale różnice te nie mają wiele wspólnego z podziałem na serbski, chorwacki i bośniacki. Największe zróżnicowanie występuje w Chorwacji.

Hanna Dalewska-Greń w Językach słowiańskich opatruje odmiany literackie języka używane współcześnie przez Serbów i Czarnogórców, Chorwatów oraz bośniackich Muzułmanów (Bośniaków) terminem serbski/chorwacki, uważając, że niewątpliwe różnice między nimi powinny być opisywane na poziomie "o stopień niższym" i świadomie pomijając kształtujący się w ostatnich latach i będący w trakcie standaryzacji język bośniacki<ref>Dalewska-Greń H., Języki słowiańskie, PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-12391-8, str. 13</ref>.

Dialekty

Na obszarze diasystemu serbsko-chorwackiego występują trzy duże dialekty (narzecza, względnie grupy dialektów): sztokawski, kajkawski i czakawski. Dialekt sztokawski Hercegowiny stanowi podstawę dla wszystkich trzech języków standardowych: serbskiego, chorwackiego i bośniackiego. Należy zauważyć, że różnice w użyciu dialektów i ich wariantów są uzależnione geograficznie, a nie etnicznie. Liczba różnic jest na tyle duża, że nie wszystkie dialekty są między sobą zrozumiałe.

Dialektem sztokawskim mówi się w Serbii, Bośni, Czarnogórze i w przeważającej części Chorwacji. Odpowiednikiem słowa "co" jest "što". Wschodni lub ekawski wariant sztokawskiego, którym mówi się na prawie całym obszarze Serbii i na wschodnich krańcach Chorwacji, oddaje prasłowiański dźwięk (jać) za pomocą "e". Zachodni lub jekawski wariant oddaje jako "je" lub "ije". Mówi się nim w Chorwacji, Bośni i Czarnogórze oraz w niektórych rejonach zachodniej Serbii. Ponadto istnieje wariant ikawski, w którym reprezentowane jest współcześnie przez "i". Na przykład:
{
!Pochodzenie!!ekawski!!ikawski!!ijekawski

vrěmevremevrimevrijeme

lěplepliplijep

děvojkadevojkadivojkadjevojka

věranveranviranvjeran

seloseloseloselo

trěbatitrebatitribatitrebati

grějatigrejatigrijatigrijati
}
Pierwsze dwa przykłady dotyczą długiej jaci, a trzeci i czwarty – krótkiej.

Dialekt kajkawski jest rozpowszechniony w północnej Chorwacji. Słowu "co" odpowiada "kaj". Cechuje go wiele podobieństw do wschodnich dialektów słoweńskich, nie posiada jednak liczby podwójnej. Jać oddawana jest jako "e".

Dialektem czakawskim mówi się w zachodniej Chorwacji, głównie na Istrii, w Kwarnerze i Dalmacji. Słowu "co" odpowiada "ča". W dialekcie tym występują liczne zapożyczenia z włoskiego. Tak jak w przypadku dialektu sztokawskiego, na podstawie kontynuanta jaci wyróżniany jest wariant ikawski, ekawski i jekawski. Ciekawą cechą czakawskiego jest jego archaiczny system akcentuacyjny – uważa się, że wśród wszystkich języków słowiańskich swobodny, ruchomy i melodyczny akcent w czakawskim chorwackim jest najbardziej zbliżony do akcentu w języku prasłowiańskim.

Alfabety i wymowa

Języki wchodzące w skład diasystemu serbsko-chorwackiego mogą być zapisane alfabetem łacińskim lub cyrylicą. Wersje standardowe serbskiego i bośniackiego używają obu alfabetów, podczas gdy chorwacki tylko łacińskiego. W obu przypadkach zapis jest niemal fonetyczny, a każdy znak jednego alfabetu ma swój odpowiednik w drugim (przy czym łacinka zawiera kilka dwuznaków). Odmiana cyrylicy używana w języku serbsko-chorwackim została opracowana w XIX wieku przez Serba Vuka Stefanovicia Karadžicia, a odmiana łacinki – przez Chorwata Ljudevita Gaja. Inaczej niż np. w języku białoruskim, łacinka jest identyczna z transliteracją cyrylicy wg normy ISO/R 9:1968. (Różnice względem ISO 9:1995 dotyczą kilku liter, oddawanych w łacince przez dwuznaki, mianowicie: lj, nj, , oraz litery j). Istnieje też, odrębna od transliteracji, transkrypcja na język polski.

Oba alfabety, cyrylica (ћирилица/ćirilica) i łacinka (latinica), liczą 30 znaków. Różnią się natomiast kolejnością liter.

Serbska Cyrylica:
Chorwacka Łacinka:

Dwuznaki , lj i nj są w alfabecie traktowane jako jeden znak. Jest niewiele słów, w których tę kombinację znaków faktycznie wymawia się oddzielnie.
Zagraniczne nazwy są w serbskim zapisywane tak jak się je wymawia np.: Grace Kelly – Grejs Keli, Shakespeare – Šekspir. W chorwackim zaś nazwy własne pozostawia się w formie oryginalnej.

Znaki specjalne można zapisać stosując kodowanie Unicode – nie należy jednak mylić litery Đ z islandzkim Ð (różnica jest bardziej widoczna w przypadku małej litery):

{
Č: Č
č: č

Ć: Ć
ć: ć

Đ: Đ
đ: đ

Š: Š
š: š

Ž: Ž
ž: ž
}

Większość znaków odpowiada ich wymowie w polskim (alfabet łaciński)

!cyrylica
!łacinka
!Międzynarodowy alfabet fonetyczny
!polska transkrypcja
!opis

align="center" А а align="center" A a align="center" // align="center" A a jak polskie a

align="center" Б б align="center" B b align="center" // align="center" B b zawsze dźwięczne

align="center" В в align="center" V v align="center" // align="center" W w jak zawsze dźwięczne w

align="center" Г г align="center" G g align="center" // align="center" G g zawsze dźwięczne

align="center" Д д align="center" D d align="center" // align="center" D d zawsze dźwięczne

align="center" Ђ ђ align="center" Đ đ align="center" // align="center" Dź/Dzi dź/dzi jak polskie

align="center" Е е align="center" E e align="center" // align="center" E e otwarte e

align="center" Ж ж align="center" Ž ž align="center" // align="center" Ż ż jak polskie ż

align="center" З з align="center" Z z align="center" // align="center" Z z jak polskie z

align="center" И и align="center" I i align="center" // align="center" I i jak polskie i

align="center" Ј ј align="center" J j align="center" // align="center" J j często jak krótkie nieakcentowane i

align="center" К к align="center" K k align="center" // align="center" K k jak polskie k

align="center" Л л align="center" L l align="center" // align="center" Ł ł podobne do polskiego l

align="center" Љ љ align="center" Lj lj align="center" // align="center" L l jak l w polskim słowie lis

align="center" М м align="center" M m align="center" // align="center" M m jak polskie m

align="center" Н н align="center" N n align="center" // align="center" N n jak polskie n

align="center" Њ њ align="center" Nj nj align="center" // align="center" Ń/Ni ń/ni podobne do polskiego ń

align="center" О o align="center" O o align="center" // align="center" O o otwarte o

align="center" П п align="center" P p align="center" // align="center" P p jak polskie p

align="center" Р р align="center" R r align="center" // align="center" R r jak polskie r. Może tworzyć sylabę i być przy tym długie/krótkie, akcentowane/nieakcentowane. Przykład: // (Krk)

align="center" С с align="center" S s align="center" // align="center" S s jak polskie s

align="center" Т т align="center" T t align="center" // align="center" T t jak polskie t

align="center" Ћ ћ align="center" Ć ć align="center" // align="center" Ć/Ci ć/ci jak polskie ć

align="center" У у align="center" U u align="center" // align="center" U u jak polskie u

align="center" Ф ф align="center" F f align="center" // align="center" F f jak polskie f

align="center" Х х align="center" H h align="center" // align="center" H h podobne do polskiego ch

align="center" Ц ц align="center" C c align="center" // align="center" C c jak polskie c

align="center" Ч ч align="center" Č č align="center" // align="center" Cz cz jak polskie cz

align="center" Џ џ align="center" Dž dž align="center" // align="center" Dż dż jak polskie

align="center" Ш ш align="center" Š š align="center" // align="center" Sz sz jak polskie sz
}

Opis języka standardowego

Ponieważ różnice między standardowym językiem serbskim, standardowym językiem chorwackim, standardowym językiem bośniackim a standardowym językiem czarnogórskim są niewielkie, poniżej zostaną one opisane łącznie jako jeden system językowy, nazywany serbsko-chorwackim. Należy to traktować jako wybranie obiektu językowej analizy, a nie jako zajęcie stanowiska w sporze o to, czy serbski i chorwacki są odrębnymi językami (podobnie jak opisanie przez polonistów języka mieszkańców Krakowa nie oznaczałoby uznania tego języka za odrębny względem języka polskiego).

Fonetyka i fonologia

W języku serbsko-chorwackim występuje 25 spółgłosek. Barw samogłosek jest 5 (a, e, o, i, u – wymowa jak po polsku). Ponadto występuje iloczas, to znaczy samogłoska może być długa lub krótka i cecha ta może decydować o znaczeniu wyrazu. W związku z tym można wyróżnić 10 samogłosek.

W serbsko-chorwackim, podobnie jak w niektórych innych językach słowiańskich, głoska r może tworzyć sylabę. Stąd trudne do wymówienia dla Polaków wyrazy takie jak prst lub trg. Podobnie w wyrazach obcego pochodzenia może się zachowywać głoska l oraz n (np. w trzysylabowym wyrazie bicikl, lub dwusylabowym njutn).

Ciekawą cechą języka serbsko-chorwackiego jest akcent melodyczny. Akcentowana sylaba (samogłoska) może mieć intonację opadającą lub rosnącą. W połączeniu z iloczasem tworzy to cztery rodzaje akcentu – długi opadający, krótki opadający, długi rosnący i krótki rosnący. Akcent w serbsko-chorwackim jest swobodny i ruchomy, jednak w wyrazach wielosylabowych nie może padać na ostatnią sylabę wyrazu.

Gramatyka

Serbsko-chorwacki charakteryzuje się bogatą fleksją. Występuje w nim siedem przypadków (celownik i miejscownik współcześnie zawsze mają identyczną formę z wyjątkiem różnic w intonacji w niektórych wyrazach jednosylabowych), dwie liczby i siedem czasów: teraźniejszy, przeszły, przeszły niedokonany, zaprzeszły, aoryst, przyszły, przyszły drugi.

Odmiana rzeczowników

!

! Klasa I – rodzaj męski I
! Klasa I – rodzaj męski II -ac (żywotny)
! Klasa I – rodzaj nijaki
! Klasa I – rodzaj nijaki -e
! Klasa II – rodzaj żeński
! Klasa II – rodzaj żeński I -ka
! Klasa II – rodzaj żeński I -ga
! Klasa III – rodzaj żeński II

! Liczba pojedyncza
! okno
! osioł
! wieś
! drzewo, Mile (imię)
! kobieta
! bank
! książka
! miłość

Mianownik
prozor
magarac
selo
drvo, Mile
žena
banka
knjiga
ljubav

Dopełniacz
prozora
magarca
sela
drveta, Mileta
žene
banke
knjige
ljubavi

Celownik
prozôru
magârcu
sêlu
drvêtu, Miletu
žêni
bânci
knjizi
ljubâvi

Biernik
prozor
magarca
selo
drvo, Mileta
ženu
banku
knjigu
ljubav

Wołacz
prozore
magarče
selō
drvō, Mile
ženō
bankō
knjigō
ljubavi

Narzędnik
prozorom
magarcom
selom
drvetom, Miletom
ženom
bankom
knjigom
ljubavi, ljubavlju

Miejscownik
prozóru
magárcu
sélu
drvétu, Miletu
žéni
bánci
knjizi
ljubavi

! Liczba mnoga
! okna
! osły
! wsie
! drzewa
! kobiety
! banki
! książki
! miłości

Mianownik
prozori
magarci
sela
drva
žene
banke
knjige
ljubavi

Dopełniacz
prózorā
mágarcā
sélā
drvā
ženā
bánkā
knjigā
ljubavi

Celownik
prozorima
magarcima
selima
drvima
ženama
bankama
knjigama
ljubavima

Biernik
prozore
magarce
sela
drva
žene
banke
knjige
ljubavi

Wołacz
prozori
magarci
sela
drva
žene
banke
knjige
ljubavi

Narzędnik
prozorima
magarcima
selima
drvima
ženama
bankama
knjigama
ljubavima

Miejscownik
prozorima
magarcima
selima
drvima
ženama
bankama
knjigama
ljubavima
}

Odmiana czasowników (przykład)

Raditi (pracować)


! "2" Zaimek
! "2" Czas teraźniejszy
! "2" Czas przyszły
! "4" Czas przeszły

! 1
! 2
! przeszły
! aoryst
! przeszły niedokonany
! zaprzeszły

(ja)
radim
ću raditi/radiću/ću da radim
budem radio/la
sam radio/la; radio/la sam
izradih
rad+ih
bio sam radio/bila sam radila

Ti (ty)
radiš
ćeš raditi/radićeš/ćeš da radiš
budeš radio/la
si radio/la; radio/la si
izradi
rad+iše
bio si radio/bila si radila

On, ona, ono (on, ona, ono)
radi
će raditi/radiće/će da radi
bude radio/la/lo
je radio/la/lo; radio/la/lo je
izradi
rad+iše
bio je radio/bila je radila/bilo je radilo

Mi (my)
radimo
ćemo raditi/radićemo/ćemo da radimo
budemo radili/le
smo radili/le; radili/le smo
izradismo
rad+ismo
bili smo radili/bile smo radili

Vi (wy)
radite
ćete raditi/radićete/ćete da radite
budete radili/le
ste radili/le; radili/le ste
izradiste
rad+iste
bili ste radili/bile ste radile

Oni, one, ona (oni, one)
rade
će raditi/radiće/će da rade
budu radili/le/la
su radili/radile/radila; radili/le/la su
izradiše
radi+jahu
bili su radili/bile su radile/bila su radila
}

Różnice

! Polski
! Łużycki
! Chorwacki
! Serbski

Porównanie
Přirunanje
Usporedba
Поређење (Poređenje)

Europa
Europa
Europa
Европа (Evropa)

Holandia
Nižozemska
Nizozemska
Холандија (Holandija)

Włosi
Italčenjo
Talijani
Италијани (Italijani)

Wszechświat
Uniwersum, swětnišćo
Svemir
Васиона (Vasiona)

Kręgosłup
Rjap
Kralježnica
Кичма (Kičma)

Powietrze
Powětr
Zrak
Ваздух (Vazduh)

Edukacja
Kubłanje, wukubłanje
Odgoj
Васпитање (Vaspitanje)

Tydzień
Tydźeń
Tjedan
Седмица (Sedmica)

Historia
Stawizny
Povijest
Историја (Istorija)

Pantalony
Cholowy
Hlače
Панталоне (Pantalone)

Brzuch
Brjuch
Trbuh
Стомак (Stomak)

Nauka
Wěda
Znanost
Наука (Nauka)

Osobiście
Wosobnje
Osobno
Лично (Lično)

Osoba
Wosoba
Osoba
Лице (Lice)

Narody Zjednoczone
Zjednoćene narody
Ujedinjeni Narodi
Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije)

Chleb
Chlěb
Kruh
Хлеб (Hleb)

Sztuczny
Kumštny
Umjetno
Вештачки (Veštački)

Krzyż
Křiž
Križ
Крст (Krst)

Demokracja
Demokratija
Demokracija
Демократија (Demokratija)

Wykrycie
Spóznaće
Spoznaja
Сазнање (Saznanje)

Wyspa
Kupa
Otok
Острво (Ostrvo)

Oficer
Oficěr
Časnik
Официр (Oficir)

Ruch uliczny
Nadróžny wobchad
Cestovni promet
Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj)

Autostrada
Awtodróha
Autocesta
Аутопут (Autoput)

Długość
Dołhosć
Duljina
Дужина (Dužina)

Związek

Udruga
Удружење (Udruženje)

Fabryka
Fabrika, twornja
Tvornica
Фабрика (Fabrika)

Powszechny
Powšitkowny
Opće
Опште (Opšte)

Chrystus
Chrystus
Krist
Христoс (Hristos)

Przepraszam
Wodajće prošu
Oprosti
Извини (Izvini)

Standard języka ojczystego
Maćernorěčny standard
Materinski jezićni standard
Матерњи језички стандард (Maternji jezički standard)
}

Nazwa

Według Słownika poprawnej polszczyzny PWN z 1995<ref>Słownik poprawnej polszczyzny, PWN, Warszawa 1995, ISBN 83-01-03811-X, s. 680</ref> poprawną nazwą jest język serbskochorwacki, natomiast forma serbo-chorwacki jest niepoprawna. Encyklopedia powszechna PWN z 1974 posiada hasło serbochorwacki język<ref>Encyklopedia powszechna, PWN, Warszawa 1974, t. 4, s. 166</ref> i podaje formę alternatywną język serbsko(-?)chorwacki. Mała encyklopedia powszechna PWN z 2000<ref>Mała encyklopedia powszechna, PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-13142-X, s. 737</ref> posiada hasło serbsko-chorwacki język i podaje formę alternatywną chorwacko-serbski.

W specyfikacji RTF 1.0<ref>http://latex2rtf.sourceforge.net/RTF-Spec-1.0.txt</ref> znajdują się opisy języków Croato-Serbian (Latin) i Serbo-Croatian (Cyrillic)<ref name="ISO">
{ class="wikitable" align="center" style="margin: 10px;"
+ ISO 639-2/RA Change Notice
!ISO 639-1
.Code
!ISO 639-2
Code
!English name
of Language
!French name
of Language
!Date
Added or
Changed
!Category
of Change
!Notes

[-sh]
(none)
Serbo-Croatian
serbo-croate
2000-02-18
Dep
This code was deprecated in 2000 because there were separate language codes for each individual language represented (Serbian, Croatian, and then Bosnian was added). It was published in a revision of ISO 639-1, but never was included in ISO 639-2. It is considered a macrolanguage (general name for a cluster of closely related individual languages) in ISO 639-3. Its deprecated status was reaffirmed by the ISO 639 JAC in 2005.

sr
srp [scc]
Serbian
serbe
2008-06-28
CC
ISO 639-2/B code deprecated in favor of ISO 639-2/T code

hr
hrv [scr]
Croatian
croate
2008-06-28
CC
ISO 639-2/B code deprecated in favor of ISO 639-2/T code
}

Source:
http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/code_changes.php
</ref>

Zobacz też



Serbokroatische Sprache
Serbo-Croatian
Serbo-croate