Gubernia
Gubernia (ros. губерния) – jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach przez nią zajętych: w Finlandii i Polsce.
Jednostka administracyjna została wprowadzona przez cara Piotra Wielkiego. Na gubernie podzielone były również ziemie białoruskie, litewskie i ukraińskie zabrane przez Rosję w wyniku rozbiorów Polski. Od 1837 roku Królestwo Polskie zostało podzielone na 8 guberni (wcześniej składało się z 8 województw). Gubernie zniesione zostały po wyzwoleniu się Polski spod okupacji niemieckiej i austro-węgierskiej w 1918 roku. Na terenie ZSRR przetrwały nawet do 1929 roku.
1815-1830
Na czele guberni stał gubernator mianowany przez cara. Gubernie grupowały się w tzw. generał-gubernatorstwa (Królestwo Polskie np. tworzyło jako całość generał-gubernatorstwo warszawskie złożone z 10 guberni). Niższymi jednostkami podziału administracyjnego były: gmina, powiat i obwód (zniesiony w wyniku kolejnych reform administracyjnych).
Podział Królestwa Polskiego (oficjalnie od 1874 Kraju Nadwiślańskiego) na gubernie z 1914 roku:
- warszawska
- płocka
- kielecka
- radomska
- piotrkowska
- kaliska
- suwalska
- łomżyńska
- lubelska
- chełmska (utworzona w 1912 roku ze wschodniej części guberni siedleckiej i lubelskiej, następnie wcielona do generał-gubernatorstwa kijowskiego)
Gubernie na terenach zabranych przez Rosję w wyniku rozbiorów 1772-1795 (stan na 1914 rok):
- Generał-gubernatorstwo wileńskie
- wileńska
- kowieńska
- grodzieńska (wraz z tzw. obwodem białostockim)
- kurlandzka
- mińska
- mohylewska
- witebska
- na terenie generał-gubernatorstwa w Kijowie
Gubernie
- gubernia augustowska
- gubernia białoruska
- gubernia chełmska
- gubernia czernihowska
- gubernia grodzieńska
- gubernia homelska
- gubernia kaliska
- gubernia kielecka
- gubernia krakowska
- gubernia lubelska
- gubernia łomżyńska
- gubernia mazowiecka
- gubernia piotrkowska
- gubernia podlaska
- gubernia płocka
- gubernia radomska
- gubernia sandomierska
- gubernia siedlecka
- gubernia suwalska
- gubernia warszawska
<gallery>
Plik:Coat of Arms of Warsawa gubernia (Russian empire).pnggubernia warszawska
Plik:Coat of Arms of Płock gubernia (Russian empire).pnggubernia płocka
Plik:Coat of Arms of Kielce gubernia (Russian empire).pnggubernia kielecka
Plik:Coat of Arms of Radom gubernia (Russian empire).pnggubernia radomska
Plik:Coat of Arms of Piotrków gubernia (Russian empire).pnggubernia piotrkowska
Plik:Coat of Arms of Kalisz gubernia (Russian empire).pnggubernia kaliska
Plik:Coat of Arms of Suwałki gubernia (Russian empire).pnggubernia suwalska
Plik:Coat of Arms of Łomża gubernia (Russian empire).pnggubernia łomżyńska
Plik:Coat of Arms of Lublin gubernia (Russian empire).pnggubernia lubelska
Plik:Coat of Arms of Siedlce gubernia (Russian empire).pnggubernia siedlecka
</gallery>
Zobacz też