Archidiecezja poznańska

Archidiecezja poznańska – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim.

Historia

Początkiem Archidiecezji było prawdopodobnie biskupstwo misyjne, pierwsze w Polsce, ustanowione w 968 roku, które podlegało bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, i zbudowanie przez Mieszka I katedry. Pierwszy biskup misyjny Jordan (z pochodzenia Włoch, Burgundczyk lub Dalmatyńczyk) mianowany na stolicę biskupią przez papieża Jana XII zapoczątkował historię polskiej hierarchii kościelnej. Nie włączona do metropolii gnieźnieńskiej utworzonej w 1000, a dopiero po jej przywróceniu w 1076 za panowania Bolesława Śmiałego (wg innych źródeł diecezję przyłączono w I poł. XII wieku). Z chwilą podziału terytorium Polski na biskupstwa, przy diecezji poznańskiej pozostała część Mazowsza, na której powstał przed 1252 archidiakonat czerski z kolegiatą w Czersku, od 1406 warszawski (kolegiata przeniesiona w 1399). Możliwe, że archidiakonat mazowiecki powołano już w 1076 i miał początkowo kolegiatę w Grójcu. Na skutek rozbiorów Polski zmieniły się granice biskupstwa poznańskiego (mazowiecką część wraz z Warszawą odłączono od Poznania i w 1798 otrzymała własne biskupstwo). W ciągu ponad tysiąca lat istnienia biskupstwa zarządzało nim wielu wybitnych duchownych, jak biskupi Unger i Jan Lubrański, arcybiskupi Leon Michał Przyłuski, Walenty Dymek, Antoni Baraniak i Jerzy Stroba oraz kardynałowie hr. Mieczysław Ledóchowski – Halka, Edmund Dalbor i August Hlond.

W roku 1821 podniesiono dotychczasowe biskupstwo do rangi archidiecezji i metropolii oraz połączono unią personalną aeque principaliter z metropolią gnieźnieńską do 1946.

biskup diecezjalny: ks. abp Stanisław Gądecki (od 2002) (metropolita poznański), wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski (od 2004)
biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Zdzisław Fortuniak (od 1982)
biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Marek Jędraszewski (od 1997)
biskup pomocniczy / wikariusz generalny: ks. bp Grzegorz Balcerek (od 1999)
biskup senior: ks. abp Juliusz Paetz (senior od 2002)

Kuria metropolitalna – wzniesiona w 1834 przy placu, na którym stoi późnobarokowa rzeźba św. Jana Nepomucena z ok. 1730. Po drugiej stronie usytuowany jest Pałac Arcybiskupi.
Metropolitalny Sąd Duchowny
Archiwum Archidiecezjalne
Muzeum Archidiecezjalne – zlokalizowane w budynku Akademii Lubrańskiego z 1518 roku. Posiada w swoich zbiorach min. Miecz świętego Piotra.
Arcybiskupie Seminarium Duchowne
Caritas archidiecezjalne
Dom Księży Emerytów