Wrocław
<div style="width: 250px; float: right; clear: right"></div>
Wrocław (łac. Vratislavia lub Budorgis<ref></ref>, niem. , dialekt śląski Brassel, czes. Vratislav, węg. Boroszló) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, siedziba władz województwa dolnośląskiego i powiatu wrocławskiego. Położone w Europie Środkowej na Nizinie Śląskiej, w Pradolinie Wrocławskiej, nad rzeką Odrą i czterema jej dopływami. Nazywane bywa Wenecją Północy. Jest historyczną stolicą Śląska oraz Dolnego Śląska.
We Wrocławiu krzyżowały się dwie główne drogi handlowe – Via Regia i Szlak bursztynowy. Miasto należało do Ligi Hanzeatyckiej.
Jest głównym miastem aglomeracji wrocławskiej. Czwarte pod względem liczby ludności<ref name="Ludnosc_Polski" /> miasto w Polsce – 632.996 mieszkańców, piąte pod względem powierzchni – 293 km². Wrocław jest również jednym z najstarszych miast Polski pod względem lokacji na prawach miejskich.
Dawna siedziba księstwa wrocławskiego. Siedziba władz pruskiej prowincji Śląsk i rejencji wrocławskiej. Od 28 czerwca 1946 stolica województwa wrocławskiego. Od 1 stycznia 1999 stolica województwa dolnośląskiego.
Od 1000 na mocy dekretu papieża Sylwestra II Wrocław stał się stolicą nowo powołanej diecezji wrocławskiej (jednej z czterech w Polsce), od 1929 archidiecezji wrocławskiej, a od 1992 metropolii wrocławskiej. Od 1951 jest również siedzibą prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej.
Nazwa miasta
Nazwa miasta pochodzi przypuszczalnie od imienia księcia czeskiego Vratislava I, który w X wieku czasowo panował nad miastem i który wg legend jest założycielem miasta<ref>Ort: Breslau - Wroclaw 1000-1763 - Deutsche und Polen (rbb) Geschichte, Biografien, Zeitzeugen, Orte, Karten</ref>
Toronto Kanada ?
Lille Francja ?
Wiesbaden Niemcy Od 1987<ref name=autonazwa1 />
Vienne (departament) Francja ?
}
Wrocławianie
Nobliści
- Theodor Mommsen (1902) – historyk, poeta oraz prawnik niemiecki
- Philipp Lenard (1905) – fizyk, nagrodę otrzymał dzięki swej pracy nad promieniowaniem katodowym.
- Eduard Buchner (1907) – niemiecki profesor chemii. Prowadził badania z dziedziny związków cyklicznych (odkrycie pirazolu), nad alkoholową fermentacją drożdżową i procesami fermentacyjnymi.
- Paul Ehrlich (1908) – chemik i bakteriolog, wynalazł salwarsan – lekarstwo przeciwko kile stosowane przed wynalezieniem antybiotyków.
- Gerhart Hauptmann (1912) – dramaturg i powieściopisarz, był przedstawicielem nurtu naturalistycznego w teatrze.
- Fritz Haber (1918) – chemik niemiecki pochodzenia żydowskiego, nagrodę otrzymał za opracowanie metody syntezy amoniaku, umożliwiającej produkcję nawozów sztucznych
- Friedrich Bergius (1931) – prace badawcze nad wysokociśnieniowym uwodornianiem węgla do węglowodorów ciekłych – benzyna syntetyczna (metoda Bergiusa), scukrzaniem drewna (hydroliza celulozy)
- Otto Stern (1943) – fizyk, nagrodę otrzymał za swój wkład w rozwój metody wiązki molekularnej i odkrycia momentu magnetycznego protonu.
- Max Born (1954) – sformułował standardową obecnie interpretację kwadratu funkcji falowej (ψ*ψ) w równaniu Schrödingera jako gęstości prawdopodobieństwa znalezienia cząstki.
- Reinhard Selten (1994) – ekonomista niemiecki, Nagrodę Nobla otrzymał za osiągnięcia w dziedzinie teorii gier.
Honorowi obywatele Wrocławia
<div style="-moz-column-count:3; column-count:3;">- Ferdinand Heinke (1831)
- August von Ende (1870)
- Arthur Johnson Hobrecht (1872)
- Heinrich Robert Göppert (1875)
- Ernst Wachler (1875)
- Max von Forckenbeck (1878)
- Carl Friedrich Eduard Bartsch (1878)
- Wilhelm von Tümpling (1880)
- Adolph Menzel (1885)
- Helmut Karl Bernhard von Moltke (1890)
- Gustav Dickhuth (1892)
- Otto Theodor von Seydewitz (1894)
- Ferdinand Julius Cohn (1897)
- Wilhelm Salomon Freud (1901)
- Maximilian von Ysselstein (1902)
- Hermann von Hatzfeld-Trachenberg (1903)
- Otto Mühl (1907)
- Robert von Zedlitz-Trützschler (1909)
- Georg Bender (1912)
- Georg Kopp (1912)
- Wiktor II Amadeusz von Ratibor (1913)
- Remus von Woyrsch (1919)
- Gerhart Hauptmann (1922)
- Alfred von Scholtz (1924)
- Paul von Hindenburg (1927)
- Adolf Hitler (1933)
- Helmuth Brückner (1933)
- Hermann Göring (1935)
- Fritz Hofmann (1936)
- Wilhelm Frick (1937)
- Josef Wagner (1938)
- Joseph Goebbels (1938)
- Józef Stalin (1945)
- Władysław Gomułka (1946)
- Stanisław Piaskowski (1946)
- Stanisław Popławski (1947)
- Konstanty Rokossowski (1949)
- Ryszard Malinowski (1963)
- Mirosław Hermaszewski (1978)
- Romesh Chandra (1979)
- Alfred Jahn (1993)
- Tadeusz Różewicz (1994)
- Henryk Tomaszewski (1995)
- Henryk Gulbinowicz (1996)
- Jan Paweł II (1997)
- Jerzy Grotowski (1998)
- Wojciech Dzieduszycki (1999, zrzekł się tytułu w 2006)
- Jan Nowak-Jeziorański (2000)
- Václav Havel (2001)
- Norman Davies (2002)
- Andrzej Wajda (2003)
- Władysław Bartoszewski (2004)
- Lech Wałęsa (2005)
- Sylwester Chęciński (2006)
- Kurt Masur (2007)
- Dalajlama XIV (2008)
- Urszula Kozioł (2009)
- Aleksandra Natalli-Świat (2010, pośmiertnie)
- Władysław Stasiak (2010, pośmiertnie)
- Jerzy Szmajdziński (2010, pośmiertnie)
</div>
Panoramy miasta
<center>
{
}
</center>
<br clear="all" />
Zobacz też
- Parki we Wrocławiu
- ścieżki rowerowe we Wrocławiu
- Gazeta Wrocławska
- Średniowieczny cmentarz żydowski we Wrocławiu
- Cmentarz żydowski we Wrocławiu przy ul. Gwarnej
- Stary Cmentarz Żydowski we Wrocławiu
- Nowy Cmentarz Żydowski we Wrocławiu
- Cmentarz Oficerów Radzieckich we Wrocławiu
- Kamienie Stulecia
- Tunele we Wrocławiu
- Hotele we Wrocławiu