Wodzisław Śląski

Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim przy granicy z Republiką Czeską, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone w Wyżynie Śląskiej, nad rzeką Lesznicą.

Według danych z 31 grudnia 2010 miasto miało 49 000 mieszkańców<ref name="Ludność2009-06"></ref>.

Położenie

Wodzisław Śl. ul. Bogumińska

Miasto położone w południowo-zachodniej części województwa śląskiego przy granicy z Republiką Czeską. Wodzisław położony jest w południowej części Płaskowyżu Rybnickiego<ref></ref>, nad rzeką Lesznicą (prawy dopływ Olzy). Terytorium Wodzisławia rozciąga się od 49°58′01 do 50°02′14 N i 18°21′16 do 18°31′16 E. Przez miasto przebiega równy 50 równoleżnik szerokości geograficznej północnej.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 49,51 km²<ref></ref>.

Miasto sąsiaduje z gminami: gmina Godów, gmina Gorzyce, gmina Lubomia, gmina Marklowice, gmina Mszana oraz gminami-miastami: Pszów, Radlin.

Przy sprzyjających warunkach atmosferycznych z Wodzisławia można dostrzec pasmo Beskidu Śląsko-Morawskiego z szczytem Lysá hora (pol. Łysa Góra) oraz góry Beskidu Śląskiego – Czantoria Wielka, Skrzyczne; widoczne są też na zachodzie czeskie góry Jeseniki z górą Pradziad.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Warunki naturalne

Rzeźba terenu

Miasto leży na wysokości od 210 (Zawada) do 290 m n.p.m. (Wilchwy, Jedłownik). Wodzisław cechuje duża różnica w wysokości względnej sięgająca 80 metrów. Miasto usadowione jest na kilku wzgórzach poprzecinanych głębokimi wąwozami.

Klimat

<div style="width: 250px; float: right; clear: right"></div>
Klimat Wodzisławia jest stosunkowo łagodny, wpływają na to bliskie sąsiedztwo rzeki Odry, kompleksy leśne otaczające miasto, a przede wszystkim bliskie sąsiedztwo Bramy Morawskiej. Średnia temperatura roczna kształtuje się w granicach +7 °C do +8 °C. Najcieplej jest w lipcu, najzimniejszym zaś miesiącem jest styczeń. Miasto leży w strefie wiatrów średnich i słabych wiejących najczęściej z kierunku Bramy Morawskiej. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych i wynosi 225 dni, kiedy średnia temperatura dnia jest wyższa od 5 °C. Kotlinowate położenie w sąsiedztwie gór oraz nieckowate położenie centrum niekorzystnie odbija się na warunkach termicznych panujących w mieście. Sprzyja to wiosną i jesienią zaleganiu warstw zimnego powietrza w czasie gdy brakuje wiatrów, w wyniku czego występują przymrozki. Średnia roczna suma opadów atmosferycznych należy do wysokich – 786 mm w stosunku do średniej krajowej 600-650 mm. Napływ ciepłych mas powietrza i mieszanie się z chłodniejszymi sprzyja powstawaniu burz – do 30 na rok. Występują także częste opady gradu. Pokrywa śnieżna zalega tu od 60 do 80 dni. Średnia wilgotność powietrza wynosi około 80% i należy do niższych w skali kraju. W rejonie Wodzisławia zaobserwowano wcześniejsze nadejście wiosny oraz opóźnienie początku zimy w stosunku do reszty kraju<ref>Plan Rozwoju Lokalnego Miasta Wodzisławia Śląskiego na lata 2005-2006 s. 8-9.</ref>.

Przyroda

Lasy:

!Nazwa lasu
!Położenie
align=center
Las Miejski
na północny wschód od centrum
align=center
Las Leszczok
na wschód od Nowego Miasta
align=center
Las Grodzisko
na wschód od Nowego Miasta, na północ od Lasu Leszczok
align=center
Las Kępa
na południowy wschód od Radlina II
align=center
}

Dzielnice

Miasto na podstawie uchwały Nr XVII/156/96 Rady Miejskiej w Wodzisławiu Śląskim z 28 czerwca 1996 zostało podzielone na 9 dzielnic:

Miejscowości, które kiedyś były dzielnicami Wodzisławia Śląskiego:
Marklowice, Pszów, Radlin I, Rydułtowy.

W latach 1945-1954 miasto było siedzibą wiejskiej gminy Wodzisław Śląski.

Historia

1257 – sprowadzenie do Wodzisławia zakonu Minorytów, lokacja miasta<ref name=autonazwa1>Ludwik Musioł, Wodzisław 1257-1957, Katowice 1957.</ref>
1280 – zniszczenie zabudowy drewnianej miasta przez pożar<ref name=autonazwa1>Ludwik Musioł, Wodzisław 1257-1957, Katowice 1957.</ref>
1299 – odbudowa miasta
1459 i 1453 – zaatakowanie przez bandy żądające okupu pod groźbą spalenia miasta<ref name=autonazwa2>Mirosław Furmanek, Sławomir Kulpa, Zamek wodzisławki i jego właściciele, Wodzisław Śląski 2003.</ref>
1502 – powstało ukształtowane Wodzisławskie Państwo Stanowe<ref name=autonazwa2>Mirosław Furmanek, Sławomir Kulpa, Zamek wodzisławki i jego właściciele, Wodzisław Śląski 2003.</ref>
1618 – spalenie miasta i zamku, wraz z dokumentacją przywilejów
1668-1685 – właścicielem Wodzisławia i ziemi wodzisławskiej był biskup ostrzyhomski Szeloposemy
1685 – Wodzisław wraz z okolicą przeszedł w ręce hrabiego Ferdynanda von Dittrichstein<ref name=autonazwa2>Mirosław Furmanek, Sławomir Kulpa, Zamek wodzisławki i jego właściciele, Wodzisław Śląski 2003.</ref>
1738 – właścicielem Wodzisławia został Guidobald J. Dittrichstein<ref name=autonazwa2>Mirosław Furmanek, Sławomir Kulpa, Zamek wodzisławki i jego właściciele, Wodzisław Śląski 2003.</ref>
1780 – państwo wodzisławskie przejął Heinrich L. von Reichenbach
1795 – nowy właściciel Wodzisławia (i ziemi wodzisławskiej) August von Ponin-Ponińskiemu
1798 – Wodzisław został odsprzedany hrabiemu von Strachwitz
1809 – pierwsze wybory władz miejski w dziejach miasta
1810 – przejęcie przez państwo zabudowań klasztornych; wybuch powstania chłopskiego pod przewodnictwem sołtysa z Jedłownika – Józefa Bienii<ref name=autonazwa3>Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, Opole 1985.</ref>
1822 – 12 czerwca, pożar strawił całe miasto<ref name=autonazwa3>Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, Opole 1985.</ref>
1830 – przekazanie kościoła przyklasztornego gminie ewangelickiej<ref name=autonazwa3>Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, Opole 1985.</ref>
1841-1851 – właścicielem Wodzisławia i okolic był Aleksander von Oppersdorf
1847 – tereny Wodzisławia i okolic nawiedziła klęska powszechnego głodu połączonego z epidemią tyfusu
1882 – Wodzisław otrzymał połączenie kolejowe z Boguminem (cs. Bohumin) i Rybnikiem<ref name=autonazwa3>Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, Opole 1985.</ref>
1919-1921 – trzy powstania śląskie<ref name=autonazwa3>Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, Opole 1985.</ref>
1921 – w plebiscycie zwycięstwo opcji proniemieckiej, mimo to miasto zostaje przyznane przez Ligę Narodów Rzeczypospolitej Polskiej
1922 – wkroczenie do miasta Wojska Polskiego<ref name=autonazwa4>Piotr Hojka, Wodzisław Śląski i ziemia wodzisławska w czasie II wojny światowej, Wodzisław Śląski 2011.</ref>
1939 – 1 września, Niemcy zajęli Wodzisław<ref name=autonazwa4>Piotr Hojka, Wodzisław Śląski i ziemia wodzisławska w czasie II wojny światowej, Wodzisław Śląski 2011.</ref>
1945 – styczeń, do Wodzisławia dotarł marsz śmierci z obozów w Oświęcimiu i okolicznych podobozów<ref name=autonazwa4>Piotr Hojka, Wodzisław Śląski i ziemia wodzisławska w czasie II wojny światowej, Wodzisław Śląski 2011.</ref>
1945 – 26 marca, do Wodzisławia wkroczyła Armia Czerwona i I Czechosłowacka Brygada Pancerna<ref name=autonazwa4>Piotr Hojka, Wodzisław Śląski i ziemia wodzisławska w czasie II wojny światowej, Wodzisław Śląski 2011.</ref>
1946 – 1 stycznia, włączono do miasta gminę Jedłownik<ref>Piotr Hojka, Wodzisław w 1945 roku. [w:] Studia z dziejów ziemi rybnicko wodzisławskiej w latach 1945-1989, Rybnik 2011.</ref>
1954 – utworzono powiat wodzisławski
1972 – włączenie do miasta gromady Wilchwy oraz wsi: Marusze i Turzyczka
1975 – likwidacja powiatu, przyłączenie do Wodzisławia Śląskiego miast: Pszów, Radlin, Rydułtowy oraz gminy Marklowice
1988 – 19 sierpnia, doszło do strajku okupacyjnego na KWK 1 Maja
1992 – 1 stycznia, nastąpiło odłączenie Rydułtów od Wodzisławia
1994 – 30 grudnia, od miasta odłączyły się Marklowice i Pszów
1997 – 1 stycznia, od miasta odłączył się Radlin
1999 – 1 stycznia, został reaktywowany powiat wodzisławski
2001 – zamknięto jedyną w mieście kopalnię 1 Maja

Demografia

Wodzisław Śląski początkowo był jednym z największych miast na Górnym Śląsku z czasem jednak w wyniku wojen i klęsk żywiołowych stał się małym miastem. Ponowny intensywny rozwój Wodzisławia przypada na lata 60. i 70. XX wieku.

Historia zaludnienia Wodzisławia Śląskiego:

1400 – ok. 600 os.
1450 – 1050 os.
1550 – 1100 os.
1692 – 675 os.
1753 – 768 os.
1800 – 1133 os.
1860 – 2408 os.
1957 – 7378 os.
1965 – 16 862 os.
1982 – 106 700 os.
1990 – 113 195 os.

Wykres liczby ludności Wodzisławia Śląskiego na przestrzeni ostatnich 70 lat

<timeline>
ImageSize = width:630 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:150000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
PlotData=
</timeline>

Największą populację Wodzisław Śląski odnotował w 1991 roku (przed odłączeniem się Rydułtów).

Dane z 30 czerwca 2004<ref></ref>:
!Opis 2Ogółem 2Kobiety 2Mężczyźni

jednostka osób % osób % osób %

populacja 50 500 100 26 465 51,9 24 035 48,1

gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) 2 1010 2 524 2 486
}

Gospodarka

Wodzisław Śląski jest ośrodkiem administracyjnym powiatu wodzisławskiego, węzłem drogowym. W mieście znajduje się stacja kolejowa na linii Katowice- Bogumin.
Miasto jest również centrum handlowym dla powiatu. W Wodzisławiu działają Wytwórnia koncentratów spożywczych „Agro” Wodzisław, fabryka okien, masztów oraz flag, młyn
oraz siedziba firmy ITUM sp. Z O.O.

W mieście znajdują się dwie ciepłownie: ZC Wodzisław Śląski oraz EC 1 Maja.

Architektura

Zabytki

rynek staromiejski (kamienice z XIX w.)
Pałac Dietrichsteinów z lat 1742-1745, obecnie Muzeum Regionalne i Urząd Stanu Cywilnego
kościół pw. Św. Trójcy, z II połowy XV, obecnie Kościół ewangelicki. Najstarszy budynek Wodzisławia i jeden ze starszych kościołów na Górnym Śląsku. Wcześniej należał do klasztoru franciszkanów
klasztor franciszkański z XVII, obecnie budynek Sądu Rejonowego
Baszta Rycerska z 1867 w lesie na historycznym Grodzisku
kościół WNMP z lat 1909-1911. Na fundamentach kościoła gotyckiego z 1599
Zespół pałacowo parkowy w Wodzisławiu Śląskim - Kokoszycach (obecnie Dom Rekolekcyjny Archidiecezji Katowickiej)
kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (Zawada)
Pałac w Jedłowniku z XIX wieku – obecnie Dom Opieki Społecznej „Caritas”; dla upośledzonych dziewcząt Zgromadzenia Sióstr Opatrzności Bożej
budynek Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc z XIX
budynki Urzędu Miasta z XIX
figura św. Jana Nepomucena z 1745 roku przy kościele pw. WNMP
budynek poczty przy ulicy Kubsza, z początku XX
kościół pw. Św. Marii Magdaleny (Radlin II) z początku XX

Kościół drewniany z XVII pw. św. Barbary i św. Józefa w Jastrzębiu Dolnym. Został przeniesiony z dzielnicy Wodzisławia Śląskiego – Jedłownika w 1974. Dzisiejszy wygląd kościoła zapewne odbiega od pierwowzoru, gdyż w 1888 budynek gruntownie odrestaurowano oraz przebudowano. Kościół jest budowlą drewnianą, składającą się konstrukcji zrębowej oszalowanej deskami.

Nieistniejące obiekty

Drewniany kościół pw. Św. Krzyża na placu Św. Krzyża, obecnie w miejscu tym stoi pamiątkowy pomnik oraz krzyż.
Stara Synagoga, drewniana, istniejąca w latach 1798-1822, spłonęła w wielkim pożarze miasta
Synagoga, murowana, wybudowana w 1826, obecnie sklep

Zieleń miejska

Parki miejskie:

Park Zamkowy – Stare Miasto
Park Zabytkowy Diecezjalny – Kokoszyce

Pomniki przyrody:

Wierzba krucha – ul. Bojowników
5 dębów szypułkowych – Las Miejski
2 dęby szypułkowe – Park Zabytkowy Diecezjalny

Pomniki i miejsca pamięci narodowej

w Wodzisławiu Śl.

Tablica upamiętniająca egzekucję 30 więźniów KL Auschwitz-Birkenau w styczniu 1945 na terenie stacji kolejowej w Wodzisławiu Śląskim, Dworzec PKP
Tablica upamiętniająca śmierć 10 więźniów KL Auschwitz-Birkenau podczas ewakuacji w styczniu 1945
Miejsce spoczynku ofiar marszu śmierci z pomnikiem i tablicą, ul. Ofiar Oświęcimskich
Głaz upamiętniający bunt chłopów 1811-1818 prowadzony przez Józefa Bienię sołtysa z Jedłownika, ul. Kubsza
Pomnik upamiętniający uczestników III powstania śląskiego z tablicami: „Oddali swe życie Za Ojczyznę w obozach koncentracyjnych, uchodźstwie i w miejscu”
Pomnik Powstańców Śląskich na placu Korfantego
Obelisk z tablicą poświęcony poległym bohaterom Armii Czerwonej na „Żydowinie”
Tablica upamiętniająca bohaterskie zmagania ludu śląskiego o wyzwolenie społeczne i narodowe w latach 1918-1921 i 1939-1945
Grób zbiorowy wojenny więźniów byłego obozu zagłady KL Auschwitz-Birkenau zamordowanych przez hitlerowców – pomnik nagrobny, ul. Jodłowa
Pomnik ku czci żołnierzy I Czechosłowackiej Brygady Pancernej poległych w czasie wyzwalania ziemi wodzisławskiej spod hitlerowskiej okupacji
Cmentarz parafialny. Mogiła wojenna Stanisława Gładkiego, kaprala 3 Pułku Ułanów, poległego 1 września 1939
Cmentarz Parafialny-Grób wojenny Józefa Styrnola uczestnika III Powstania Śląskiego
Cmentarz parafialny. Mogiła zbiorowa wojenna 10 walczących w 8 kompanii 14 pułku piechoty poległych w III Powstaniu Śląskim
Mogiła zbiorowa wojenna żołnierzy niemieckich poległych w 1945
Grób wojenny Edwarda Sosny, poległego 26 marca 1945 – pom. nagr., Cmentarz Parafialny
Grób wojenny Zbyszka Pawelca, chorążego Armii Krajowej poległego 10 czerwca 1944 – pomnik nagrobny, Cmentarz Parafialny
Zbiorowa mogiła wojenna 19 żołnierzy I Czechosłowackiej Brygady Pancernej poległych w walkach o wyzwolenie ziemi wodzisławskiej w marcu 1945 – pomnik nagrobny na „Żydowinie”
Tablica upamiętniająca nieznanego więźnia KL Auschwitz-Birkenau, ofiarę „marszu śmierci” w styczniu 1945

Komunikacja

z DW933 w Wodzisławiu Śl.

Wodzisław Śląski jest węzłem komunikacyjnym w południowej części województwa śląskiego. Przez miasto przebiegają kilka szlaków drogowych:

Tranzyt

Droga krajowa nr 78 (Chałupki – Wodzisław Śląski – Rybnik – Gliwice – Zawiercie – Chmielnik); pośrednio łącząca również – poprzez most nad Odrą w Chałupkach – m.in. czeską Ostrawę z Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym.
trzy drogi wojewódzkie:
- DW 932 (Wodzisław Śląski – Żory),
- DW 933 (Racibórz – Wodzisław Śląski – Jastrzębie-Zdrój – Pszczyna – Chrzanów),
- DW 936 (Wodzisław Śląski – Krzyżanowice).
Obwodnica miejska tzw. „Droga Zbiorcza” – obwodnica przebiega ulicami: Matuszczyka – 26 Marca, od ronda przy Tesco fragmentem nowej drogi, krzyżując się z DK 78, przebiegając nad torami kolejowymi i łącząc się z Marklowicką – Łużycką (DW932). Obwodnica pozwala więc przedostać się z ul. Pszowskiej do ul. Marklowickiej omijając centrum miasta. Budowę obwodnicy rozpoczęto w kwietniu 2010 r<ref></ref>, zakończono w maju 2012.

Planowane drogi

W pobliżu miasta będzie kilka zjazdów z przebiegającej przez sąsiednie gminy autostrady:

Autostrada A1 (Gdańsk – Toruń – Łódź – Piotrków Trybunalski – Częstochowa – Gliwice – Wodzisław Śląski – Gorzyczki)
Droga Główna Południowa (Racibórz – Wodzisław Śląski – Jastrzębie Zdrój)

Ulice i place miasta

W Wodzisławiu Śl. znajduje się ponad 200 ulic i kilkanaście placów.
Drogi te dzielą się na:

Drogi Krajowe – łącznie na terenie miasta 5,6 km
Drogi Wojewódzkie – łącznie na terenie miasta 15,3 km
Drogi Powiatowe – łącznie 53,0 km
Drogi Gminne – łącznie 97,9 km

Wodzisław Śl. posiada obecnie 6 rond oraz 2 w planach.
!Nazwa ronda
!Skrzyżowanie ulic
!Dzielnica
align=center
św. Floriana
Radlińska – Chrobrego – Kominka
Radlin II
align=center
750-lecia
Jastrzębska – Witosa – Kubsza
Stare Miasto
align=center
Alanya
26 Marca – Piłsudskiego – Daszyńskiego – plac Gladbeck
Stare Miasto
align=center
Karvina
Jana Pawła II – Rybnicka – Witosa – Dworcowa
Nowe Miasto
align=center
Sallaumines
26 Marca – Obwodnica
Nowe Miasto
align=center
św. Wawrzyńca
26 Marca – Jana Pawła II
Nowe Miasto
align=center
Nowomiejskie (planowane)
Radlińska – 26 Marca – Matuszczyka
Nowe Miasto
align=center
nie nazwane (w budowie)
Rybnicka – Basenowa
Nowe Miasto
}

Kolej

Przez miasto przebiega linia kolejowa Katowice – Chałupki i dalej do Bogumina. Wodzisław Śląski posiada bezpośrednie połączenia z: Ostrava (Czechy), Chałupki, Katowice, Pszczyna.

Wodzisław posiada dworzec kolejowy: Wodzisław Śląski, oraz stację Wodzisław Śl. Radlin.

Komunikacja miejska

Komunikacja miejska w Wodzisławiu Śląskim jest organizowana przez Międzygminny Związek Komunikacyjny (MZK) z siedzibą w Jastrzębiu Zdroju, a obsługiwana przez przewoźników: PKM Jastrzębie, PKS Rybnik, Vbus Żory oraz PPUH Kłosok Żory. Komunikacja autobusowa organizowana przez MZK na terenie miasta i miejscowości ościennych liczy 18 linii zwykłych + 1 linia przyśpieszona. Miasto posiada także wiele połączeń z okolicznymi wioskami, które obsługuje PKS Rybnik.

Komunikacja lotnicza

W odległości 100 km od Wodzisławia znajdują się 3 porty lotnicze: Katowice-Pyrzowice – około 80 km od miasta, Kraków-Balice – około 100 km od miasta oraz Ostrawa Mosnov w odległości około 45 km od Wodzisławia. W przyszłości w pobliże portów lotniczych w Pyrzowicach i Mosnovie prowadzić będzie budowana autostrada A1.

Kultura

w Wodzisławiu Śląskim, obecnie siedziba USC i Muzeum.
Życie kulturalne w Wodzisławiu skupia się wokół ośrodka Wodzisławskiego Centrum Kultury (WCK), mającego swą siedzibę przy ulicy ks. Wilhelma Kubsza. Znane w całej Polsce są zespoły „Miraż”, „Spin” czy „Impuls”. W WCK działa kino miejskie. Ponadto z instytucji kulturalnych w Wodzisławiu istnieją min. muzeum miejskie, biblioteki miejskie, powiatowa i pedagogiczna oraz archiwum PAN.

Biblioteki
- Biblioteka Publiczna Miejska i Powiatowa + 7 filie
- Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Katowicach
Centra kultury
- Wodzisławskie Centrum Kultury
- Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Uff!”
Galerie
- „Art Wladislavia”
- „Galeria NCE”
- „Galeria Pod Fikusem” (MiPBP)
- „Galeria Warto” (MiPBP Filia Nr 13)
Kina
- WCK „Pegaz”
- WSHE „Zorza”
Muzea
- Muzeum Miejskie
- „Sztolnia”

Cykliczne imprezy kulturalne

Dni Wodzisławia Śląskiego
Zakończenie Lata
Juvenalia (WSHE)
Wodzisławski Przegląd Amatorskich Debeściaków Kabaretowych WPADKa
„Najcieplejsze miejsce na ziemi” – Festiwal reggae
„Wodzisławski Jarmark Staroci”

Edukacja

Przedszkola
- Publiczne Przedszkole nr 1
- Publiczne Przedszkole nr 2
- Publiczne Przedszkole nr 3
- Publiczne Przedszkole nr 4 Zespołu nr 4
- Publiczne Przedszkole nr 5
- Publiczne Przedszkole nr 6
- Publiczne Przedszkole nr 8
- Publiczne Przedszkole nr 9
- Publiczne Przedszkole nr 11
- Publiczne Przedszkole nr 12
- Publiczne Przedszkole nr 13
- Publiczne Przedszkole nr 14
- Publiczne Przedszkole nr 15
- Publiczne Przedszkole nr 16
- Publiczne Przedszkole nr 18
- Publiczne Przedszkole nr 19 z oddziałami integracyjnymi
Szkoły podstawowe
- 13 publicznych szkół podstawowych
Gimnazja
- Gimnazjum nr 1
- Gimnazjum nr 2 im. Ziemi Wodzisławskiej
- Gimnazjum nr 3 im. Księcia Władysława I Opolskiego
- Gimnazjum nr 4 im. Wodzisławskiej Księżnej Konstancji
- Gimnazjum Stowarzyszenia Rodzin Katolickich
Szkoły ponadgimnazjalne
- Zespół Szkół im. 14 Pułku Powstańców Śląskich
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. ks. prof. Józefa Tischnera
- Zespół Szkół Technicznych
- Zespół Szkół Zawodowych
- Zespół Szkół Ekonomicznych im. Oskara Langego
Uczelnie wyższe
- Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie – Wydział Górnictwa i Geoinżynierii
- Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – Wydział Zamiejscowy
Inne
- Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Wojciecha Kilara w Wodzisławiu Śląskim
- Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych
- Uniwersytet Trzeciego Wieku

Wspólnoty religijne

Kościół rzymskokatolicki:
Kościoły protestanckie:
- Kościół Ewangelicko-Augsburski, parafia w Wodzisławiu Śląskim
- Kościół Ewangelicznych Chrześcijan, zbór w Wodzisławiu Śląskim
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, zbór w Wodzisławiu Śląskim
- Zbory Boże Chrześcijan Dnia Siódmego, zbór w Wodzisławiu Śląskim
- Kościół Zielonoświątkowy, zbór w Wodzisławiu Śląskim
Inne:
- Świadkowie Jehowy, Sala Królestwa – ul. Ziemowita 8<ref>Sala Królestwa, ul. Ziemowita 8.</ref>.

Sport

pomiędzy Odrą Wodzisław a Dyskobolią Grodzisk Wlp. w maju 2008
Wodzisław Śląski jest znanym w Polsce ośrodkiem piłkarskim. W latach 1996 – 2010 w Ekstraklasie występowała drużyna miejscowej Odry. Młodzież ma możliwość szkolenia również w kilku innych klubach piłkarskich działających na terenie miasta. Oprócz piłki nożnej w Wodzisławiu działają również kluby sportowe z innych dziedzin sportu np. koszykówki, siatkówki, judo czy biatlonu.

Kluby i inne działalności

MKS „Odra” Wodzisław Śląski
„Gosław” Wodzisław Śl.-Jedłownik
„Naprzód” Wodzisław Śl.-Kokoszyce
„Naprzód” Wodzisław Śl.-Zawada
„Wicher” Wodzisław Śl.-Wilchwy
WTS „Satori” Wodzisław Śląski
„Olimpia” Żeński klub koszykarski Jedłownik SP2
„Forma” klub biegacza . Osiedle 1 Maja
„Wodzisławska Szkoła Piłkarska” Wodzisław Śląski
„MOSIR” Wodzisław Śl.
UKS „Strzał” Wodzisław Śląski

Obiekty sportowe

Stadion MOSiR ''Aleja'' ul. Bogumińska 8
Powiatowe Centrum Sportu (lekka atletyka, piłka nożna) ul. Pszowska 92
Boisko MOSiR Centrum Blazy (piłka nożna) ul. Jastrzębska
Boisko MOSiR Centrum (piłka nożna) ul. B. Chrobrego
Boisko MOSIR Centrum (piłka nożna) ul. Skrzyszowska
Boisko MOSiR Centrum przy SP3 ul. Wojska Polskiego
Boiska Klubu Gosław Jedłownik (piłka nożna) ul. Żwirki i Wigury
Basen miejski Oś 1 Maja
MOSiR – Ośrodek jazdy konnej ul. Pałacowa

Turystyka

Infomacja turystyczna znajduje się w holu Muzeum w Wodzisławiu Śl. przy ulicy Kubsza 2. Prowadzony jest tam również serwis internetowy kulturalnywodzislaw.pl

Atrakcje turystyczne:

kąpielisko „Balaton” w lesie na historycznym Grodzisku, wraz z najdłuższą na Śląsku kolejką tyrolską i parkiem linowym.
szkoleniowa sztolnia górnicza przy ul. Gałczyńskiego (jedyna w Polsce)
obelisk wyznaczający przebieg 50 równoleżnika szerokości geograficznej, obok Urzędu Miasta.
zabytki historyczne
Muzeum w Wodzisławiu

Baza noclegowa

!Nazwa
!Restauracja
!Ilość gwiazdek
!Adres
--
align="center"Amadeus
align="center"Tak
align="center"4
align="center"ul. Jastrzębska 9
--
align="center"Leśniczówka
align="center"Tak
align="center"brak
align="center"ul. Marklowicka 21
--
align="center"Odra
align="center"Tak
align="center"brak
align="center"ul. Czyżowicka 29
--
align="center" Gościniec Wodzisławski
align="center"Tak
align="center"brak
align="center"ul. Bogumińska 46
}

Szlaki

Szlak Jankowicki (15,3 km)

Trasa: Wodzisław Śląski – Jankowice Rybnickie

Szlak Ewakuacji Więźniów Oświęcimskich (91 km)

Trasa: Oświęcim – Wodzisław Śląski

Ścieżki rowerowe

316Y – Trasa Powiatu Wodzisławskiego (52 km)

Trasa: Wodzisław Śląski – Lubomia – Olza

317 – Trasa z Raciborza do Radlina (16,5km)

Trasa: Racibórz – Kornowac – Pszów – Wodzisław Śląski – Radlin

317S – Trasa Lokalna (3,7 km)

Trasa: Pszów – Zawada

324 – Trasa Miasta Wodzisław Śląski do Karviny (25,5 km)

Trasa: Wodzisław Śląski – Mszana – Gołkowice – Karvina

Ciekawostki

i jest lokowany w tym samym roku co Biecz, Gorzów Wielkopolski, Jarocin, Kalisz, Kraków, Pyzdry oraz Stary Sącz

Polityka

Obecnym prezydentem miasta Wodzisław Ślaski jest Mieczysław Kieca (KW SNW). Najważniejsze stanowisko we władzach Wodzisławia Śląskiego było na przestrzeni lat różnie nazywane – burmistrzami, następnie po reformie administracyjnej z 1 czerwca 1975 nadano określenie prezydent miasta, które jest w używane do dziś ze względu że miasto osiągnęło liczbę 100 tys. mieszkańców. Prezydent Miasta Wodzisławia Śląskiego jest organem wykonawczym, wybieranym na 4-letnią kadencję w wyborach bezpośrednich.

Na podstawie nowej ordynacji – „Ustawy o miastach” w dniu 22 lutego 1809 odbyły się w Wodzisławiu pierwsze wybory do rady miasta.

Obecnie przewodniczącym rady miasta jest Lech Litwora (KW MKS Odra), a w jej skład wchodzi 23, wybieranych w wyborach bezpośrednich radnych. W 2002, po nowelizacji Ustawy o samorządzie lokalnym rada miasta utraciła prawo wyboru prezydenta.

W wyborach parlamentarnych 2007 w Wodzisławiu jak i powiecie wodzisławskim wybrani zostali:

Posłowie VI kadencji:

Krzysztof Gadowski (Platforma Obywatelska)
Ryszard Zawadzki (Platforma Obywatelska)
Adam Gawęda (Prawo i Sprawiedliwość)

Senatorzy VII kadencji:

Antoni Motyczka (Platforma Obywatelska)

W wyborach parlamentarnych 2011 w Wodzisławiu jak i powiecie wodzisławskim wybrani zostali:

Posłowie VII kadencji:

Krzysztof Gadowski (Platforma Obywatelska)
Grzegorz Matusiak (Prawo i Sprawiedliwość)
Ryszard Zawadzki (Platforma Obywatelska)

Senatorzy VIII Kadencji:

Adam Zdziebło (Platforma Obywatelska)

Służby ratownicze oraz służba zdrowia

Centrum powiadamiania ratunkowego
Pogotowie ratunkowe
Państwowa Straż Pożarna
- Ochotnicza Straż Pożarna Kokoszyce
- Ochotnicza Straż Pożarna Radlin II
- Ochotnicza Straż Pożarna Zawada
- Ochotnicza Straż Pożarna Turzyczka
- Ochotnicza Straż Pożarna Jedłownik
Policja
- Wydział Ruchu Drogowego
Zespół Opieki Zdrowotnej w Wodzisławiu Śl.
- Szpital nr 1
- Oddział Wewnętrzny 2
Wojewódzki Szpital Chorób Płuc im. dr. Alojzego Pawelca
Powiatowa Stacja Sanitarno–Epidemiologiczna

Media

Prasa

!Nazwa
!Typ
!Adres
!Uwagi
align=center
„Gazeta Wodzisławska”
informacyjna
Redakcja przy WCK
miesięcznik
align=center
„Nowiny”
informacyjna
Rybnik ul. Wyzwolenia 10
tygodnik
align=center
„Nowiny Wodzisławskie”
informacyjna
Racibórz ul. Zborowa 4
tygodnik
align=center
„Kurier Rybnicko-Wodzisławski”
informacyjna

tygodnik
align=center
„Dziennik Wodzisławski”
informacyjna
ul. Kubsza 15
dodatek do „Dziennika Zachodniego”
}

Miasta partnerskie

!Państwo
!Miasto
!Data podpisania porozumienia
align=center
Turcja
Alanya
14 czerwca 2002
align=center
Niemcy
Gladbeck
27 października 1990
align=center
Włochy
Fondi
2004<ref>Uchwała Nr XVIII/172/04 Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia 26 lutego 2004 roku ws. współpracy między miastem Wodzisław Śląski a miastem Fondi.</ref>
align=center
Czechy
Karvina
1954

Francja
Sallaumines
1990
}

Wodzisławianie

Osoby urodzone w Wodzisławiu

Duchowni
- Paweł Pośpiech – ksiądz, poseł do Reichstagu i Sejmu, polski działacz narodowy
- Bolesław Kominek – kardynał dawny metropolita wrocławski
- Ireneusz Sławomir Ledwoń – śląski duchowny katolicki, franciszkanin, profesor KUL
Politycy
- Maksymilian Iksal – śląski działacz niepodległościowy
- Franciszek Połomski – polski prawnik, historyk, senator II kadencji
- Henryk Siedlaczek – poseł PO
Naukowcy
- Norbert Honsza – germanista, kulturoznawca, profesor, pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego
- Henryk Zimoń – religioznawca, etnolog, werbista, profesor KUL
- Idzi Panic – polski historyk, profesor, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego
Artyści
- Martyna Kliszewska – aktorka
- Arkadiusz Dzierżawa – basista i kompozytor grupy Łzy
- Rafał Trzaskalik – gitarzysta zespołu Łzy
- Sławomir Elsner – malarz, fotograf
- Piotr Konieczyński – aktor
- Borys Marynowski – aktor
- Paweł Polok – aktor
Sportowcy
- Alojzy Sitko – piłkarz, reprezentant Polski
- Stanisław Oślizło – piłkarz, reprezentant Polski
- Ryszard Wieczorek – piłkarz, trener
- Tomasz Sikora – polski biathlonista, mistrz świata, honorowy obywatel Wodzisławia
- Marcin Malinowski – piłkarz
- Leszek Blanik – polski gimnastyk sportowy, mistrz olimpijski, mistrz świata i mistrz Europy
- Mariusz Pawełek – piłkarz, reprezentant Polski
- Jarosław Macionczyk – siatkarz
- Agnieszka Starzyk – siatkarka
- Kornelia Marek – polska biegaczka narciarska
Inni
- Claudia Ciesla – niemiecka modelka

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona miasta Wodzisławia Śląskiego
Oficjalny serwis turystyczny

Wodzisław Śląski
Wodzisław Śląski
Wodzisław Śląski

Polska