Wisła
</ref>.Według danych Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska w ciągu 2006 roku poprzez Wisłę do Morza Bałtyckiego trafiła duża ilość metali ciężkich, tj.: 106,1 ton cynku, 73,5 tony miedzi, 101,7 ton niklu, 27,1 tony ołowiu, 9,1 tony kadmu, 17,0 ton chromu oraz 8,5 tony rtęci<ref></ref>.
Zagospodarowanie
Od 2008 roku organizowane jest „Święto Wisły”, będąca wodną imprezą na Wiśle, której celem jest promocja wszelkich form aktywności wodnej. Podczas święta mają miejsce spływy kajakowe, krótkie rejsy po Wiśle, koncerty, wystawy, prezentacje, pokazy ratownictwa, gry i zabawy. Impreza organizowana jest przez Urząd M. St. Warszawy<ref></ref>.
Żegluga rzeczna
Drogi wodne przebiegające korytem Wisły:- Droga Wodna Górnej Wisły (Oświęcim – Kraków)
- Odrą – Kanałem Bydgoskim, Notecią i Wartą (Droga wodna Wisła-Odra)
- Niemnem – Kanałem Augustowskim i Czarną Hańczą
- Dnieprem – Kanałem Królewskim i Prypecią.
Wisła w sieci międzynarodowych dróg wodnych
W 1996 r. w porozumieniu AGN (European Agreement on Main Inland Waterways of International Importance)<ref name="Analiza2006">Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013. Akademia Morska w Szczecinie. Instytut Inżynierii Transportu. Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej. Szczecin 2006, s. 25.</ref> ustalono sieć europejskiego systemu dróg wodnych. Fragmenty rzeki Wisły zaliczono do dwóch dróg wodnych międzynarodowego znaczenia<ref>Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013. Akademia Morska w Szczecinie. Instytut Inżynierii Transportu. Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej. Szczecin 2006, s. 26.</ref>:- E40 – droga wodna łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Czarnym. W Polsce przebiega na Wiśle od Gdańska do Warszawy, a dalej Narwią i Bugiem do Brześcia, gdzie łączy się z drogą wodną prowadzącą przez Polesie do Dniepru.
- E70 – europejski szlak wodny wschód-zachód łączący Antwerpię (Belgia, wybrzeże Atlantyku) z Kłajpedą (Litwa, wybrzeże Bałtyku). Prowadzi poprzez Holandię, Niemcy, Polskę, Rosję do Litwy. W Polsce droga E70 przebiega na Wiśle na odcinku 114 km częściowo pokrywając się z drogą E40. Prowadzi od ujścia Brdy w Bydgoszczy do Malborka, a następnie Nogatem i Zalewem Wiślanym do granicy z Rosją.
Powodzie i regulacja rzeki
– sierpień 2004
Wody Wisły często wzbierają, powodując powodzie. W górnym biegu rzeki dzieje się tak zwykle w lipcu, pod wpływem obfitych opadów w górach, a w środkowym i dolnym biegu w marcu, pod wpływem roztopów wiosennych. Naturalny polder zalewowy na Nizinie Ciechocińskiej zalewany jest często dwukrotnie – wiosną i latem w rejonie Otłoczyna, gdzie znajduje się naturalny bród przez Wisłę (szlak bursztynowy).
W historii dochodziło wielokrotnie do katastrofalnych powodzi, m.in. w latach: 1813, 1844, 1888, 1934, 1960, 1997, 2001, 2010. Aby im zapobiec powstały zbiorniki retencyjne na dopływach w górnym biegu, w niższych partiach jest kanalizowana (koło Krakowa, planowane są także stopnie wodne w Wyszogrodzie, Płocku, Ciechocinku, Solcu Kujawskim, Chełmnie, Opaleniu i Tczewie), a w odcinku środkowym postępuje regulacja, jednak całościowa regulacja jest oprotestowywana jako zagrożenie dla unikalnego na skalę Europy środowiska naturalnego. Na Wiśle jest jeden stopień wodny i elektrownia wodna we Włocławku.
Hydronimia
z 1641
Nazwa Wisła ma ponad 2000 lat. Pierwsza wzmianka spisana po łacinie pochodzi z roku 7-5 r. p.n.e. na wystawionej w Porticus Vipsania mapie Agryppy oraz wzmiance Pliniusza o rzece Viscla. Od V wieku Vistla (Divisio orbis terrarum).
W okresie tym dorzecze Wisły zasiedlone było od południa przez plemiona celtyckie, a od północy przez plemiona wschodniogermańskie.
W wiekach od II w. – IV w., pod nazwą Viscla – Gaius Iulius Solinus, Pliniusz Starszy, Klaudiusz Ptolemeusz. Ptolemeusz podał także nazwy i siedziby plemion nad Wisłą: Wenedów, Gythonów, Galindów. Wisła u rzymskich historyków uchodziła do Bałtyku zwanego wówczas Morzem Swebów, łac. Mare Suebicum; Tacyt I wiek, lub Zatoki Wenedzkiej (II wiek) – „de internis eius partibus Alba, Guthalus, Viscla amnes latissimi praecipitant in oceanum”. W germańskiej tradycji pisanej nadwiślańskie lasy (Widsidh) są ojczyzną Wandalów, Sasów i innych plemion germańskich.
Wincenty Kadłubek nazywał Wisłę Vandalus, wyprowadzając nazwę rzeki od imienia Wandy, a tę od wyrazu vanduo, oznaczającą w jęz. litewskim wodę; podobnie jak Ptolemeusza rzeka Odra Ouiádou (=woda, rzeka). Natomiast Jan Długosz w Annales seu cronicae incliti ... nazywa Wisłę rzeką Białą „a nationibus orientalibus Polonis vicinis, ab aquae condorem Alba aqua ... nominatur”.
Najdawniejszą formę można próbowano odtwarzać jako *Wīstlā, czy wykazać związek z pierwiastkiem *weys „płynąć”, lecz z braku nawiązań w toponimii i braku morfemu *Wīstl- w historycznych językach, można przyjąć, że jest to nazwa przejęta przez ludy indoeuropejskie od wcześniejszych mieszkańców<ref></ref>.
w Kazimierzu Dolnym
u
. Symbol odpowiada kształtowi biegu rzeki z zaznaczonym Krakowem jako kolebką kultury polskiej.
Miejscowości położone nad Wisłą
- Wisła
- Ustroń
- Górki Wielkie
- Skoczów
- Strumień
- Zabrzeg – tylko na prawym brzegu
- Goczałkowice-Zdrój – tylko na lewym brzegu
- Czechowice-Dziedzice – tylko na prawym brzegu
- Brzeszcze – tylko na prawym brzegu
- Wola – tylko na lewym brzegu
- Harmęże – tylko na prawym brzegu
- Bieruń – tylko na lewym brzegu
- Bobrek – tylko na lewym brzegu
- Oświęcim – tylko na prawym brzegu
- Skawina – tylko na prawym brzegu
- Kraków
- Niepołomice – tylko na prawym brzegu
- Nowe Brzesko – tylko na lewym brzegu
- Opatowiec – tylko na lewym brzegu
- Nowy Korczyn – tylko na lewym brzegu
- Szczucin – tylko na prawym brzegu
- Połaniec – tylko na lewym brzegu
- Baranów Sandomierski – tylko na prawym brzegu
- Tarnobrzeg – tylko na prawym brzegu
- Sandomierz
- Zawichost – tylko na lewym brzegu
- Annopol – tylko na prawym brzegu
- Józefów nad Wisłą – tylko na prawym brzegu
- Solec nad Wisłą – tylko na lewym brzegu
- Kamień Puławski – tylko na prawym brzegu
- Janowiec – tylko na lewym brzegu
- Kazimierz Dolny – tylko na prawym brzegu
- Bochotnica – tylko na prawym brzegu
- Parchatka – tylko na prawym brzegu
- Puławy – tylko na prawym brzegu
- Góra Puławska – tylko na lewym brzegu
- Stężyca – tylko na prawym brzegu
- Dęblin – tylko na prawym brzegu
- Czersk – tylko na lewym brzegu
- Góra Kalwaria – tylko na lewym brzegu
- Karczew – tylko na prawym brzegu
- Otwock – tylko na prawym brzegu
- Józefów – tylko na prawym brzegu
- Warszawa
- Łomianki – tylko na lewym brzegu
- Jabłonna – tylko na prawym brzegu
- Nowy Dwór Mazowiecki – tylko na prawym brzegu
- Zakroczym – tylko na prawym brzegu
- Czerwińsk nad Wisłą – tylko na prawym brzegu
- Wyszogród – tylko na prawym brzegu
- Płock
- Dobrzyń nad Wisłą – tylko na prawym brzegu
- Włocławek
- Stary Bógpomóż – tylko na prawym brzegu
- Bobrowniki – tylko na prawym brzegu
- Stare Rybitwy – tylko na prawym brzegu
- Nieszawa – tylko na lewym brzegu
- Ciechocinek – tylko na lewym brzegu
- Osiek
- Złotoria – tylko na prawym brzegu
- Toruń
- Solec Kujawski – tylko na lewym brzegu
- Bydgoszcz (poprzez dzielnicę Fordon)
- Chełmno – tylko na prawym brzegu
- Świecie – tylko na lewym brzegu
- Grudziądz – tylko na prawym brzegu
- Dragacz – tylko na lewym brzegu
- Nowe – tylko na lewym brzegu
- Gniew – tylko na lewym brzegu
- Malbork (nad Nogatem)
- Tczew – tylko na lewym brzegu
- Gdańsk – nad Martwą Wisłą, a także nad przekopem Wisły poprzez Wyspę Sobieszewską
Zobacz też
- Geografia Polski
- Rzeki Polski
- Rzeki Europy
- Muzeum Wisły w Tczewie
- statki wiślane
- Droga wodna Wisła-Odra
- Bydgoskie zakole Wisły
- Żuławy Wiślane
- Dolina Dolnej Wisły
- Dolina Środkowej Wisły
- Fordoński Przełom Wisły
- Małopolski Przełom Wisły
Linki zewnętrzne
- Opis ujścia Wisły – Marzena Standowicz
- zdjęcie satelitarne delty Wisły i Żuław Wiślanych w serwisie Google Maps
- Ujście Wisły, panoramy sferyczne z rejonu ujścia Wisły Przekop i Wisły Śmiałej – Digart