Willem van den Blocke

- stan przed rozbiórką wałów (rys. Julius Greth, 1855)
Willem van den Blocke (ur. ok. 1550 w Mechelen, zm. w styczniu 1628 w Gdańsku), rzeźbiarz i architekt pochodzenia flamandzkiego, reprezentant stylu manierystycznego.

Rodzina

Ojciec, Franciszek van den Blocke, prawdopodobnie także był rzeźbiarzem. Być może bratem Willema był Egidiusz (Aegidius) van den Blocke, który już 6 czerwca 1573 uzyskał w Gdańsku prawo wykonywania zawodu rzeźbiarza.

Willem ożenił się z Dorotą Wolff. Miał liczne potomstwo, z których znanych jest siedmioro: Abraham - rzeźbiarz, Jakub - mistrz ciesielski, Izaak i Dawid - malarze, Katarzyna, Zuzanna i trzecia córka nieznana z imienia.

Willem van den Blocke był anabaptystą, co często utrudniało mu życie.

Działalność przed przybyciem do Gdańska

Praktykował w pracowni Cornelisa Florisa w Antwerpii. Ok. 1569 przybył do Królewca, gdzie wraz z grupą rzeźbiarzy z kręgu Florisa pracował nad wielkim posągiem księcia Albrechta, ustawionym w tamtejszej katedrze w 1571. W 1581 wykonał w tej samej katedrze nagrobek księżnej Elżbiety, pierwszej żony księcia Jerzego Fryderyka, zmarłej 1578. Następnie opuścił Królewiec i 1581-83 pracował nad nagrobkiem Krzysztofa Batorego, brata króla Polski. Nie wiadomo, gdzie wówczas przebywał, ale z początkiem 1584 osobiście udał się do Gyulafehérvár w Siedmiogrodzie i zmontował gotowy pomnik w tamtejszym kościele.

Wpływy Florisa w twórczości van den Blocke widoczne są nie tylko w ogólnych schematach kompozycyjnych, ale także do wypracowanych przez Florisa układów figur czy ornamentu chętnie stosując, florisowską kolistą wić roślinną jako jeden z bardziej ulubionych motywów ornamentalnych.

Działalność w Gdańsku

18 czerwca 1584 rzeźbiarz przybył do Gdańska, zaopatrzony w rekomendację króla Stefana Batorego. Dzięki królewskiemu poparciu otrzymał korzystne warunki uprawiania zawodu, mimo braku obywatelstwa miejskiego i przynależności do cechu. Wiadomo, że spotykały go nieprzyjemności ze strony cechu, wobec czego Rada Miasta w 1590 musiała potwierdzić artyście otrzymane wcześniej przywileje.

Największym dziełem w Gdańsku była budowa Bramy Wyżynnej, zrealizowana do 1588. Poza tym tworzył epitafia i pomniki nagrobne. Przypisuje mu się też autorstwo detali kamieniarskich niektórych domów mieszczańskich w Gdańsku, Toruniu i Elblągu.

Zachowane dzieła

<gallery>
Plik:WvdBlockeEpitafiumBlemke.jpg<center>Epitafium Blemkego
w Bazylice Mariackiej w Gdańsku.
Plik:Kosciotrupy w Gdansku w Kosciele mariackim.jpg<center>Epitafium Blemkego
fragment ze sceną z Księgi Ezechiela, rozdz. 37.
Plik:Uppsala - John III in Cathedral.jpg<center>Nagrobek
Jana III Wazy
w Katedrze w Uppsali.
Plik:Linköpings domkyrka, den 26 april 2007, bild 38.jpg<center>Nagrobek Ture Bielke
i jego żony
w katedrze w Linköping.
</gallery>

Niektóre dzieła przypisywane W. van den Blockowi

, ok. 1590

w Toruniu z ok. 1590 r.

epitafia

W epitafium Brandesów, rodziny patrycjuszowskiej z Gdańska, van den Blocke odwołuje się do wzorów Cornelisa Florisa. Charakterystyczne dla stylu van Blocke’a są w tym epitafium wydłużone kariatydy, kolista wić roślinna, modelunek szat, fryz pałeczkowy i kanelowane konsole z lwimi maskami. W porównaniu z dziełami Florisa, u van den Blocke’a popiersia zyskują zdecydowaną dominację nad inskrypcją.

nagrobki

portale kamienic

Literatura


Willem van den Blocke