Warszawska Straż Ogniowa

Kalendarium dziejów

1829 r.

Minister Tadeusz Mostowski z Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego po zapoznaniu się z projektem organizacji zawodowej straży ogniowej w Warszawie, przygotowanym przez Jana Rudnickiego, postanawia wprowadzić go w życie. W związku z powstaniem listopadowym projekt upada.

23 grudnia 1834 r.

Rada Administracyjna Królestwa Polskiego podejmuje decyzję o powołaniu do życia Straży Ogniowej w Warszawie. Jako wzór organizacyjny przyjęto Petersburską Straż Ogniową.

6 lutego 1835 r.

Pierwszym naczelnikiem mianowany zostaje, Polak z pochodzenia, ppłk Jan Robosz, który rozpoczyna organizowanie straży. W pracach tych pomagają mu, poproszeni przez niego, brandmajster Petersburskiej Straży Ogniowej Michał Skorupski i Tomasz Piklikiewicz, intendent zlikwidowanego Magazynu Karowego w Warszawie.

1 stycznia 1836 r.

Straż rozpoczyna oficjalną służbę, po wcześniejszym wyszkoleniu i uformowaniu. Oprócz gaszenia pożarów ma ona obowiązek czyścić kominy i sprzątać ulice w mieście. Cała straż podzielona została na cztery oddziały, rozlokowane w czterech punktach miasta. Oddział I zajął część obszernego budynku po byłych koszarach artylerii konnej gwardii zbudowanego ok. 1777 r. przez Marszałka Bielińskiego na potrzeby Magazynu Karowego, przy ul. Nalewki 3. Oddział II ulokowany został na tyłach gmachu Ratusza przy Placu Teatralnym. Oddział III znalazł się w drewnianych zabudowaniach przy Nowym Świecie 14 (róg Alei Jerozolimskiej). Wreszcie Oddział IV, zlokalizowany na Pradze, zajął drewniane zabudowania przy ul. Brukowej róg Szerokiej(obecnie Okrzei – Jagiellońska).

1841 r.

Następuje zmiana dotychczasowej nazwy Straż Ogniowa w Warszawie na Warszawska Straż Ogniowa (WSO).

1851 r.

Rada Administracyjna podejmuje decyzję o utworzeniu jeszcze jednego oddziału WSO. Nadano mu numer IV, a oddziałowi praskiemu zmieniono numer na V. Nowy oddział zostaje ulokowany w byłych koszarach Mirowskich przy ul. Chłodnej 3.

1864 r.

WSO otrzymuje do eksploatacji pierwszą sikawkę parową produkcji firmy F. Shand, Mason and Co. z Londynu.

1865 r.

Kolejne dwie sikawki parowe firmy F. Shand, Mason and Co. trafiają do służby.

1869 r.

Przeprowadzona zostaje pierwsza próba z gaśnicą na kwas węglowy (pomysłu Dicka).

1872 r.

W wyniku ciężkiego wypadku umiera naczelnik płk Urban Majewski. Jego miejsce zajmuje Rosjanin, płk Jan Anienkow.
Od tego momentu, aż do I wojny światowej, stanowisko to będą piastować wyłącznie Rosjanie.

1873 r.

III Oddział przenosi się na Nowy Świat 6 do kamienicy odkupionej od Towarzystwa Dobroczynności w Warszawie. Na podwórzu staje wieża obserwacyjna – czatownia. Budynek i wieża zostały zburzone w latach 50. przy budowie "Białego Domu".

1878 r.

Oddział V na warszawskiej Pradze rozpoczyna służbę

1887 r.

Przy WSO powstaje pierwsza orkiestra strażacka.

1878 r.

V Oddział przenosi się do nowego obiektu przy Spornej 2 (obecnie Marcinkowskiego) wybudowanego staraniem Prezydenta Warszawy Sokratesa Starynkiewicza specjalnie na potrzeby straży. Budynek istnieje do dziś. Wieżę rozebrano w 1954 r.

1906 r.

Wprowadzone zostają do użytku, podczas akcji gaśniczych, ochronne ubrania azbestowe.

1911 r.

WSO otrzymuje pierwszą drabinę mechaniczną MAGIRUS

1914 r.

Pierwszy samochód firmy Büssing – niestety tylko wypożyczony na próby.

lipiec 1915 r.

Rosjanie wywożą z Warszawy cały sprzęt Warszawskiej Straży Ogniowej oraz ewakuują większość strażaków. Część ucieka i powraca do miasta.

4 września 1915 r.

Komendantem WSO zostaje inż. Józef Tuliszkowski – jeden z najwybitniejszych pożarników polskich.

1916 r.

Wprowadzenie do służby pierwszego samochodu pożarniczego z motopompą m-ki Hans Lloyd.
Nadanie sztandaru z okazji 80-lecia WSO.

1918 r.

Wraca do Warszawy i zostaje mianowany Komendantem WSO kpt. Józef Hłasko. Wywieziony w 1915 r. do Moskwy wraz ze strażą, gdzie był jej komendantem. Przedtem przez 20 lat był dowódcą początkowo IV a później I Oddziału WSO.

1920 r.

Decyzją ministra spraw wewnętrznych WSO zostaje upaństwowiona. Jednak magistrat Warszawy zaskarża tę decyzję i uzyskuje jej odwołanie. WSO pozostaje strażą miejską.

1928 r.

Skreślenie z inwentarza wozów konnych i sprzętu stajennego. WSO jest całkowicie zmotoryzowana.

1936 r.

III Oddział przenosi się do nowej siedziby przy ul. Polnej 1, gdzie ma siedzibę do dzisiaj. Również przenosi się tutaj Komenda WSO z Nalewek.

1939 r.

W obronie Warszawy biorą udział strażacy WSO, Łódzkiej Straży Pożarnej, Ochotniczych Straży Pożarnych z Brzezin, Ozorkowa, Zakładów Schlossera w Ozorkowie oraz OSP z Nieszawy. Straty – 30 zabitych i ok. 50 rannych.
W grudniu zawiązany zostaje Strażacki Ruch Oporu 'Skała'.

Skład osobowy

{ class=wikitable
+Naczelnicy Warszawskiej Straży Ogniowej w latach 1836-1915

! stopień,  Imię i Nazwisko
! narodowość
! data mianowania
! data zwolnienia

ppłk Jan Robosz
Polak
6.02.1835
31.12.1843

ppłk Karol Nolken
Polak
1.01.1844
20.03.1850

płk Aleksander Hauke
Polak
20.03.1850
20.12.1859

płk Jan Demonkel1
Polak
20.12.1859
1.10.1861

płk Urban Majewski
Polak
21.10.1861
3.03.1872

płk Iwan Anienkow
Rosjanin
3.04.1872
2.06.1879

płk Włodzimierz Onypryjenko
Rosjanin
2.06.1879
1.05.1886

ppłk Włodzimierz Curikow²
Rosjanin
1.06.1886
21.04.1888

płk Sergiusz Curikow³
Rosjanin
21.04.1888
1.03.1891

płk Mikołaj Popławko
Rosjanin
30.08.1892
20.12.1905

płk Anatol Sudrawski4
Rosjanin
21.12.1905
1.08.1908

ppłk Edward Łund5
Szwed zruszczony
1.08.1908
4.08.1915
}

{ class="wikitable" width="70%"
+Komendanci Warszawskiej Straży Ogniowej w latach 1915-1944

! Stopień, imię, nazwisko
! Data rozpoczęcia służby
! Data zakończenia służby

inż. Stanisław Szymanowski
23 VII 1915
1 VIII 1915

płk inż. Józef Tuliszkowski
1 VIII 1915
1 XI 1918

ppłk Józef Hłasko
1 XI 1918
25 X 1922

kpt Józef Dutkiewicz
1 II 1923
1 V 1926

ppłk Izydor Mikołaj Prokop
1 VI 1926
31 XII 1934

por. Feliks Chociszewski
1 I 1935
31 X 1935

ppłk Stanisław Gieysztor
1 I 1936
6 VI 1940

kpt. Henryk Markowski
7 VI 1940
30 V 1941

ppłk Adam Kalinowski
1 VI 1941
1 VIII 1944
}

{ class="wikitable" width="70%"
+Komendanci Warszawskiej Straży Pożarnej od 1944 r.
! Stopień, imię i nazwisko
! Data mianowania
! Data odwołania

por. Tadeusz Wilhelmi
21 IX 1944
15 II 1945

mjr Jan Pietraszkiewicz
15 II 1945
8 V 1945

kpt. Marian Kominek
9 V 1945
30 IV 1950

por Józef Buchalski
1 V 1950
5 II 1951

por. Włodzimierz
Kazimierczak
5 II 1951
1 VIII 1952

mjr Czesław Jaworski
1 VIII 1952
22 IV 1955

płk Zygmunt Jarosz
22 IV 1955
30 VI 1966

płk Zdzisław Zalewski1
1 VII 1966
25 VI 1990

płk Jerzy Żurek
5 VII 1990
30.06.1992

płk Ireneusz Grubek²
1 VII 1992
31 VIII 1993

st. bryg. Adam Dąbrowski³
1 IX 1993
1 I 1999
31 XII 1998
30 IV 1999

st. bryg. Marian Bielecki4
1 V 1999
1 I 2002
31 XII 2002
 
}