Triest
Triest (wł. Trieste, słow. Trst) – portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim. Jest stolicą regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska i prowincji Triest. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 208 614 osób, 2469,1 os./km².
Geografia
Triest leży u północnych wybrzeży Adriatyku, nad Zatoką Triesteńską, która stanowi najbardziej na północ wysuniętą część basenu Morza Śródziemnego. Miasto położone jest u północno-wschodnich granic Włoch, tuż przy granicy ze Słowenią. Zajmuje amfiteatralnie opadającą ku morzu krawędź płaskowyżu Kras zamykając północną krawędź wybrzeża Dalmacji. Najwyższy punkt tego płaskowyżu przy granicy z miastem sięga 458 metrów n.p.m.. Klimat Triestu jest stosunkowo ciepły - jest to najbardziej na północ wysunięte miejsce na ziemi o klimacie śródziemnomorskim. Średnia temperatura stycznia wynosi ok. 6 °C, a lipca 24 °C. Lata są długie, suche i upalne, natomiast zimy łagodne i deszczowe. Charakterystyczny dla regionu jest rodzaj wiatru katabatycznego zwanego bora, który zimą przynosi chłodne i suche powietrze znad Gór Dynarskich.
Historia
Czasy starożytne
Tereny dzisiejszego Triestu w starożytności zamieszkane były przez iliryjskich Wenetów. W roku 177 p.n.e. opanowali te tereny Rzymianie. Miasto otrzymało prawa kolonii rzymskiej od Juliusza Cezara. Także w zapiskach tego wodza Triest pojawia się po raz pierwszy w źródle pisanym, jako Tergeste<ref>Nazwa miasta została wymieniona w dziele O wojnie galijskiej.</ref>
Średniowiecze
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego Triest znalazł się w VI wieku pod panowaniem Bizancjum. Był jedną z ważniejszych twierdz cesarstwa w tamtych rejonach. W roku 788 został zdobyty przez Franków wchodząc w skład państwa Karola Wielkiego i jego następców. W X wieku Triest został włączony w skład odtworzonego przez Niemcy zachodniego Cesarstwa Rzymskiego. Podlegał wówczas władzy Patriarchy Akwilei. Jednak stopniowo wraz z rozwojem Triestu, który bogacił się pośrednicząc w handlu Italii z Europą Środkową oraz jednoczesnym upadkiem starożytnej Akwilei miasto stało się niezależnym, wolnym miastem (XII wiek). Wkrótce jednak miasto zaczeło rywalizować o prymat w handlu ze znacznie potężniejszą Republiką wenecką. Kilkakrotnie pokonane, było przejściowo okupowane przez Wenencjan (1369-1372). Wówczas mieszczanie Triestu w obawie przed całkowitym podporządkowaniem zaborczej polityce Wenecji podjęli decyzję o poddaniu się pod opiekę jednego z książąt Austrii, Leopoldowi III Habsburgowi (1382).
Podział
- Altopiano Ovest
- Altopiano Est
- Roiano - Gretta - Barcola
- Città Nuova - Barriera Nuova - San Vito - Città Vecchia
- Barriera vecchia - San Giacomo
- San Giovanni - Chiadino - Rozzol
- Servola - Chiarbola - Valmaura - Borgo San Sergio
Nauka
W mieście swoją siedzibę ma wiele międzynarodowych ośrodków naukowo-badawczych jak i organizacji międzynarodowych. Dlatego też Triest bardzo często określany jest mianem (j.wł.) Città della scienza - Miasto Nauki.
- Sekretariat Generalny Inicjatywy Środkowoeuropejskiej (ISE) - zrzeszającej wiele państw Europy Środkowej i Wschodniej w tym Polskę
- Międzynarodowe Centrum Fizyki Teoretycznej Abdus Salam (ICTP)
- Międzynarodowe Centrum Inżynierii Genetycznej i Biotechnologii (ICGEB) - Siedziba Główna
- włoski Narodowy Instytut Fizyki Nuklearnej (INFN)
- International School for Advanced Studies (SISSA)
- ELETTRA - Synchrotron Light Laboratory
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona miasta
- Triest - Foto Przewodnik (pdf)
<gallery>
Plik:Trieste_003.jpgWidok centrum miasta
Plik:Municipiots.jpgRatusz
Plik:Trieste - Faro della Vittoria 006.jpgLatarnia morska
Plik:James Joyce Trieste 002.jpgCzerwony Most
Plik:CastelloMiramare.jpgZamek Miramare
Plik:San Giusto 09.jpgSan Giusto
Plik:Stadtzentrum Triest.jpg
</gallery>