Telewizja Polska

Telewizja Polska SA (oficjalny skrót TVP SA, do 1992 TP) – spółka Skarbu Państwa (spółka akcyjna), z mocy prawa jedyny nadawca telewizji publicznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Historia

Okres przedwojenny

TVP – Mercedes-Benz Sprinter
pierwszej generacji wykorzystywany nadal przez TVP Oddział w Poznaniu

Za prekursora telewizji w Polsce należy uznać Jana Szczepanika zwanego "polskim Edisonem", który w 1897 roku opatentował w Brytyjskim Urzędzie Patentowym (patent brytyjski nr. 5031)<ref>Polska. Zarys encyklopedyczny, PWN, Warszawa 1974</ref> "telektroskop" - "czyli aparat do reprodukowania obrazów na odległość za pomocą elektryczności"<ref>"Jan Szczepanik – polski Edison", 2011-03-12, Muzeum Okręgowe w Tarnowie</ref>.

Pierwszą w historii Polski transmisję telewizyjną przeprowadziła w 1931 roku rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach. Pracami eksperymentalnymi kierował inż. Twardawa<ref>Fragment tygodnika "Radjo" z 1931 r., cytowany w książce: Wojciech Janota "Katowice między wojnami", s.109, Łódź 2010, ISBN 978-83-7729-021-7</ref>.

Dopiero później prace nad uruchomieniem stacji telewizyjnej w Polsce rozpoczęły się w 1935 w warszawskim Państwowym Instytucie Telekomunikacyjnym oraz Polskim Radiu. W 1936 zbudowano nadajnik na warszawskim wieżowcu Prudential. Już 1937 na szesnastym piętrze tego wieżowca rozpoczęła działalność eksperymentalna stacja telewizyjna, korzystająca z anteny zainstalowanej na dachu. Kierownikiem stacji został Władysław Cetner. Pokaz próbnej transmisji telewizyjnej odbył się 26 sierpnia 1939 roku w Warszawie z udziałem Mieczysława Fogga.

Była to telewizja mechaniczna nadająca w standardzie 120 linii, nadawano m.in. film z telekina "Barbara Radziwiłłówna" z Jadwigą Smosarską w roli głównej, w tym czasie trwały prace nad telewizją elektroniczną 343-liniową. Rozwój prac badawczych nad telewizją, które były bardzo zaawansowane (przewidywane uruchomienie stałego programu – rok 1940), przerwał wybuch II wojny światowej.

Okres powojenny

Do prac nad polską telewizją powrócono w roku 1947. Prace w Państwowym Instytucie Telekomunikacyjnym (później Instytucie Łączności) prowadzone były pod kierownictwem Janusza Groszkowskiego i Lesława Kędzierskiego. W 1952 przy ul. Ratuszowej 11 w Warszawie powstało doświadczalne studio, powołano też pierwszy zespół programu telewizji. Pierwszy program został wyemitowany 25 października 1952 roku o godz. 19:00 (w przeddzień wyborów do Sejmu). Wówczas z Instytutu Łączności nadano 30-minutowy program muzyczno-baletowy, który był odbierany na 24 odbiornikach rozmieszczonych w klubach i świetlicach<ref name="pierwszy_program">Informacje o nadaniu pierwszego programu telewizyjnego</ref>.

Trzy miesiące później – 23 stycznia 1953 – zainicjowano regularną emisję programu polskiej telewizji (pół godziny raz na tydzień). Po roku – 22 stycznia 1954 – uruchomiono Doświadczalny Ośrodek Telewizyjny z własnym zespołem dziennikarskim – to już z budynku przy placu Powstańców Warszawy 7 specjalnie na potrzeby nowo powstającej instytucji odbudowanym i powiększonym po zniszczeniach wojennych dawnym banku. Program ośrodka emitowano początkowo raz w tygodniu, a od 1 listopada 1955 – trzy razy.

Dopiero rozpoczęcie emisji przez Warszawski Ośrodek Telewizyjny 30 kwietnia 1956 umożliwiło dostęp do programów TV większej grupie odbiorców. Zasięg stacji wynosił ok. 55 kilometrów. WOT emitował program 5 razy w tygodniu. 1 maja 1956 pracę rozpoczyna Telewizyjny Ośrodek Transmisyjny ze stacją nadawczą umieszczoną na Pałacu Kultury i Nauki. Wysokość masztu sięgała 227 metrów.

Okres jednego programu

Prawdziwym początkiem Telewizji Polskiej było stworzenie 1 lipca 1958 Zespołu Programu Telewizyjnego przy Polskim Radiu. W dwa lata później (8 grudnia 1960) powołano Komitet ds. Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja". Od tego czasu Polskie Radio i TVP miały równorzędny status. Pierwszym szefem Radiokomitetu (stanowisko równorzędne z ministrem) został Włodzimierz Sokorski (szefowie pionów radia i telewizji posiadali rangę wiceministrów). 1 lutego 1961 ruszyła codzienna emisja programu telewizyjnego. Na przełomie lat 50. i 60. powstało siedem ośrodków regionalnych TVP (dysponujących własnymi studiami) w:

Łodzi (22 lutego 1956) – TVP Łódź
Poznaniu (1 maja 1957) – TVP Poznań
Katowicach (3 grudnia 1957) – TVP Katowice
Wrocławiu (1 lutego 1958) – TVP Wrocław
Gdańsku (10 lutego 1959) – TVP Gdańsk
Szczecinie (1 maja 1960) – TVP Szczecin
Krakowie (4 czerwca 1961) - TVP Kraków

18 lipca 1969 oddano do użytku Centrum Radiowo-Telewizyjne w Warszawie przy ul. Woronicza (do dziś siedziba TVP). W celu ich stworzenia poniesiono duże nakłady finansowe, zaś technikom udało się też skompletować wysokiej klasy sprzęt telewizyjny.

Dwa programy

2 października 1970 uroczyście uruchomiono drugi ogólnopolski program telewizyjny. TVP2 od początku swego istnienia skupiała się głównie na programach kulturalnych i rozrywkowych (m.in. Studio 2).

Otwarcie Polski na zachód – charakterystyczne dla epoki Gierka – pozwoliło na dostęp polskiej telewizji do nowoczesnych technologii z wolnego świata. Pierwszym efektem współpracy było nadanie 16 marca 1971 pierwszego programu w kolorze przy użyciu francuskiego systemu SECAM. Z czasem był to standard przyjęty we wszystkich krajach demokracji ludowej. Początkowo transmisje kolorowe nadawane były raz w tygodniu, od 6 grudnia 1971 codziennie w kolorze pojawiała się transmisja z obrad zjazdu PZPR (dla przykładu, pierwsze cykliczne transmisje kolorowe w Europie były nadawane od 1967 roku<ref></ref>). Ze względu na brak odpowiednich odbiorników, kolorowa telewizja nie była jednak w tym czasie dostępna dla większości polskich telewidzów.

1 listopada 1975 w Psarach-Kątach (Góry Świętokrzyskie) oddano do użytku naziemną stację łączności satelitarnej, która znacznie poszerzyła możliwości nadawcze TVP.

Po długim czasie przerwy w tworzeniu nowych ośrodków telewizyjnych, 12 stycznia 1985 roku powstał lokalny oddział telewizyjny w Lublinie – TVP Lublin (dawniej TVP3 Lublin).

Po przemianach

Przemiany społeczno-polityczne przełomu lat 80. i 90. spowodowały także reformę telewizji. Na początku lat 90. zdecydowano o całkowitym przejściu z systemu SECAM na system PAL, w którym jako pierwszy, bo od 1 stycznia 1994, nadawał program II (wtedy na ten system przeszły również TVP Polonia i stacje regionalne TVP).

Kalendarium TVP

26 sierpnia 1939 – pokaz próbnej transmisji telewizyjnej w Warszawie
25 października 1952 – oficjalny start Telewizji Polskiej
1958 – powstaje Dziennik Telewizyjny
9 listopada 1958 – pierwsze wydanie Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego
2 października 1970 – powstaje Telewizyjna Dwójka
12 stycznia 1985 – ośrodek regionalny w Lublinie (TVP Lublin)
26 czerwca 1986 – powstaje Teleexpress
18 listopada 1989 – przemiana Dziennika Telewizyjnego w Wiadomości
19 października 1990 – ośrodek regionalny TVP Rzeszów (później TVP3 Rzeszów)
lipiec 1991 – decyzja o likwidacji Radiokomitetu działającego w rzeczywistości do 1993
24 marca 1992 – zmiana skrótu TP na TVP, zmiana loga TVP oznaczeń na wszystkich antenach oraz wprowadzenie nowych, rewolucyjnych pod względem techniki wykonania i wyglądu opraw graficznych na antenach stacji.
24 października 1992 – próbna emisja programu satelitarnego TVP Polonia skierowanego do Polaków mieszkających zagranicą, emitowanego regularnie od 30 marca 1993
29 grudnia 1992 – powołanie mocą ustawy KRRiT mającej pełnić funkcję regulatora rynku mediów elektronicznych w Polsce oraz zadecydowano o podziale Państwowej Jednostki Organizacyjnej Polskie Radio i Telewizja na:
- Polskie Radio podzielone na 18<ref>85 lat Polskiego Radia: Kalendarium. Polskie Radio SA</ref> niezależnych spółek: jedną nadającą programy ogólnopolskie (dokładnie 4 programy ogólnopolskie i program dla zagranicy) oraz siedemnaście nadających programy regionalne
- Telewizję Polską (wówczas: 2 programy ogólnopolskie i 10 ośrodków regionalnych, oraz testowo działająca TVP Polonia)
1 stycznia 1994 - TVP2, TVP Polonia i ośrodki regionalne TVP przechodzą z SECAM na PAL
5 września 1994
- powstaje ośrodek regionalny TVP Bydgoszcz
- jedenaście wówczas istniejących ośrodków regionalnych przystąpiło do tworzenia pasma wspólnego (TVP Regionalna)<ref name="pwn"></ref><ref></ref>.
1 stycznia 1995 – TVP1 przeszedł z SECAM na PAL
30 marca 1997 – pierwszy w historii kanał tematyczny Tylko Muzyka emitowany do 15 lutego 1998 ze względów formalno-prawnych
21 grudnia 1997 - powstaje TVP Białystok
28 lutego 2001 – powołanie czterech ośrodków regionalnych:
- Świętokrzyski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Kielcach – podlegający Oddziałowi Terenowemu w Krakowie<ref name="problemy"></ref>
- Opolski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Opolu – podlegający Oddziałowi Terenowemu w Katowicach<ref name="problemy" />
- Warmińsko-Mazurski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Olsztynie – podlegający Oddziałowi Terenowemu w Gdańsku<ref name="problemy" />
- Lubuski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Gorzowie Wielkopolskim – podlegający Oddziałowi Terenowemu w Poznaniu<ref name="problemy" />
2002 – obchody 50-lecia Telewizji Polskiej.
3 marca 2002 – ruszył trzeci program telewizji publicznej – TVP3 – zastępując dotychczasowe programy regionalne w całej Polsce<ref name="rusza"></ref>
7 marca 2003 – zmiana identyfikacji marki, w tym logo wszystkich kanałów telewizyjnych
1 stycznia 2005 – zgodnie z Ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji, uruchomiono 4 nowe Oddziały Terenowe:
- Oddział Terenowy TVP SA w Kielcach<ref name="4xOTV"></ref> – dotychczasowy Świętokrzyski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Kielcach
- Oddział Terenowy TVP SA w Opolu<ref name="4xOTV" /> – dotychczasowy Opolski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Opolu
- Oddział Terenowy TVP SA w Olsztynie<ref name="4xOTV" /> – dotychczasowy Warmińsko-Mazurski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Olsztynie
- Oddział Terenowy TVP SA w Gorzowie Wielkopolskim<ref name="4xOTV" /> – dotychczasowy Lubuski Ośrodek Regionalny TVP S.A. w Gorzowie Wielkopolskim
9 stycznia 2005 – telewizja interaktywna (dzięki wykorzystaniu sieci PIONIER). Docelowo ma ona stać się platformą, w ramach której programy TVP będą rozpowszechniane w internecie przy użyciu modelu Video On Demand.
24 kwietnia 2005 – został uruchomiony kanał tematyczny TVP Kultura
18 listopada 2006 – kanał tematyczny TVP Sport
3 maja 2007 – kanał tematyczny TVP Historia
6 października 2007 o 05:29 – stratuje kanał tematyczny TVP Info (dawniej jako TVP3)
25 października 2007 – obchody 55-lecia Telewizji Polskiej.
6 sierpnia 2008 – pierwszy kanał Telewizji Polskiej w wysokiej rozdzielczości HDTV – TVP HD.
9 listopada 2008 – 50 urodziny obchodzi Telewizyjny Kurier Warszawski.
15 września 2009 – rusza platforma cyfrowa TVP, lecz szybko kończy swój żywot.
6 grudnia 2010 – kanał tematyczny TVP Seriale
10 stycznia 2011 – drugi kanał w technologii HDTV TVP1 HD<ref></ref>
16 czerwca 2011 – pierwszy internetowy kanał tematyczny TVP Parlament <ref>TVP Parlament oficjalnie wystartował! - TVP Parlament. Telewizja Polska SA</ref>,
- wakat od 19 września 2009 do 19 grudnia 2009
  - p.o. Bogusław Szwedo od 19 września 2009<ref name=autonazwa1 /> do 3 listopada 2009<ref group="uwaga">złożył rezygnację</ref>
  - p.o. Tomasz Szatkowski od 3 listopada 2009 do 18 grudnia 2009
- Romuald Orzeł od 19 grudnia 2009 (zawieszony od 27 sierpnia 2010 do 28 lutego 2011)
  - p.o. Włodzimierz Ławniczak od 27 sierpnia 2010 do 10 grudnia 2010
  - p.o. Bogusław Piwowar od 10 grudnia 2010 do 28 lutego 2011
- Romuald Orzeł od 1 marca 2011 do 6 maja 2011 (zawieszony od 3 marca 2011 do 6 maja 2011)
  - p.o. Juliusz Braun od 4 marca 2011 do 6 maja 2011
- Juliusz Braun od 6 maja 2011

Przewodniczący Rady Nadzorczej TVP SA
- Witold Knychalski od 1998 do 31 lipca 2003
- Antoni Dragan od 31 lipca 2003
- prof. Tadeusz Kowalski od maja 2004 do czerwca 2005
- Sławomir Skrzypek od 9 maja 2006 do 11 stycznia 2007
- Janina Goss od 24 lutego 2007 do 19 grudnia 2008
- Łukasz Moczydłowski od 19 grudnia 2008 do 3 lipca 2009
- Bogusław Szwedo od 16 września 2009 do 27 sierpnia 2010
- Grzegorz Borowiec od 27 sierpnia 2010 do 4 marca 2011
- Stanisław Jakiełek od 4 marca 2011

Osobowości telewizyjne związane z TVP

W 2006 roku dziennikarz związany z Telewizją Polską Piotr Poraj-Poleski otrzymał nagrodę MediaPrize przyznawaną przez Fundację Josepha Pulitzera za adaptację książki Iona Pacepy "Czerwone Horyzonty", w ten sposób powstał jeden z odcinków cyklu "Prywatne życie dyktatorów". Nagrodę w bibliotece Francois Mitteranda odebrał w towarzystwie prezes TVP Anny Milewskiej. Była to pierwsza tak prestiżowa nagroda dla dziennikarza TVP.

Archiwalne audycje TVP

Obecna sytuacja TVP

Obecnie Telewizja Polska boryka się z trudną sytuacją finansową. W sezonie zimowym nadawana jest duża liczba programów powtórkowych (głównie produkcje własne, m.in. seriale, teleturnieje, filmy). Telewizja publiczna ograniczyła środki na otrzymywanie praw transmisyjnych produkcji zagranicznych, przez co w ramówce jej kanałów jest mniej filmów światowego kina ostatnich lat. TVP inwestuje głównie w produkcje własne, zwłaszcza seriale (m.in. M jak miłość, Barwy szczęścia, Klan, Plebania, czy Na dobre i na złe) oraz teleturnieje (m.in. Jaka to melodia?, Gilotyna).

Telewizja publiczna ubiegała się o uruchomienie elastycznej linii kredytowej w wys. 100 mln.zł, później zmniejszonej do 50 mln. zł. która miała za zadaniem ułatwić zarządzanie środkami finansowymi w okolicznościach kryzysu finansowania. Ze względu na brak stosownej zgody MSP kredyt ten nie został uruchomiony. TVP przyznała, że od 8 lutego 2011, w godzinach od 2 do 5 w nocy nadajniki analogowe TP Emitel SA nie emitują sygnałów TVP1 i TVP2<ref></ref>.

Logo

align="center"Lata
align="center"Opis
align="center"Ilustracja

align="center"1952 – 1992
align="left"Połączone litery T i P w biało-czerwonym kolorze.
align="center"<br?>Informacja dodatkowa: Dokładnie jest to logo TVP Łódź które obowiązywało w latach 1956-1992. Teraz pozostał napis Łódź.

align="center"1992 – 2003
align="left"Pasy w kolorach czerwonym, zielonym i niebieskim oraz litery: zielone T, czerwone V i niebieskie P.
align="center"

align="center"2003 – do dziś
align="left"Białe litery T, V i P w białych prostokątach na granatowym tle. Na zdjęciu, pod logo granatowy napis TELEWIZJA POLSKA.
align="center"
}

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona TVP
Początki polskiej telewizji
Program dnia TVP 1.9.2006-dziś

Telewizja Polska
Telewizja Polska
Telewizja Polska

Polska