Swarzędz


Swarzędz (niem. Schwersenz) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Swarzędz. Położone nad Jeziorem Swarzędzkim, ok. 10 km od centrum Poznania wchodzi w skład aglomeracji poznańskiej.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 30 487 mieszkańców<ref name="Ludność2010-12"></ref>. Jest ósmym co do wielkości w woj. wielkopolskim i ma jedną z największych gęstości zaludnienia spośród polskich miast (3 522,4 osób/1&nbsp;km² - 4.lokata w kraju, za Świętochłowicami oraz podwarszawskimi: Piastowem i Legionowem).

Na terenie Swarzędza znajduje się największy w Europie skansen pszczelarski.

Dawniej jeden z ośrodków włókienniczych Wielkopolski, obecnie miejsce prosperowania bardzo wielu warsztatów stolarskich, tapicerskich i meblowych.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,23 km²<ref></ref>.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Historia

i rzeźnia z początku XX wieku

Ślady osadnictwa człowieka w okolicach Swarzędza sięgają 8-3,5 tys. lat p.n.e. Potwierdzają to liczne stanowiska archeologiczne głównie z okresu kultury łużyckiej i przeworskiej, a także z mezolitu i wczesnego średniowiecza.

Pierwsze wzmianki pisane pojawiły się w 1366 r. o wsi Swarancz lub Swanrancz należącej do rodziny Górków herbu Łodzina. Byli oni w jej posiadaniu do 1592, kiedy to właścicielem został Mikołaj ze Srebrnej Góry koło Nakła. Następnie Swarzędz przeszedł w ręce rodziny Czarnkowskich herbu Nałęcz. Wieś liczyła wówczas 2,5 łana, 3 zagrodników, pasterza i 30 owiec.

W 1610 r. właścicielem Swarzędza został wojewoda inowrocławski i kaliski - Zygmunt Grudziński herbu Grzymała, by 28 sierpnia 1638 r. wystawić na zamku w Kórniku dokument lokacyjny na prawie magdeburskim, potwierdzony przez króla Władysława IV, nadając miastu nazwę Grzymałów. W kolejnych latach nazwę tę wyparła dawna nazwa wsi Swarzędz.

W 1910 r. Swarzędz liczył 3 459 mieszkańców, tym: 1 927 Polaków (55,7%), 1 371 Niemców (39,6%) i 161 Żydów (4,7%).

Z okazji 350-lecia nadania praw miejskich, przypadającego w 1988, społeczeństwo ufundowało dla miasta sztandar. Swarzędz został również odznaczony przez Radę Państwa Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski<ref>()</ref>.

Edukacja

W Swarzędzu funkcjonują trzy szkoły podstawowe, trzy gimnazja, jedno samodzielne liceum ogólnokształcące oraz dwa zespoły szkół z liceami i technikami oraz szkołami policealnymi:

Organizacje społeczne

Sport

W Swarzędzu działa kilka klubów sportowych m.in. działający od 1921 piłkarski Klub Sportowy "Unia" - obecnie w trzeciej lidze, I-ligowy koszykarski Klub Sportowy "Unia-Probasket" oraz Uczniowski Klub Sportowy "Lider". W Swarzędzu kilka boisk przeznaczonych do gry w piłkę nożną, koszykówkę, kryty basen i lodowisko.

Zabytki

Komunikacja

Przez Swarzędz przebiega droga krajowa nr 92. Przewoźnikiem miejskim na terenie Swarzędza jest Zakład Gospodarki Komunalnej w Swarzędzu obsługujący 15 autobusowych linii dziennych i jedną autobusową linię nocną. Do południowego Swarzędza dociera także linia 55 obsługiwana przez MPK Poznań.

Wspólnoty wyznaniowe

Na terenie miasta Swarzędza znajduje się pięć parafii rzymskokatolickich, które wchodzą w skład dekanatu swarzędzkiego.

Władze

Burmistrzowie miasta

{ class="wikitable" width=40%

! lata !! Imię i nazwisko

1918-1919
Brunon Glabisch

1919
Tadeusz Staniewski

1919-1920
Teofil Hoffmann

1920-1921
Czesław Lukserek

1922-1924
Józef Kotliński

1924-1927
Hieronim Dąbrowski

1928-1929
Walerian Olejniczak

1929-1939
Tadeusz Staniewski

1945-1946
Władysław Walczak

1946-1950
Maksymilian Rajewicz
}

Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

{ class="wikitable" width=40%

! lata !! Imię i nazwisko

1950-1952
Feliks Binek

1952-1953
Wasław Pawłowski

1953-1957
Czesława Kołacka

1957-1961
Feliks Binek

1962-1965
Jerzy Kolasa

1965-1970
Andrzej Ziółek

1970-1974
Czesław Piskorek
}

Naczelnicy Miasta i Gminy

{ class="wikitable" width=40%

! lata !! Imię i nazwisko

1974-1978
Czesław Piskorek

1978-1982
Czesław Szymaniak

1982-1984
Ryszard Seremak

1984-1990
Halina Tempińska
}

Burmistrzowie Miasta i Gminy

{ class="wikitable" width=70%

! lata !! Imię i nazwisko !! informacje dodatkowe

1990-1994
Jerzy Gruszka

1994-2002
Jacek Szymczak


2002-2006
Anna Tomicka
pierwszy burmistrz wybrany w wyborach powszechnych

2006-2007
Bożena Szydłowska
zrzekła się mandatu burmistrza w związku z uzyskaniem mandatu posła na Sejm RP (wygaśnięcie mandatu nastąpiło 31 października 2007)

2007-2008
Marek Baumgart (p.o.)


2008-
Anna Tomicka
wybrana 16 marca 2008 w II turze, wybrana ponownie 21 listopada 2010
}

Przewodniczący Rady Miejskiej od 1990

{ class="wikitable" width=40%

! lata !! Imię i nazwisko

1990-1994
Arkadiusz Małyszka

1994-1998
Barbara Brodowska-Wlaźlińska

1998-2002
Anna Tomicka

2002-2006
Bożena Szydłowska

2006-2010
Piotr Choryński

2010-
Marian Szkudlarek
}

Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też