Staw Browarny
Staw Browarny – historyczny staw parkowy w biegu potoku Strzyży, położony w Gdańsku Wrzeszczu, w dzielnicy Dolny Wrzeszcz (osiedle Kuźniczki). Współcześnie staw położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie nieczynnego dawnego browaru gdańskiego oraz stacji kolejowej Gdańsk Wrzeszcz, powstałej w miejscu ogrodów kwiatowych dawnego Parku Kuźniczki.
Historia
W XVI wieku staw był centralnym akwenem posiadłości Kuźniczki, w ramach której spełniał funkcje gospodarcze, związane z funkcjonowaniem kuźni Kleinehammer położonej nad Strzyżą. Wkrótce stał się elementem krajobrazu wielkiego zespołu parkowego - Parku Kuźniczki z dworem.
Na koniec XVIII wieku datuje się początki położonego nad stawem i Strzyżą browaru gdańskiego. Staw stał się głównym źródłem pozyskiwania lodu dla celów technologicznych browaru; pozyskiwany lód był następnie przechowywany w głębokich piwnicach browaru pod warstwą ochronną trocin – w lodowniach. Staw także zabezpieczał w razie pożaru budynki browaru oraz spełniał funkcje retencyjne.
Mimo sąsiedztwa zakładu staw i tereny nad nim pełniły funkcję rekreacyjną, stanowiąc element parku i ogrodów.
W II połowie XIX wieku ogrody na południowy-zachód od stawu zostały odsprzedane z przeznaczeniem na budowę linii kolejowej Gdańsk Główny - Wejherowo - Koszalin.
Wiek XX i XXI
W wieku XX staw w dalszym ciągu służył zarówno browarowi, jak i rekreacji. Wspominany jest jako miesce zabaw dzieci przez Güntera Grassa w książce Psie lata<ref></ref>.
Ok. połowy XX wieku korygowano bieg Strzyży w taki sposób, że staw mógł być technicznie odcinany od zasilania wodą potoku. Na przełomie XX i XXI wieku dokonano odcięcia stawu na stałe, w związku z czym rozpoczął się proces jego dewastacji. Podjęto jednak proces rewitalizacji obszaru Kuźniczek, w ramach której dokonano jak dotąd odnowienia dworu oraz części Parku Kuźniczki oraz zapowiedziano rewitalizację dalszych obiektów<ref></ref>. Na zlecenie Urzędu Miejskiego w Gdańsku opracowano projekt rewitalizacji Stawu jako zbiornika stanowiącego część terenu rekreacyjnego.
W 2011 roku władze Gdańska oceniły, że dewastacja terenu i ostateczna utrata przezeń funkcji umożliwiają likwidację Stawu. W jego miejscu ma zostać zbudowany w latach 2012–2014 zamknięty zbiornik retencyjny oraz obiekt handlowo-usługowy pod nazwą Centrum Hevelius<ref></ref>.