Sosnowiec
Sosnowiec – miasto na prawach powiatu na południu Polski, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się w Zagłębiu Dąbrowskim, we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Trzecie pod względem ilości mieszkańców miasto województwa śląskiego (po Katowicach i Częstochowie) i piętnaste w Polsce. Jest jednym z ośrodków centralnych konurbacji górnośląskiej.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 217 638 mieszkańców<ref name="Ludność2010-12"></ref>.
Geografia
Położenie
Sosnowiec położony jest na Wyżynie Śląskiej. Znajduje się na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Pod względem geologicznym Sosnowiec położony jest w na monoklinie śląsko-krakowskiej znajdującej się na
platformie paleozoicznej
Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 91,06 km²<ref></ref>.
- na północy: Czeladź, Będzin, Dąbrowa Górnicza,
- na wschodzie: Sławków,
- na południu: Jaworzno, Mysłowice,
- na południowym zachodzie: Katowice.
Rzeki i cieki wodne
Zbiorniki wodne i jeziora
Podział terytorialny
Terytorium Sosnowca można podzielić w pierwszym stopniu na następującego rodzaju jednostki:- dzielnice historyczne (wyróżnia się ich od 20 do 30),
- dzielnice – jednostki pomocnicze miasta (aktualnie 1: Dzielnica Południe; 1 w trakcie tworzenia: Dzielnica Zagórze), które mogą być dzielone w drugim stopniu na osiedla i sołectwa,
- części miasta wg Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju TERYT (aktualnie 29 bez Śródmieścia, które zostało potraktowane jako tożsame z miastem / miejscowością),
Dzielnice historyczne
Dzielnice historyczne to dawne miasta, osady typu miejskiego, gminy i gromady wiejskie, wsie, przysiółki i kolonie, a także utrwalone w świadomości mieszkańców oficjalne lub zwyczajowe nazwy osiedli mieszkaniowych i innych charakterystycznych rejonów mieszkalnych.- Abisynia
- Bór
- Dańdówka
- Dębowa Góra
- Jęzor
- Juliusz
- Kazimierz Górniczy
- Klimontów
- Konstantynów
- Maczki
- Milowice
- Modrzejów
- Niwka
- Ostra Górka
- Ostrowy Górnicze
- Pogoń
- Porąbka
- Kolonia Pekin lub Pekin
- Radocha
- Rudna
- Sielec
- Stary Sosnowiec
- Środula w tym Stara Środula
- Środulka
- Śródmieście lub Nowy Sosnowiec
- Wygwizdów
- Zagórze w tym Stare Zagórze
Demografia
- Wykres liczby ludności Sosnowca od czasu uzyskania praw miejskich (1902 r.) do dnia dzisiejszego wraz z prognozą GUS na lata 2015-2035:
<timeline>
ImageSize = width:900 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:260000
ScaleMajor = unit:year increment:25000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
PlotData=
</timeline>
W okresie powojennym najbardziej dynamiczny wzrost liczby ludności Sosnowca miał miejsce w latach 70. XX wieku. Wynikał on nie tylko z rozbudowy osiedli mieszkaniowych, ale przede wszystkim z powiększenia obszaru miasta w 1975 roku i włączenia w jego skład dotychczasowych samodzielnych ośrodków: miast Zagórze, Kazimierz Górniczy i Klimontów oraz osiedla Maczki. Dzięki temu Sosnowiec już w 1977 roku stał się miastem ponad dwustutysięcznym (204 630 mieszkańców)<ref>Rocznik statystyczny województwa katowickiego na 1978 r.</ref>. Dalszy wzrost liczby mieszkańców miasta zawdzięczamy budowie nowych osiedli mieszkaniowych, głównie dla pracowników Kombinatu Metalurgicznego „Huta Katowice” w Dąbrowie Górniczej. W 1981 roku Sosnowiec stał się miastem ćwierćmilionowym i był nim do 1993 roku. .
Od początku lat 90. XX wieku trwa permanentny spadek liczby ludności Sosnowca. Wynika on nie tylko z ubytków naturalnych ludności, ale również ujemnego salda migracji. Procesy te spowodowane zostały przede wszystkim przemianami społeczno-gospodarczymi, w wyniku których gospodarka miasta, oparta przede wszystkim na przemyśle ciężkim, znacznie podupadła.
Historia
Nazwa miasta pochodzi od borów sosnowych porastających te tereny przed 1830. Pierwotna nazwa miasta brzmiała Sosnowice. Najstarsza znana wzmianka o osadzie z terenu obecnego Sosnowca pochodzi być może z 1123, a już z pewnością o Milowicach, jak również o Klimontowie, Zagórzu i innych można mówić na podstawie dokumentu z 1228 i innych począwszy od XIII wieku. Prawa miejskie przez krótki okres w XVIII wieku posiadał Modrzejów a następnie od 1902 Sosnowiec, co było pierwszym przypadkiem nadania takich praw w Generał-gubernatorstwie Warszawskim za rządów caratu po Powstaniu Styczniowym, w którym to zresztą Sosnowiec też miał swoją chlubną kartę. W chwili uzyskania praw miejskich w 1902 „wieś” Sosnowiec liczyła jednak 61 tys. mieszkańców, miała własną prasę, teatr zawodowy, rozwinięte lecznictwo ze szpitalem, wśród wydarzeń, jakie miały tu miejsce, prócz wspomnianych walk powstańczych, należy odnotować np. pierwszy w Polsce – razem z Warszawą – pochód pierwszomajowy itp. działania. Presja, jaką więc te fakty musiały wywierać na administrację carską, najlepiej tłumaczy, jak to się stało, że pomimo nastrojów antycarskich, właśnie Sosnowiec zyskał jako pierwszy po powstaniu prawa miejskie.
26 listopada 2009 podczas LII Sesji Rady Miejskiej w Sosnowcu sztandar miasta został udekorowany odznaczeniem „Za Zasługi dla ZKRPibWP”. Dekoracji sztandaru dokonał Prezes Zarządu Miejskiego ZKRPiBWP por. Edward Całka.
Architektura
Wysokościowce
W Sosnowcu znajdują się obecnie cztery budynki które można zaliczyć do wysokościowców.
{ style="font-size: 85%; text-align: center;" class="wikitable sortable"
!Lp.
! Nazwa budynku
! Przeznaczenie
! Wysokość (m)
! Liczba kondygnacji
! Rok ukończenia
budowy
1. Żyleta<ref>Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Sosnowiec – ul. Będzińska 60 Budynek – Urbanity.pl.</ref> W biegu historii Miasta szczególne też znaczenie mają zasłużeni jeszcze inni liczni Ludzie szczególniej związani z Sosnowcem
Miasta partnerskie
Lista miast z którymi władze Sosnowca podpisały umowę o współpracy<ref name=""></ref>:
- Casablanca (Maroko)
- Komárom (Węgry) – od 27 kwietnia 2005
- Les Mureaux (Francja) – od 1 maja 2004
- Roubaix (Francja) – od 9 czerwca 2006
- Suczawa (Rumunia) – od 12 maja 2002
- Idar-Oberstein (Niemcy) - od 2011
- Dergacze (Ukraina) - od 2011
Zobacz też
- Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego
- Trójkąt Trzech Cesarzy
- Ludność Sosnowca
- Cmentarz ewangelicki w Sosnowcu
- Cmentarz Prawosławny w Sosnowcu
- Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu
- Miasto Niwek
- Mauzoleum rodziny Dietlów w Sosnowcu
- Ulica Stanisława Małachowskiego w Sosnowcu
- Stary cmentarz żydowski w Sosnowcu
- Cmentarz żydowski w Sosnowcu Rudnej
- Najnowszy cmentarz żydowski w Sosnowcu
Ciekawostki
Linki zewnętrzne
- Urząd Miasta
- Sosnowiec na starej fotografii
- Zabytki i miejsca turystyczne w Sosnowcu