Sopot (stacja kolejowa)
Sopot – główna stacja kolejowa w Sopocie, w województwie pomorskim, w Polsce.
Charakterystyka
Na stacji znajdują się dwa perony: jeden dalekobieżny i jeden podmiejski.
Peron nr 1 przyjmuje pociągi dalekobieżne i regionalne obsługiwane przez PKP Intercity S.A. oraz Przewozy Regionalne sp. z o.o..
Peron nr 2 obsługuje pociągi podmiejskie SKM.
Historia
a, ok. 1900
Stacja została zbudowana w latach 1868-1870<ref name="Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok">53Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok54</ref>. Kolej dotarła do Sopotu od strony Gdańska (11,7 km) 1 lipca 1870. 1 września tegoż roku również z drugiej strony - ze Słupska (119,5 km).
Niezwłocznie na odcinku Gdańsk - Sopot położono drugi tor. Z tego okresu pochodziły pierwsze zabudowania dworca, których pozostałością są jedynie zachowane - pseudogotycki budynek d. bagażowni, pełniącej następnie funkcję ekspedycji kolejowej, oraz podpierające dach na peronie linii SKM żeliwne kolumny korynckie. Identyczne lub podobne dworce pobudowano w Gdańsku-Wrzeszczu (Langfuhr), Gdańsku Oliwie (Oliva), Gdyni Chyloni (Kielau), Redzie (Rheda), Wejherowie (Neustadt) i prawdopodobnie w Lęborku (Lauenburg).
W 1907 wybudowano pierwszy wiadukt w Sopocie na wysokości ul. Podjazd (Unterführung), w 1909 tunel pieszy w ciągu ul. Marynarzy (Kleine Unterführung), około 1912 peron dalekobieżny.
Wraz z rozwojem miasta szybko rósł ruch kolejowy na trasie Gdańsk-Sopot, do 1900 obsługiwany również przez wagony piętrowe. W 1909 Sopot posiadał bezpośrednie połączenia kolejowe z Berlinem, Bydgoszczą, Królewcem, Petersburgiem, Poznaniem, Szczecinem, Toruniem i Warszawą. W okresie międzywojennym (Wolnego Miasta Gdańska) w godzinach szczytu pociągi kursowały nawet co dziesięć minut. Przed wybuchem II wojny światowej kursowało między Sopotem a Gdańskiem na dobę czterdzieści kilka parowych pociągów podmiejskich oraz 10 dalekobieżnych.
Wymowne są też dane statystyczne. W 1884 stacja kolejowa Sopot odprawiła 134.709 pasażerów, zaś już w 1925 jedenastokrotnie więcej - 1.522.672; dla porównania na dworcu Gdańsk Gł. w tym samym roku sprzedano 3.445.006 biletów.
W 1912 rozpoczęto pierwsze prace przy budowie wydzielonej pary torów dla ruchu miejskiego z Gdańska Gł. w kierunku Sopotu. Prace przerwał wybuch I wojny światowej<ref></ref>. W 1950 podjęto decyzję o ich kontynuowaniu. W 1952 późniejsza SKM dotarła z Gdańska do Sopotu, rok później przedłużono ją do Gdyni (jeden tor), w 1954 położono drugi tor.
W 1942 dotychczasową dwutorową linię z Gdańska przedłużono z Sopotu do Gdyni.
W 1945 pierwszy budynek dworca uległ spaleniu. Odbudowany w 1947 w części parterowej służył do wybudowania w 1970, lub według innych źródeł - w 1972 obecnego budynku dworca.
We wrześniu 2010 zakończył się gruntowny remont i restauracja peronu podmiejskiego. Zamierzeniem było jak najwierniejsze odtworzenie jego pierwotnego wyglądu. Po przeprowadzeniu badań ustalono jak wyglądały kolumny podtrzymujące wiatę, a także udało się odnaleźć dobrze zachowany kawałek pierwszej, oryginalnej nawierzchni peronu<ref name="Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok" />.
25 czerwca 2011, w ramach projektu firmy Dulux Let's Color, budynek dworca został pomalowany w barwną mozaikę<ref></ref>.
Od kilku lat prowadzone były prace nad nową koncepcją zagospodarowania tego terenu, m.in. budową dworca i jeszcze jednego hotelu, parkingu itd. Ostatecznie nowy budynek dworca z centrum handlowo-hotelowym i podziemnymi parkingami powstanie w 2014<ref></ref> <ref></ref>.
Sąsiedztwo
Stacja Sopot sąsiaduje z popularnym deptakiem - ul. Monte Cassino, wiodącym do miejscowych atrakcji turystycznych - plaży, mola, latarni morskiej i Grand Hotelu. W kierunku przeciwnym znajduje się Opera Leśna. W pobliżu dworca na miejscu dawnego hotelu Dworcowy wybudowano Hotel Rezydent.