Rzecznik Praw Obywatelskich


Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) – jednoosobowy organ władzy państwowej, pełniący funkcję ombudsmana. Urząd ten powstał w Polsce z dniem 1 stycznia 1988 roku. Pierwszym rzecznikiem została prof. Ewa Łętowska, obecnie urząd ten pełni prof. Irena Lipowicz. Działalność Rzecznika reguluje Konstytucja RP i Ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich.

Rzecznicy Praw Obywatelskich

  1. Ewa Łętowska (od 19 listopada 1987<ref>4-letnia kadencja liczona od dnia uchwały Sejmu PRL.</ref><ref> obowiązki Rzecznika Praw Obywatelskich wykonywała od 1 stycznia 1988, z chwilą wejścia w życie ustawy.</ref> do 12 lutego 1992)
  2. Tadeusz Zieliński (od 13 lutego 1992 do 7 maja 1996)
  3. Adam Zieliński (od 8 maja 1996 do 29 czerwca 2000)
  4. Andrzej Zoll (od 30 czerwca 2000 do 30 czerwca 2005)
    • wakat od 1 lipca 2005 do 15 lutego 2006, obowiązki Rzecznika Praw Obywatelskich pełnił ustępujący rzecznik Andrzej Zoll<ref>Rzecznik, któremu upłynął 5-letni czas kadencji pełni swoje obowiązki do czasu objęcia stanowiska przez nowego Rzecznika (art. 3 ust. 6 Ustawy o RPO).</ref>
  5. Janusz Kochanowski (od 15 lutego 2006 do 10 kwietnia 2010)
    • wakat od 10 kwietnia 2010 do 21 lipca 2010, obowiązki Rzecznika Praw Obywatelskich pełnił Zastępca Rzecznika Stanisław Trociuk<ref>konstytucja, ustawa i statut Biura RPO nie regulują sytuacji następstwa prawnego na wypadek śmierci urzędującego prezesa przed upływem kadencji; Janusz Kochanowski zarządzeniem z października 2007 roku wydanym na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy niektóre urzędowe rzecznika przekazał imiennie dwóm zastępcom</ref>
  6. Irena Lipowicz (od 21 lipca 2010<ref></ref>)

Zadania i możliwości Rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznik, któremu pomagają jego zastępcy oraz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, stoi na straży wolności, praw człowieka i obywatela. Kontroluje a także podejmuje stosowne czynności jeśli stwierdzi, że z powodu celowego działania lub zaniechania przez organ, organizacje albo instytucje zobowiązane do przestrzegania i realizacji wolności człowieka i obywatela nastąpiło naruszenie prawa oraz zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. Należy się zwrócić do Rzecznika Praw Obywatelskich w przypadku wykorzystania wszystkich możliwości załatwienia sprawy we właściwym trybie i niewątpliwego stwierdzenia rzeczywistego naruszenia wolności lub praw obywatelskich.
Rzecznik jest ograniczony zakresem jego kompetencji, jego interwencje są uzależnione od wyników analizy okoliczności sprawy i ustalenia, faktycznego naruszenia prawa oraz tego, iż okoliczności te istotnie wymagają ingerencji Rzecznika.

Rzecznik wypełnia 4 funkcje:

Wybór, odwołanie i kadencja Rzecznika Praw Obywatelskich

Struktura organizacyjna Biura Rzecznika Praw Obywatelskich

Marszałek Sejmu na wniosek Rzecznika, nadaje statut określający zadania i organizację Biura. RPO nadzoruje merytorycznie bezpośrednio Zespół Prawa Karnego oraz Prawa Karnego Wykonawczego. Pozostała część kontrolują jego zastępcy oraz Dyrektor Biura sprawujący również nadzór organizacyjny biura
  1. Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego
  2. Zespół Prawa Karnego
  3. Zespół Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
  4. Zespół Prawa Cywilnego i Gospodarki Nieruchomościami
  5. Zespół Prawa Administracyjnego i Spraw Mieszkaniowych
  6. Zespół Prawa Gospodarczego, Danin Publicznych i Ochrony Praw Konsumenta
  7. Zespół Prawa Karnego Wykonawczego
  8. Zespół Przyjęć Interesantów
  9. Zespół Ochrony Praw Żołnierzy i Funkcjonariuszy Służb Publicznych
  10. Zespół Administracji Publicznej, Zdrowia i Ochrony Praw Cudzoziemców
  11. Zespół Klasyfikacji Wniosków
  12. Zespół Prezydialny
  13. Samodzielny Wydział Spraw Osobowych i Wynagrodzeń
  14. Samodzielny Wydział Finansowy
  15. Ochrony Informacji Niejawnych
  16. Komórka Audytu Wewnętrznego – Audytor Wewnętrzny
  17. Zespół Terenowy w Gdańsku
  18. Zespół Terenowy w Katowicach
  19. Zespół Terenowy we Wrocławiu<ref>Rzecznik Praw Obywatelskich</ref>.

Zobacz też

Linki zewnętrzne


Polish Ombudsman