Richard Pipes


Richard Edgar Pipes (ur. 11 lipca 1923 w Cieszynie) – amerykański historyk i sowietolog polskiego pochodzenia. Specjalista historii Rosji, były doradca prezydenta USA Ronalda Reagana ds. Rosji i Europy Środkowej.

Pochodzi z żydowskiej rodziny cieszyńskich fabrykantów czekolady. Urodził się jako syn Marka, legionisty Piłsudskiego, i Zofii z d. Haskelberg. Dzieciństwo i młodość spędził w Warszawie, skąd wyjechał wraz z rodziną w 1939 r., a w 1940 znalazł się w USA. W 1943 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Uczył się w Muskingum College w New Concord w stanie Ohio, a następnie na Cornell University. Doktorat na Uniwersytecie Harvarda uzyskał w roku 1950. Do emerytury w 1996 r. był tam profesorem historii. W 1946 ożenił się z Ireną Roth i ma z nią dwójkę dzieci. Mieszka w Cambridge w stanie Massachusetts.

Richard Pipes zajmuje się głównie badaniem historii Rosji i ZSRR. Za prezydentury Ronalda Reagana był w latach 1981-1982 doradcą do spraw ZSRR i Europy Wschodniej. Był przeciwnikiem rozszerzenia NATO w latach 90. XX wieku<ref>128Dwugłos o NATO: Richard Pipes i Piotr Wandycz (1996 r.)129</ref>.
Jest autorem kilkunastu książek poświęconych historii Rosji, w szczególności po rewolucji 1917 r. Zwolennik tezy o organicznym związku bolszewickiego państwa totalitarnego z autorytarną tradycją instytucji państwa moskiewskiego i caratu. Poglądy na genezę rządów bolszewików i komunistycznego totalitaryzmu w Rosji, dzieje rewolucji rosyjskiej i tworzenia ZSRR zawarł w trylogii: Rosja carów, Rewolucja Rosyjska i Rosja bolszewików. Z wizją historii Rosji Pipesa polemizował Aleksander Sołżenicyn określając ją jako "polską perspektywę". Zbliżone do Pipesa stanowisko zajmował protoplasta sowietologii Jan Kucharzewski w swym cyklu Od białego caratu do czerwonego t. 1-7 opublikowanym w Polsce w latach 1923-1935 (wyd. ang. The Origins of Modern Russia 1948). Sam Pipes twierdzi, że jego "poglądy noszą niezatarte ślady wpływu polskiej szkoły studiów nad Rosją"<ref name=Pipes></ref>.

Członek kolegiów redakcyjnych pism Strategic Review, Journal of Strategic Studies i innych.

Członek zagraniczny Polskiej Akademii Umiejętności. Doktor honoris causa Uniwersytetu Śląskiego<ref></ref>, Uniwersytetu Szczecińskiego i Uniwersytetu Warszawskiego<ref></ref>, Od 1994 honorowy obywatel miasta Cieszyna<ref name="znana_gazeta"></ref>. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP.

Publikacje