Reprezentacja Czech w piłce nożnej
Czechy 7 - 0
</small>Uherské Hradiště, Czechy; 9.09.2009
}}
Krajowy związek piłkarski powstał w 1901 roku. W latach 1923-1993 drużyna narodowa występowała pod flagą Czechosłowacji. Od 1907 Czesi są członkiem FIFA, a od 1954 UEFA.
Po rozpadzie Czechosłowacji reprezentacja Czech w piłce nożnej rozpoczęła występy międzynarodowe w lutym 1994 roku od zwycięskiego 4:1 meczu z Turcją.
Czesi po raz pierwszy na światowym championacie zagrali na Mundialu 2006, ale, mimo zwycięstwa w pierwszym meczu ze Stanami Zjednoczonymi, pozostałe dwa spotkania przegrali (z Ghaną i Włochami) i zakończyli swój udział na fazie grupowej. Za to nieprzerwanie od 1996 roku występują na mistrzostwach Europy, na których osiągnęli zresztą niemałe sukcesy (wicemistrzostwo Europy w 1996 i półfinał w 2004).
W 2002 roku młodzieżowa reprezentacja Czech zdobyła mistrzostwo Europy. Dwa lata wcześniej drużyna prowadzona przez selekcjonera Karela Brücknera dotarła do finału tej imprezy, w którym przegrała 1:2 z Włochami.
Bieżące eliminacje
Na sto dni przed Euro 2012 Reprezentacja Czech rozegrała spotkanie<ref>Czechy remisują w meczu towarzyskim</ref>:
{ class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center"
!Nr
!style="width:138px" Rodzaj rozgrywek
!style="width:130px" Data spotkania
!style="width:125px" Drużyna 1
!style="width:40px" Wynik
!style="width:125px" Drużyna 2
!style="width:140px" Strzelcy bramek
!style="width:100px" Kartki
!style="width:100px" Sędzia
!style="width:100px" Stadion
1
Mecz towarzyski
29 lutego 2012
1:1
IRL Simon Cox (86) CZE Milan Baroš (50)
brak
Manuel Jorge Neves Moreira de Sousa (POR)
Aviva Stadium w Dublinie
}
Eliminacje do ME 2012 - tabela grupa I
Grupa B
Na podium mistrzostw Europy
1996 rok – wicemistrzostwo Europy
Kilka tygodni przed Euro 1996 drużyna prowadzona przez Słowaka Dušana Uhrina nie była zaliczana do grona faworytów turnieju. Anonimowi piłkarze, w większości grający w krajowych klubach, oraz zawirowania historyczne powodowały, że niewielu spodziewało się po niedawno powstałej reprezentacji Czech, że mogłaby chociażby wyjść z grupy, w której oprócz Rosji, znaleźli się wicemistrzowie Europy Niemcy oraz wicemistrzowie świata Włochy.
W pierwszym meczu Czesi, zgodnie z przewidywaniami wielu obserwatorów, przegrali z Niemcami 0:2. Zwycięstwo nad Włochami (2:1, po golach Nedvěda i Bejbla) w kolejnym spotkaniu uznano więc za niespodziankę, a przed czeską reprezentacją zarysowała się możliwość awansu z grupy. Wystarczyło w ostatnim meczu wygrać z Rosją i czekać na korzystny wynik meczu Niemcy-Włochy. Wprawdzie Czesi tylko zremisowali, i to bardzo szczęśliwie, bo do 88. minuty przegrywali 2:3, ale jeden punkt wywalczyli również Włosi. Obie drużyny miały po cztery punkty, lecz dzięki lepszemu bilansowi bramkowemu (5-6, przy włoskim 3-3) to Czesi wywalczyli awans z drugiego miejsca. W ćwierćfinale pokonali faworyzowaną Portugalię (1:0), a w półfinale dopiero po rzutach karnych udało im się uporać z Francją (0:0, k. 6:5).
}}
W 1996 roku po raz pierwszy na międzynarodowym turnieju wprowadzono zasadę złotego gola w dogrywcę (tzw. nagła śmierć) i to właśnie drużyna Uhrina była jej pierwszą "ofiarą". W pierwszej połowie finałowego meczu z Niemcami utrzymywał się bezbramkowy remis. Pierwszy gol padł dopiero w 59. minucie, a strzelcem był Patrik Berger. Jednak trenerską intuicją popisał się niemiecki selekcjoner Berti Vogts, który w 69. minucie wprowadził na boisko Olivera Bierhoffa, a ten najpierw w 73. minucie i później w dogrywce (95. minuta) przeważył szalę zwycięstwa na korzyść Niemców.
Siłą reprezentacji Czech była przede wszystkim defensywa. Nierzadko trener Uhrin wybierał ustawienie 1-5-4-1, z jednym tylko napastnikiem. Obrońcy – kapitan zespołu Miroslav Kadlec (32 lata, FC Kaiserslautern), Michal Hornak (26, Sparta Praga) i Jan Suchoparek (27, Slavia Praga) oraz dwaj defensywni pomocnicy Radoslav Latal (26, Schalke 04 Gelsenkirchen) i Radek Bejbl (24, Slavia Praga) byli najpewniejszymi filarami drużyny i to na nich w dużej mierze oparta była taktyka całego zespołu. W bramce występował 27-letni Petr Kouba (Sparta Praga), który udane interwencje potrafił przeplatać prostymi błędami (zawinił przy drugim golu Bierhoffa w finale).
Funkcję rozgrywającego pełnił doświadczony Jiři Nemec (30, Schalke 04 Gelsenkirchen), ale największymi gwiazdami stali się w czasie turnieju wcześniej nikomu nieznani, młodzi i nieograni na europejskich boiskach – Patrik Berger (23, Borussia Dortmund), Vladimír Šmicer (23, Slavia Praga) i przede wszystkim – Pavel Nedvěd (24, Sparta Praga) i Karel Poborský (24, Slavia Praga), którzy wspólnie konstruowali każdą ofensywną akcję zespołu. Poborský równie dobrze mógł występować w ataku, jak i tuż za napastnikiem, którym był Pavel Kuka (28, FC Kaiserslautern).
Po wielkim sukcesie, jakim było wicemistrzostwo Europy, nastąpiło coś, co dziennikarze nazwali "wyprzedażą srebra". Przed angielskim turniejem tylko siedmiu zawodników z dwudziestodwuosobowej kadry grało w klubach zagranicznych, a po mistrzostwach liczba ta wzrosła do trzynastu. Nowe kontrakty podpisali – bramkarz Kouba (Deportivo La Coruna), obrońcy Suchoparek (RC Strasbourg) i Bejbl (Atlético Madryt) oraz Šmicer (RC Lens), Poborský (Manchester United F.C. – za 5,4 miliony dolarów) i Nedvěd (Lazio Rzym). Aż czterech z wymienionych zawodników grało wcześniej w zespole mistrza Czech Slavii Praga.
2004 rok – III-IV miejsce w mistrzostwach Europy
Na portugalskich boiskach czeska reprezentacja grała skutecznie i efektownie, i w oczach wielu obserwatorów była najlepszą drużyną całego turnieju. Po wyjściu z trudnej grupy z pierwszego miejsca (Czesi wygrali wszystkie trzy mecze z Holandią, Niemcami i Łotwą) oraz po wysokim zwycięstwie w ćwierćfinale nad Danią (3:0) zespół prowadzony przez Karela Brücknera był jednym z faworytów do gry w finale. Na przeszkodzie stanęli jednak, znajdujący się wówczas w życiowej formie, piłkarze greccy, którzy w półfinale wygrali 1:0. Decydujący gol padł w dogrywce, kilka sekund przed zakończeniem spotkania. Drużyna czeska zyskała szacunek i sympatię wielu kibiców, kiedy w grupowym meczu z Holandią przegrywając 0:2, dzięki dobrym zmianom taktycznym i kadrowym, potrafiła wyprowadzić wynik na 3:2 oraz gdy w meczu z wicemistrzami świata Niemcami wygrała grając w rezerwowym składzie.
W bramce od czasu eliminacji do mistrzostw Europy niepodważalną pozycję miał 22-letni Petr Čech. W czasie turnieju ten obdarzony dobrymi warunkami fizycznymi bramkarz był wybijającą się postacią czeskiej drużyny i obok Antoniosa Nikopolidisa został wybrany na najlepszego bramkarza imprezy. Na początku sezonu 2004-2005 został zawodnikiem Chelsea F.C.
}}
W obronie grali – Zdenek Grygera (24 lata, Ajax Amsterdam) lub Martin Jiranek (25, Reggina Calcio), René Bolf (30), Tomáš Ujfaluši (26, Hamburger SV) oraz często atakujący Marek Jankulovski (27). Reprezentacja straciła w turnieju pięć goli i nierzadko były one wynikiem braku koncentracji u defensorów. Mimo to, czescy obrońcy wyrobili sobie markę solidnych i pracowitych. Po mistrzostwach Jankulovski przeszedł do A.C. Milan, a Bolf do francuskiego AJ Auxerre.
Brückner umiejętnie zmieścił w zespole dwóch liderów – kapitana drużyny Pavla Nedvěda (32, Juventus F.C.) i młodszego o osiem lat Tomáša Rosickiego (Borussia Dortmund). To oni najczęściej byli przy piłce i na ich barkach spoczywało zadanie konstruowania akcji zaczepnych. Tomáš Galásek (31, Ajax Amsterdam) został przesunięty z obrony (jego miejsce zajął Grygera) na środek pola i w roli defensywnego pomocnika nie tylko rozbijał akcje rywali już na ich połowie, ale i włączał się do ataków. Suwerenem prawej flanki był doświadczony Karel Poborský (32, Sparta Praga). Trzykrotnie z ławki rezerwowych wchodził Vladimír Šmicer (31, ), podstawowy zawodnik w czasie Euro 1996.
Posiadanie takiego piłkarza jak Jan Koller (31, Borussia Dortmund) determinowało sposób atakowania. Dzięki ponad dwóm metrom wzrostu wygrywał on niemal wszystkie pojedynki główkowe, podając piłkę do parterów wbiegających z głębi pola. Rzadziej decydował się na samodzielne wykańczanie akcji, czego dowodem tylko dwie strzelone bramki. Obok niego występował Milan Baroš (23, Liverpool FC), który na portugalskich boiskach był w wysokiej formę i z pięcioma golami został królem strzelców turnieju. Dobrą dyspozycję prezentował również jego zmiennik Marek Heinz (27, Banik Ostrawa).
Udział w mistrzostwach świata
- 1930 - 1994 - Nie brała udziału, była częścią Czechosłowacji
- 1998 - 2002 - Nie zakwalifikowała się
- 2006 - Runda grupowa
- 2010 - Nie zakwalifikowała się
- 2014 - Kwalifikacje trwają
Udział w mistrzostwach Europy
- 1960– 1992 – Nie brała udziału, była częścią Czechosłowacji
- 1996 – II miejsce
- 2000 – Runda grupowa
- 2004 – III-IV miejsce
- 2008 – Runda grupowa
- 2012 – Zakwalifikowała się
Rekordziści
Stan na 10 września 2009 roku.
{ width="100%"
{ border="1" cellpadding="3" style="border-collapse: collapse; text-align: center;"
style=background:#efefef
Najwięcej występów w kadrze
style=background:#efefef
!#
!Nazwisko
!Lata gry
w kadrze
!Mecze
1
style="text-align:left;" Karel Poborský
1994-06
118
2
style="text-align:left;" Pavel Nedvěd
1994-06
91
2
style="text-align:left;" Jan Koller*
od 1999
91
4
style="text-align:left;" Pavel Kuka
1990-01
87
5
style="text-align:left;" Jiří Němec
1990-01
84
6
style="text-align:left;" Vladimír Šmicer
1993-06
81
7
style="text-align:left;" Tomáš Ujfaluši
2001-09
78
8
style="text-align:left;" Milan Baroš*
od 2001
77
9
style="text-align:left;" Marek Jankulovski*
od 2000
76
10
style="text-align:left;" Vratislav Lokvenc
1995-06
74
}
{ border="1" cellpadding="3" style="border-collapse: collapse; text-align: center;"
style=background:#efefef
Najwięcej goli w kadrze
style=background:#efefef
!#
!Nazwisko
!Lata gry
w kadrze
!Mecze
(Gole)
1
style="text-align:left;" Jan Koller*
od 1999
91 (55)
2
style="text-align:left;" Milan Baroš*
od 2002
77 (38)
3
style="text-align:left;" Pavel Kuka
1990-01
87 (29)
4
style="text-align:left;" Vladimír Šmicer
1993-06
81 (27)
5
style="text-align:left;" Tomáš Rosický*
od 2000
68 (19)
6
style="text-align:left;" Patrik Berger
1993-01
44 (18)
=
style="text-align:left;" Pavel Nedvěd
1994-06
91 (18)
8
style="text-align:left;" Vratislav Lokvenc
1995-06
74 (14)
9
style="text-align:left;" Luboš Kubik
1985-97
56 (13)
10
style="text-align:left;" Marek Jankulovski*
od 2000
76 (11)
}
- Gwiazdką oznaczono piłkarzy branych pod uwagę przy ustalaniu obecnej kadry.
Trenerzy reprezentacji Czech
{ border=1 cellpadding=3 cellspacing=0
align=center style=background:#EFEFEF
!Trener
!Data zatrudnienia
!Data rezygnacji
!Okoliczności rezygnacji
style="text-align:left;" Dušan Uhrin
style="text-align:center;"luty
1994
style="text-align:center;"grudzień
1997
<small>podał się do dymisji po przegranych eliminacjach do Mundialu 1998<small>
style="text-align:left;" Jozef Chovanec
style="text-align:center;"styczeń
1998
style="text-align:center;"grudzień
2001
<small>został zwolniony po przegranej z Belgią w barażach do Mundialu 2002<small>
style="text-align:left;" Karel Brückner
style="text-align:center;"styczeń
2002
style="text-align:center;"czerwiec
2008
<small>podał się do dymisji po odpadnięciu z Euro 2008 w rundzie grupowej<small>
style="text-align:left;" Petr Rada
style="text-align:center;"lipiec
2008
style="text-align:center;"październik
2009
<small>został zwolniony po nieudanych eliminacjach do Mistrzostw Świata
}
Mecze z Polską
Reprezentacja Czechosłowacji rozegrała z Polską dziewiętnaście meczów – dziesięć wygrywając, pięć remisując i cztery przegrywając, bramki 43:27 (+16)
Piłkarze Czech do tej pory grali z Polską pięć razy – wygrali trzy razy i dwa razy schodzili z boiska pokonani (bramki 6:7):
+ Mecze Polski z Czechosłowacją:
!Lp.
!Rok
!Wynik
!Miejsce
!Uwagi
1.19282:3Praga
2.19310:4Warszawa
3.19331:2WarszawaeMŚ
4.19473:6Praga
5.19483:1Warszawa
6.19490:2Witkowice
7.19501:4Warszawa
8.19522:2Praga
9.19531:1Wrocław
10.19621:2Bratysława
11.19642:1Warszawa
12.19702:2Praga
13.19723:0Bydgoszcz
14.19742:2Praga
15.19801:1Chorzów
16.19851:3Brno
17.19871:3Bratysława
18.19910:4Ołomuniec
19.19921:0Jastrzębie-Zdrój
}
- 12.03.1997, Ostrawa: CZECHY-POLSKA 2:1 <small> (Kuka, Rada – Zieliński)</small>
- 28.04.1999, Warszawa: POLSKA-CZECHY 2:1 <small> (Trzeciak, Wichniarek – Lokvenc)</small>
- 06.02.2008, Larnaka (Cypr): POLSKA-CZECHY 2:0 <small> (Łobodziński, M.Lewandowski) </small>
- 11.10.2008, Chorzów: POLSKA-CZECHY 2:1 <small> (Paweł Brożek, Błaszczykowski – Fenin)</small> - el.MŚ
- 10.10.2009, Praga: CZECHY-POLSKA 2:0 <small> (Necid, Plašil)</small> - el. MŚ
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Oficjalna witryna związku
- Profil na stronie FIFA
- Profil na National Football Teams
- RSSSF – wszystkie mecze 1994
- RSSSF – archiwum zawodników z największą liczbą meczów i goli
Tschechische Fußballnationalmannschaft
Czech Republic national football team
Équipe de République tchèque de football