Rataje (Poznań)


Rataje – część miasta Poznania i osiedle administracyjne (od 1 stycznia 2011), leżące na prawym brzegu Warty.

Rataje liczą sobie około 90 tys. mieszkańców (największe osiedle – Orła Białego – ok. 12 tys.), choć według pierwotnych planów miało to być 120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców) <ref>Kronika Miasta Poznania, "Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)", autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: "Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców' ". Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: "ponad 110 tys. mieszkańców"</ref>
<ref>Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: "Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego." ("Nowa dzielnica miasta - Poznań-Rataje", R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt) Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej </ref> Mieszkańcy i ich lokale podlegają w większości Spółdzielni Mieszkaniowej "Osiedle Młodych" z siedzibą na os. Piastowskim.

Historia

Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia "Rataje" w obrębie poznańskiego "Miastoprojektu" kierowana przez J. Wellengera.

Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.

W 1996 roku utworzono 2 jednostki pomocnicze miasta: Osiedle Rataje nad Wartą oraz Rataje Południowe<ref>Uchwała Nr XLVI/312/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 17 września 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje nad Wartą w Poznaniu</ref><ref>Uchwała Nr XXXI/217/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje Południowe w Poznaniu</ref>. W 2001 roku utworzono kolejną jednostkę Osiedle Zielone Rataje<ref>Uchwała Nr LI/618/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Osiedla Zielone Rataje w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2001 r., Nr 1, poz. 7)</ref>.

1 stycznia 2011 roku połączono osiedla administracyjne Rataje nad Wartą, Rataje Południowe oraz Zielone Rataje w jedno Osiedle Rataje<ref>Uchwała Nr LXXV/1074/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3372)</ref>.

Położenie

Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:
Obszar Rataj wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):

Architektura

na Osiedlu Piastowskim

Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II wojny światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. "deski", czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne "punktowce" ze 128 mieszkaniami.

Górny taras Rataj (dawny teren wsi Chartowo i Żegrze), którego oś stanowiła ul. Jedności Słowiańskiej (dziś ul. Chartowo i ul. Żegrze) objął osiedla Tysiąclecia, Lecha, Czecha, Rusa, Związku Walki Młodych (obecnie os. Stare Żegrze) i Związku Młodzieży Polskiej (obecnie os. Orła Białego). Budynki górnego tarasu są nieco bardziej zróżnicowane. O wysokości pięć, jedenaście i osiemnaście kondygnacji. Na osiedlu Rusa znajduje się największy budynek mieszkalny Poznania. Jest to blok o długości 435 m, 11 kondygnacjach i 800 mieszkaniach<ref>Włodzimierz Łęcki, Franciszek Jaśkowiak, "Przewodnik po Poznaniu", Wydawnictwo SiT Warszawa, 1983, str. 179.</ref>. Oddzielny charakter ma os. Zodiak położone na północ od os. Rusa, gdzie dominuje niska zabudowa szeregowa.

Część ratajskich osiedli posiadała na jednym z bloków charakterystyczny neon z pełną nazwą administracyjną osiedla. Neony świeciły na różne kolory m.in. na kolory zielony, niebieski, żółty, czerwony. Spośród ok. 15 neonów, które istniały na początku, część została pozbawiona świetlówek, ale nadal są w nocy widoczne dzięki halogenom. Neony posiadały funkcję informacyjną, pomagającą w orientacji. Obecnie jedynie 4 neony działają w oryginalny sposób (stan na maj 2009) Są to : Rzeczypospolitej, Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia oraz Jagiellońskie.

Transport

Linie tramwajowe:<ref name=autonazwa1>Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Rozkład Jazdy</ref>
Linie autobusowe zwykłe<ref name=autonazwa1 />
Linie autobusowe pospieszne<ref name=autonazwa1 />
Linie autobusowe hipermarketowe
Linie autobusowe nocne<ref name=autonazwa1 />

Media

Zobacz też