Przekrój (tygodnik)
Przekrój – tygodnik społeczno-kulturalny, niegdyś wydawany w Krakowie, osiągający wtedy rekordowe nakłady i popularność.
Historia
Założony w 1945 przez Mariana Eile, który był redaktorem naczelnym pisma przez 24 lata. W połowie lat 70. tygodnik osiągał rekordowe nakłady ponad 700 tys. egzemplarzy<ref>Znany tygodnik wyprowadza się z Warszawy - Wiadomości w Onet.pl</ref>.
Do 2002 był wydawany w Krakowie. Następnie po zakupie tego tytułu przez szwajcarski koncern Edipresse Polska, siedzibę przeniesiono do Warszawy. W momencie przeniesienia redakcji do Warszawy i zmiany zespołu redakcyjnego Przekrój całkowicie zmienił swój styl, a ogromna większość stałych współpracowników zrezygnowała ze współpracy. 27 sierpnia 2009 wydawnictwo Edipresse poinformowało o sprzedaży tygodnika „Przekrój” Grzegorzowi Hajdarowiczowi. Od 1 lipca 2011 redakcja ma siedzibę ponownie w Krakowie (w części miasta Zabłocie), w Warszawie ma pozostać tylko jej część.
Tytuł ukazuje się w poniedziałki. Kilka razy do roku ukazuje się w formie numerów tematycznych – główne motywy z roku 2006 to m.in.: czarno-biały, wielkie pieniądze, ekologia, redakcja przygotowuje również numery w formacie XXL i naukowy "Przekrój Nauki". W 2007 tygodnik gruntownie przebudował swoją szatę oraz kolejność działów, zrezygnowano również z "ostatniej strony", która była cechą charakterystyczną tygodnika od czasu powstania w 1945.
Od 2005 redakcja przyznaje nagrodę "Fenomen Przekroju".
Średni nakład to 73 000 egz., zaś sprzedaż wynosi 34 087 (według danych ZKDP za październik 2011 r.)<ref name="naklad"/>.
Wpływ na kulturę narodową
"Przekrój" był jednym z głównych czynników kulturotwórczych w PRL. W siermiężnej rzeczywistości redakcja tygodnika promowała wśród społeczeństwa kulturę i dobry gust, będąc dla rodaków często jedynym "oknem na świat". Barbara Hoff uczyła Polki jak się modnie ubierać, a Jan Kamyczek - reguł savoir-vivre'u. Popularyzowano wśród rodaków sztukę nowoczesną, zasady zdrowego żywienia, jazz i motoryzację. Czytelnicy mieli możność zapoznania się z twórczością wybitnych pisarzy i plastyków z całego świata, to "Przekrój" wypromował Daniela Mroza i Sławomira Mrożka, stałymi współpracownikami byli m.in.: Ludwik Jerzy Kern, Zbigniew Lengren, Jerzy Waldorff, Lucjan Kydryński i Konstanty Ildefons Gałczyński. Do historii przeszły słynne krzyżówki z "Przekroju".
Redaktorzy naczelni
Kolejni redaktorzy naczelni "Przekroju":- Marian Eile: 1945–1969
- Mieczysław Kieta: 1969–1973
- Mieczysław Czuma: 1973–2000
- Maciej Piotr Prus: 2000–2001
- Józef Lubiński: 2001
- Jacek Rakowiecki: 2001–2002
- Roman Kurkiewicz: 2002
- Piotr Najsztub: 2002–2006
- Mariusz Ziomecki: 2006–2007
- Jacek Kowalczyk: 2007–2009
- Katarzyna Janowska: 2010–2011
- Artur Rumianek: 2011
- Donat Szyller: 2011
- Roman Kurkiewicz: 2012–
Byli współpracownicy
{valign="top"
- Maria Dąbrowska
- Konstanty Ildefons Gałczyński
- Jarosław Iwaszkiewicz
- Jan Brzechwa
- Kazimierz Wyka
- Jan Błoński
- Leopold Tyrmand
- Sławomir Mrożek
- Janusz Minkiewicz
- Ludwik Jerzy Kern
- Zbigniew Lengren
- Lucyna Winnicka
- Jerzy Waldorff
- Mira Michałowska
- Lucjan Kydryński
- Daniel Mróz
- Barbara Hoff
- Zbigniew Rogowski
- Katarzyna Kolenda-Zaleska
- Kuba Wojewódzki
- Adam Wiedemann
- Marcin Baran
- Małgorzata Baranowska
- Marek Bieńczyk
- Jerzy Bralczyk
- Dariusz Brzóska Brzóskiewicz
- Olgierd Budrewicz
- Bohdan Butenko
- Piotr Cywiński
- Andrzej Czeczot
- Grzegorz Dyduch
- Marcin Świetlicki
- Stefania Grodzieńska
- Jan Kalkowski
- Jan Kamyczek
- Szymon Kobyliński
- Kazimierz Kutz
- Stanisław Lem
- Filip Łobodziński
- Juliusz Ćwieluch
- Marcin Maciejowski
- Dorota Masłowska
- Robert Mazurek
- Igor Zalewski
- Wojciech Mazowiecki
- Zbigniew Mentzel
- Andrzej Mleczko
- Tadeusz Mosz
- Paweł Wieczorek
- Magda Papuzińska
- Jacek Podsiadło
- Tadeusz Pióro
- Andrzej Saramonowicz
- Wilhelm Sasnal
- Marcin Sendecki
- Paweł Sito
- Wawrzyniec Smoczyński
- Lucjan Wolanowski
- Antoni Uniechowski
- Manuela Gretkowska
- Artur Andrus
- Magdalena Samozwaniec
}
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona tygodnika
- "Przekrój" w wersji elektronicznej w formacie Djvu - Małopolska Biblioteka Cyfrowa