Poznań


Poznań (łac. Posnania<ref></ref>, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu położone w zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, u zbiegu rzek Warty i Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, obecnie siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto stanowi węzeł drogowy i kolejowy, funkcjonuje tu międzynarodowy port lotniczy.

Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce (551,6 tys. mieszkańców) i siódme pod względem powierzchni (262 km²)<ref name="Ludność2010-06"></ref>. Poznań jest powiązany ekonomicznie i komunikacyjnie z otaczającymi go 17 gminami powiatu poznańskiego tworząc razem z nimi aglomerację poznańską<ref>Starostwo Powiatu Poznańskiego (www.powiat.poznan.pl), Powiat - Charakterystyka - O powiecie, 27.10.2011, http://www.powiat.poznan.pl/o-powiecie-1-129.html</ref>.

Poznań był jednym z ośrodków stołecznych i religijnych państwa Piastów w X i XI wieku, w przeszłości pełnił funkcję siedziby władców Polski<ref name="palatium">Poznań - Miejski Informator Multimedialny, Odkrycie Palatium Mieszka I, 28.10.2011, http://www.poznan.pl/palatium/</ref>. Jest jedynym z najstarszych lokowanych miast w Polsce - nadanie praw miejskich w 1253 r. W poznańskiej katedrze pochowani są pierwsi władcy Polski – Mieszko I oraz Bolesław I Chrobry. Na wyspie Ostrów Tumski mieści się siedziba kurii archidiecezji poznańskiej. W 2008 r. Poznań – historyczny zespół miasta uznano za pomnik historii<ref name="pomnik historii">Internetowy System Aktów Prawnych, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie uznania za pomnik historii "Poznań - historyczny zespół miasta", Dz.U. 2008 nr 219 poz. 1401, http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082191401</ref>.

Poznań to ośrodek akademicki, naukowy i kulturalny. W 26 szkołach wyższych studiuje łącznie 133,6 tys. osób<ref>GUS, Bank Danych Lokalnych (Szkolnictwo wyższe – Szkoły Wyższe), 2010 r., http://www.stat.gov.pl/bdl/html/indeks.html</ref>. W mieście działają: opera, filharmonia, balet, teatry, kina, muzea, galerie sztuki, orkiestry i zespoły folklorystyczne<ref name="kultura" />.

Miasto jest ośrodkiem przemysłu, handlu, logistyki i turystyki. Funkcjonują tu Międzynarodowe Targi Poznańskie – największe i najstarsze centrum wystawiennicze w Polsce<ref>Międzynarodowe Targi Poznańskie (O firmie), 27.10.2011, http://www.mtp.pl/all/pl/o_firmie/</ref>.

W przeprowadzanym od 2009 roku przez redakcję tygodnika "Przekrój" rankingu najlepszych miast do życia w Polsce - Poznań zajmuje czołowe miejsca (1-3 pozycja)<ref>Portal "Wirtualna Polska" i tygodnik "Przekrój", 2009-06-18, http://wiadomosci.wp.pl/kat,1347,title,Ranking-miast-polskich-gdzie-sie-zyje-najlepiej,wid,11232108,wiadomosc_prasa.html?ticaid=1d31c</ref>.

Położenie

z lotu ptaka
Poznań znajduje się w środkowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa wielkopolskiego. Miasto położone jest na obszarze trzech mezoregionów fizjograficznych tj. zachodnia część na Pojezierzu Poznańskim, wschodnia na Równinie Wrzesińskiej, a najstarsza część miasta znajduje się na dnie zorientowanego wzdłuż osi północ-południe Poznańskiego Przełomu Warty. Te 3 obszary są częściami makroregionu Pojezierze Wielkopolskie.

Poznań położony jest w dolinie rzeki Warty, a także w dolinach mniejszych cieków - Bogdanki, Cybiny i Głównej.

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosi 261,85 km²<ref></ref>. Rozciągłość granic administracyjnych Poznania na osi północ-południe wynosi ok. 23 km, a na osi wschód-zachód ok. 24 km<ref>Dane wyliczone w Geoportalu Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii</ref>.
Poznań stanowi centralną część aglomeracji poznańskiej. Miasto graniczy z 11 gminami powiatu poznańskiego, w tym z dwoma miastami - Luboniem i Swarzędzem.

Środowisko naturalne

z Mostu Dębińskiego w Poznaniu

w Poznaniu

Ukształtowanie terenu i geologia

Ponad 58% obszaru Poznania znajduje się na terenach wysoczyznowych, położonych powyżej 80 m n.p.m. Około 35% powierzchni na wyższych terasach rzecznych oraz w obrębie rynien glacjalnych, a ok. 7% na terasie zalewowej doliny Warty. Najwyżej położonym punktem na terenie miasta jest Góra Moraska (154 m n.p.m.), która znajduje się w jego północnej części. Najniższej położnym obszarem jest dolina Warty (50 m n.p.m.)<ref></ref>. Teren Poznania i jego okolic charakteryzuje się rzeźbą pochodzenia letniczego, skamieniałego.

Większość powierzchni miasta pokryta jest warstwami utworów glacjalnych moreny ablacyjnej i dennej stadiału poznańskiego zlodowacenia bałtyckiego. W większości są to gliny piaszczyste lub piaski lodowcowe, dlatego w rejonie Poznania przeważają gleby piaszczyste i gliniasto-piaszczyste<ref name="raport2003"></ref>. Tylko na dolnych terasach doliny Warty występują trzeciorzędowe iły facji poznańskiej (tzw. iły poznańskie).

Stosunki wodne

Poznań położony jest w zlewni Warty i jej dopływów: Bogdanki, Cybiny, Głównej, Głuszynki-Kopli, Strumienia Junikowskiego i Różanego Potoku.

Miasto posiada kilka większych jezior oraz kilkadziesiąt mniejszych zbiorników wodnych, zarówno pochodzenia naturalnego, jak i utworzonych sztucznie na terenach rekreacyjnych. Naturalne jeziora polodowcowe to Jezioro Kierskie i Strzeszyńskie, natomiast największymi zbiornikami sztucznymi są: w dolinie Bogdanki – Rusałka, na rzece Cybinie – Jezioro Maltańskie, stawy: Olszak, Browarny, Młyński i Antoninek, w zlewni rzeki Głównej – staw Kajka, a w dolinie Strumienia Junikowskiego – Staw Baczkowski, Staw Rozlany, Stara Baba, Staw Kachlarski, Głęboki Dół. Kilka mniejszych zbiorników istnieje także w zlewniach potoku Czapnicy i Różanego Potoku, a także w Dębinie. Duża liczba stawów znajduje się także na obszarach parkowych (np. w Parku Sołackim, w Nowym Zoo)<ref> (Uchwała Nr LIV/729/V/2009 Rady Miasta Poznania z dnia 12 maja 2009 r.)</ref>.

</ref>
}}

Na obszarze Poznania silnie zmieniono sieć hydrograficzną. Nie tylko zredukowano liczbę odnóg Warty, ale również zasypywano małe cieki, a niektóre jak dolny bieg Bogdanki, Segankę czy Wierzbak wprowadzono do miejskiej kanalizacji. Mimo to dna dolin tych dopływów nadal stanowią kliny zieleni.

Na terenie Poznania znajdują się bogate zasoby wód podziemnych w warstwach trzecio- i czwartorzędowych. Należy do nich Wielkopolska Dolina Kopalna stanowiąca strategiczny rezerwuar wody pitnej. Stwierdzono również występowanie termalnych wód artezyjskich o temperaturze 45 °C – 51 °C znajdujące się na głębokościach 1100–1300 m oraz termalnych wód bogatych w substancje mineralne o temperaturze 150 °C na głębokości 4000 m<ref name="raport2003"/>.

Klimat

Poznań podlega pod przeważające wpływy mas powietrza polarnomorskiego napływającego znad Oceanu Atlantyckiego. Znacznie mniejsze znaczenie mają masy powietrza polarno-kontynentalnego oraz zwrotnikowego. W rejonie Poznania najczęściej występują wiatry zachodnie o prędkościach od 2 do 10 m/s. Rejon Poznania należy do obszarów o najmniejszych opadach w Polsce<ref name="raport2003"/>. Na podstawie danych z lat 1971−2000 obliczono, że średnioroczna wysokość opadu atmosferycznego wynosi 634 mm, przy największym średnim miesięcznym opadzie w lipcu 76 mm. Najmniejsza średnia miesięczna temperatura powietrza w Poznaniu wynosi −1,0 °C dla stycznia. Najwyższa średnia miesięczna temperatura powietrza wynosi 18,2 °C dla lipca<ref></ref>.

Przyroda

- staw w kraterze
w Poznaniu

Na terenie Poznania znajduje się 4082 ha lasów, z czego 2640 ha jest pod zarządem miasta a 1156 ha to lasy państwowe. Łąki i pastwiska zajmują obszar 645 ha a parki i zieleńce mają powierzchnię 552 hektarów<ref>Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Tom 1 Uwarunkowania, 2.4. TERENY ZIELENI</ref>. Z tego względu Poznań nazywany jest miastem zieleni, ponieważ tereny zielone zajmują łącznie ponad 70 km², co stanowi 27% powierzchni miasta<ref></ref>.

W celu ochrony najcenniejszych walorów przyrodniczych miasta ustanowiono dwa rezerwaty przyrody: Meteoryt Morasko, Żurawiniec, obszar chronionego krajobrazu Dolina Cybiny<ref>ROZPORZĄDZENIE NR 22/08 WOJEWODY WIELKOPOLSKIEGO z dnia 4 września 2008 r. w sprawie ustanowienia obszaru chronionego krajobrazu „Dolina Cybiny w Poznaniu” Link</ref> oraz cztery użytki ekologiczne: Fort V, Wilczy Młyn, Główna, Olszak I. Ze względu na występowanie siedlisk nietoperzy ochroną w ramach programu Natura 2000 objęto zabytkowe fortyfikacje Twierdzy Poznań<ref>PLH300005 Fortyfikacje w Poznaniu, Linki http://natura2000.gdos.gov.pl/</ref>. W granicach administracyjnych miasta znajdują się również fragmenty większych obszarów objętych programem Natura 2000 - Biedrusko<ref>PLH300001 Biedrusko, Link http://natura2000.gdos.gov.pl</ref>, Dolina Cybiny<ref>PLH300038 Dolina Cybiny, Link http://natura2000.gdos.gov.pl/</ref> i Dolina Samicy<ref>PLB300013 Dolina Samicy, Link http://natura2000.gdos.gov.pl/</ref>.

System przyrodniczy miasta opiera się na pierścieniowo-radialnym układzie zieleni w formie klinów odchodzących od centrum w kierunku peryferii. Wyróżnia się pięć klinów zieleni:

System klinów uzupełniany jest przez pierścieniowy układ zieleni na który składają się zespoły parków w pasie tak zwanych plant (Ring Stübbena) oraz zieleń znajdująca się na terenie pierścienia fortów. Zwornikiem systemu klinowego miasta jest Park Cytadela w pobliżu którego zaczynają się aż trzy z nich (wschodni, północy i zachodni).

W okolicach Poznania znajdują się ponadto park narodowy i trzy parki krajobrazowe: Puszcza Zielonka, Promno oraz Rogaliński Park Krajobrazowy.

Toponimia



Dla zachowania tradycji przy uroczystych okazjach używana jest nazwa Stołeczne Miasto Poznań<ref>Pełen tekst Statutu Miasta Poznania</ref>.

Poznań jako ośrodek życia politycznego jest jednym z pierwszych polskich miast odnotowanych na kartach historii. Są to, w związku z tym, że w owych czasach łacina była językiem używanym przez wykształconą część społeczeństwa, zapisy w formie zlatynizowanej. Pierwszy znany zapis znajduje się w w kronice Thietmara pod rokiem 970 w formie episcopus Posnaniensis (biskup poznański). W tej samej kronice pod rokiem 1005 zaś znajdujemy określenie ab urbe Posnani (z miasta Poznania)<ref name="nazwy_miast"></ref>. Jako nominativus Poznań pojawia się w 1236 jako Posnania i 1247 jako Poznania. Poza nimi można odnaleźć też zapisy z 1146 i 1244 w formie in Poznan, które pozwalają na wysnucie wniosku, że nazwa Poznań nie zmieniła się na przestrzeni dziejów.

Obecnie językoznawcy zgadzają się, że nazwa Poznań wywodzi się od imienia Poznan. Utworzono ją poprzez dodanie do imienia Poznana przyrostka -j, który jeszcze w czasach przedpiśmiennych zlał się z poprzedzającą go literą n zmiękczając ją do współczesnego ń.

O ile wyjaśnienie nazwy nie nastręcza naukowcom problemu to samo imię Poznan nie jest do końca jasne. Źródła historyczne nie dostarczają informacji o osobie, której imieniem nazwano gród nad Wartą. Nie jest też pewne, czy to słowiańskie imię wywodzące się od czasownika "" należy do tzw. grupy imion imiesłowowych, takich jak Miłowan czy Biegan, czy też powstało jako skrócenie imienia dwuczłonowego np. Poznamir<ref>Zofia i Karol Zierhofferowie, Nazwy miast Wielkopolski, Poznań 1987, Wydawnictwo Poznańskie ISBN 83-210-0680-9</ref>.

Fakty związane z nazwą Poznań

Poznań jest jedynym miastem, którego nazwa została wymieniona w hymnie Polski: Jak Czarniecki do Poznania (...)
"Poznań", który 1 XI 2011 r. wylądował awaryjnie bez wysuniętego podwozia
Nazwę Poznań/Posen noszą lub nosiły następujące okręty, statki i samoloty:

Model Mercedesa z 1912 roku nosił nazwę Mercedes 10/20 HP Posen.

Nazwę Poznań/Poznan/Posen noszą lub nosiły miejscowości:

Jedna z ulic w Adelajdzie znajdująca się w dzielnicy Norlunga nosi nazwę Poznan Crescent, jest ona przecznicą odchodzącą od ulicy Warsaw Drive. W pobliżu znajdują się również ulice upamiętniające inne polskie miasta: Radom Crescent, Lodz Crescent, Krakow Crescent, a także Vistula Crescent.

Historia


r.

z 1833 r. - po prawej Pałac Górków, na środku dawne kolegium jezuickie, po lewej w tle kościół Bernardynów
w Poznaniu
Pierwsze ślady ludzi na terenie dzisiejszego Poznania pochodzą z okresu około 8900–8000 roku p.n.e. Byli to łowcy reniferów. Względnie stałe osady powstały na przełomie V i IV tysiąclecia p.n.e. Około 2200 p.n.e. na tych ziemiach pojawiła się ludność indoeuropejska, zaś z V wieku pochodzą ślady osadnictwa niezaprzeczalnie słowiańskiego, zaś w VIII wieku pojawili się tu Polanie, z tego okresu pochodzi też prawdopodobnie gród na Ostrowie Tumskim, który stał się zaczątkiem dzisiejszego miasta. W X wieku gród znalazł się pod panowaniem Piastów, którzy uczynili go jednym ze stołecznych (obok Gniezna, Giecza i Ostrowa Lednickiego) ośrodków w swoim państwie.

Pierwotnie miasto leżało nad brzegiem Cybiny i prawym brzegiem Warty. Na pobliskim wzgórzu stała tam wówczas pogańska świątynia i zamek książęcy. Poznań wiąże się również z początkami polskiej państwowości. Jest to jedno z hipotetycznych miejsc chrztu Mieszka I w 966. W 968 swą siedzibę umieścił tu Jordan, pierwszy biskup Polski. Funkcje stołeczne gród pełnił do 1039, gdy został – wraz z innymi miastami Wielkopolski i Śląska – spalony przez Brzetysława I. Co prawda Poznań stracił swe polityczne znaczenie, jednak nadal pozostał prężnym ośrodkiem gospodarczym. Kolejny okres rozkwitu przypada na rozbicie dzielnicowe, gdy gród stał się stolicą wielkopolskiej linii Piastów. Jej przedstawiciele, książęta Przemysł I i Bolesław Pobożny w 1253 lokowali miasto na lewym brzegu na prawie magdeburskim. Prace zapoczątkowane przez ojca kontynuował jeszcze Przemysł II – który jako pierwszy władca od 200 lat koronował się w Gnieźnie na króla Polski, a za swą siedzibę obrał Poznań – jego rezydencją stał się zamek książęcy jego ojca na Wzgórzu Przemysła. Po jego tragicznej śmierci (w 1296 r.) w rozwoju miasta nastąpił chwilowy zastój. Do dziś można jeszcze znaleźć pozostałości murów miejskich.

Kolejny, pomyślny okres w historii Poznania rozpoczęło wstąpienie na tron Władysława Jagiełły. Otwarcie szlaku łączącego Litwę z zachodnią Europą oraz zamknięcie dla polskich towarów Gdańska sprawiły, że Poznań stał się węzłem, w którym przecinały się szlaki handlowe. Z czasem wokół miasta rozwinęła się sieć konkurujących z nim miasteczek należących głównie do duchowieństwa i szlachty, tworzących razem z Poznaniem prężnie rozwijającą się konurbację.

Trwające kilkaset lat korzystne warunki dla rozwoju miasta przerwał w 1655 potop szwedzki. W krótkim okresie pokoju, który po nim nastąpił Poznań usiłował się podnieść, ale kolejne konflikty zbrojne takie jak wielka wojna północna, wojna o sukcesję polską, wojna siedmioletnia oraz konfederacja barska sprawiły, że miasto pustoszyły różnorodne armie. Nadzieję na pokój przyniosła dopiero elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego, lecz również na początku jego panowania o miasto walczyli barzanie z wojskami pruskimi, a następnie rosyjskimi, które opuściły miasto dopiero w 1775 roku.

Kilka kolejnych lat to kolejny okres pomyślności związany z działalnością Komisji Dobrego Porządku i reformami Sejmu Czteroletniego, jednak zostały one zniweczone przez konfederację targowicką i II rozbiór Polski w wyniku którego Poznań znalazł się pod pruskim panowaniem.

W pierwszym okresie pruskiego panowania, nowe władze dokonały integracji konurbacji w jeden organizm miejski oraz tworząc podstawy do rozbudowy Poznania w kierunku zachodnim. Klęska Prus i zwycięskie powstanie w 1806 uczyniły Poznań jednym z głównych miast Księstwa Warszawskiego. Trwające jednak wojny napoleońskie nie sprzyjały rozwojowi miasta. Po klęsce Napoleona Poznań znalazł się ponownie, od 1815 roku pod pruskim panowaniem, tym razem jako stolica autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

Podczas II wojny światowej Poznań znalazł się na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę Niemiecką, które Niemcy nazwali Krajem Warty. Z miasta wysiedlano masowo do Generalnego Gubernatorstwa w szczególności Żydów oraz Polaków<ref>Maria Rutowska, "Wysiedlenia ludności polskiej z Kraju Warty do Generalnego Gubernatorstwa 1939-1941" Instytut Zachodni, Poznań 2003, ISBN 83-87688-42-8</ref>. Do końca 1939 r. wysłano do GG ok. 80 transportów – ogółem 87 883 osób. Do końca 1940 r. wysiedlenia objęły już ponad 250 000 osób. W 1941 r. nasilono politykę wysiedlania Żydów z Kraju Warty do dowolnego z blisko 200 gett utworzonych na terenie GG. Z samego Poznania przesiedlono do GG ok. 70 000 osób. Setki tysięcy ludzi, głównie młodych, czasem nastolatków, wysiedlono jako robotników przymusowych w głąb Rzeszy<ref>Nawrocki S., Terror policyjny w Kraju Warty 1939-1945, Poznań 1973</ref>. Na ich miejsce w ramach akcji Heim ins Reich napływały grupy Niemców ze Wschodu, głównie z terenów zajętych przez ZSRR.

Architektura i urbanistyka



w Poznaniu

Warunki naturalne zlewisk rzek Warty i Cybiny były głównym czynnikiem kształtującym strukturę funkcjonalno-przestrzenną. W średniowieczu warowny gród książęcy Poznań znajdował się na Ostrowie Tumskim. W 1253 roku lokowano Poznań w innym miejscu, na zachodnim brzegu Warty, gdzie obecnie znajduje się ok. 60% potencjału współczesnego miasta, średniowieczne Stare Miasto oraz XIX-wieczne śródmieście. Wschodnia część Poznania została włączona w granice miasta po 1900 roku<ref></ref>.

W 2008 roku Poznań – historyczny zespół miasta uznano za pomnik historii. Obejmuje on Starego Miasta oraz obszar ograniczony ulicami na północ od ul. Królowej Jadwigi i ul. Towarowej, na południe od ul. Północnej; między linią kolejową a Wartą, a także południowa część Ostrowa Tumskiego, Zagórze oraz Fort Winiary (Park Cytadela)<ref name="pomnik historii" />.

Obszar miasta rozdziela dolina rzeki Warty. W Poznaniu ponad Wartą wzniesiono 7 mostów drogowych oraz 3 mosty kolejowe, natomiast nad Cybiną 2 mosty drogowe oraz 2 mosty kolejowe.

Najwyższym wieżowcem w mieście jest Collegium Altum o 22 kondygnacjach i całkowitej wysokości z masztem 103,35 m. Budynek pełni funkcję ośrodka edukacyjnego dla Uniwersytetu Ekonomicznego.

W Poznaniu znajduje się układ fortyfikacji zbudowanych w XIX i na początku XX wieku zwany Twierdzą Poznań, będącym trzecim co do wielkości system tego typu w Europie. Zachowało się 18 fortów i szereg obiektów wspomagających umieszczonych w pierścieniu o średnicy 9,5 km oraz obwodzie 30 km.

Gospodarka


- widok z Mostu Dworcowego
Poznań należy do największych ośrodków gospodarczych w kraju. Stanowi centrum przemysłu, handlu, logistyki i turystyki biznesowej. Miasto zaliczane jest do najbardziej atrakcyjnych miejsc do inwestowania w Polsce<ref>Wojciech Dziemianowicz, Ranking atrakcyjności inwestycyjnej miast Polski – Refleksje po czterech edycjach badań, Prace i Studia Geograficzne, Warszawa 2005</ref>. Według informacji podawanych przez inwestorów szacuje się, że wartość skumulowanych bezpośrednich inwestycji zagranicznych w latach 1990–2010 wyniosła w Poznaniu 6,6 mld USD<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Inwestycje zagraniczne w Poznaniu, 27 listopada 2010, http://www.poznan.pl/mim/public/s8a/news.html?co=print&id=41361&instance=1010&lang=pl&parent=0</ref>. W 2008 r. wielkość produktu krajowego brutto wytworzonego w Poznaniu i przeliczonego na 1 mieszkańca wyniosła 67,0 tys. zł. Stanowiło to 200% średniej krajowej i ustępowało tylko Warszawie<ref>Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Katowicach, Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2008 r., Katowice 2010, http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_rn_pkb_rachunki_regionalne_w_2008.pdf</ref>.

Według zewnętrznych ocen przeprowadzanych przez agencję ratingową Moody's Investors Service, pod względem wiarygodności dla inwestorów Poznań nieznacznie ustępuje znacznie większej Warszawie. W 2011 r. miasto otrzymało ocenę na poziomie A3 z prognozą stabilną. Oznacza ona, że Poznań posiada bardzo wysoką zdolność do wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań finansowych, a wiarygodność ta nie powinna ulec zmianie w najbliższym czasie<ref>Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Poznania (Ocena ratingowa Poznania – Komunikat z oceną ratingową z 14.06.2011 r.), 14 października 2011, http://bip.um.poznan.pl/bip/public/bip/documents.html?co=print&id=1742&parent=291&instance=1001&lang=pl&lhs=bip_finanse&rhs=null</ref>.

Pod koniec 2010 r. zarejestrowanych w Poznaniu było 98,1 tys. podmiotów gospodarczych, z czego 70,2% stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą<ref name="biuletynIV2010">Urząd Statystyczny w Poznaniu, Biuletyn Statystyczny Miasta Poznania – IV kwartał 2010, http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/poznan/ASSETS_poznan_12_2010.pdf</ref>.

W sektorze przedsiębiorstw pod koniec 2010 r. pracowało łącznie 143,6 tys. mieszkańców Poznania. Najwięcej – 36,3% z nich zatrudnionych było w przemyśle. Drugie miejsce zajął handel i naprawy, w którym pracowało 27,2% osób<ref name="biuletynIV2010" />.

W końcu grudnia 2010 r. liczba zarejestrowanych bezrobotnych w Poznaniu obejmowała 11,2 tys. mieszkańców, co stanowiło stopę bezrobocia na poziomie 3,5% aktywnych zawodowo<ref></ref>.

W 2009 r. Poznań uplasował się na 9. miejscu wśród miast o najwyższych dochodach budżetów w przeliczeniu na 1 mieszkańca (4 267 zł/osobę). Z grona miast wojewódzkich wyższy wynik odnotowano jedynie we Wrocławiu i w Warszawie<ref></ref>.

Transport

w Poznaniu
W Poznaniu zbiega się 5 dróg krajowych w tym autostrada oraz 4 drogi wojewódzkie. Poznański Węzeł Kolejowy, przez który przebiega 8 linii kolejowych, jest jednym z największych i najruchliwszych w kraju. Ze znajdującego się w mieście międzynarodowego lotniska można dolecieć do blisko 30 portów lotniczych. Obsługuje ono prawie 1,5 mln pasażerów rocznie.

Transport drogowy


w pobliżu węzła Poznań-Krzesiny
Przez Poznań przebiega lub kończy swój bieg 5 dróg o znaczeniu krajowym: nr 5, nr 11, nr 92 oraz autostrada A2. W podpoznańskim Stęszewie kończy swój bieg droga krajowa 32. Autostrada A2 ma status trasy europejskiej E30 natomiast droga krajowa nr 5 trasy E261. Na terenie Poznania swój bieg kończą również 4 drogi wojewódzkie: nr 184, nr 196, nr 307, nr 430.

Aktualnie pod Poznaniem trwa budowa systemu ekspresowych obwodnic miasta. Są to Zachodnia Obwodnica Poznania w ciągu drogi ekspresowej S11 oraz Wschodnia Obwodnica Poznania w ciągu drogi ekspresowej S5. Po zakończeniu ich budowy przebieg dotychczasowych dróg krajowych nr 5 i nr 11 zostanie zmieniony.

Układ drogowy miasta opiera się na promienisto-pierścieniowym systemie ulic. Składają się na niego pierścienie drogowe zwane ramami oraz promieniście rozchodzące się od centrum ulice wylotowe. Wykształciły się trzy ramy komunikacyjne. Obecnie I rama oraz II rama istnieją w całości, zaś III rama fragmentarycznie. I rama ulokowana jest najbliżej centrum i pełni funkcję jego obwodnicy. II rama, na której opiera się większość ruchu tranzytowego oraz wewnątrzmiejskiego znajduje się na obierzach śródmieścia stanowiąc jego umowną granicę. III rama komunikacyjna pomyślana została jako szybka wewnątrzmiejska obwodnica, która miałaby przejąć większość ruchu międzydzielnicowego oraz ciężki ruch docelowy<ref>Urząd Miasta Poznania - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Program drogowy miasta Poznania na lata 2008 - 2015, Poznań 2008, http://bip.um.poznan.pl/bip/public/bip/documents.html?co=print&id=23486&parent=2016&instance=1001&lang=pl&lhs=bip_home&rhs=null</ref>. Jej powstanie zostało odłożone w czasie ze względu na olbrzymie koszty inwestycji. Budowę 36-kilometrowej bezkolizyjnej trasy ekspresowej otaczającej miasto wyceniono w 2008 r. na 9,14 mld złotych<ref>Portal "drogi.inzynieria.com", źródło – Gazeta Wyborcza, Obwodnica Poznania za 9 miliardów?, 2008-09-01, http://drogi.inzynieria.com/cat/5/art/11150</ref>.

Wszystkie drogi publiczne w Poznaniu z wyjątkiem autostrady zarządzane są przez Zarząd Dróg Miejskich, jednostkę budżetową podległą prezydentowi miasta. Instytucja ta sprawuje opiekę nad 1 922 ulicami o łącznej długości 1 037 km. W tym drogi krajowe mają długości 54 km, drogi wojewódzkie 12 km, a drogi powiatowe 269 km. Reszta to drogi gminne o łącznej długości 701 km, które uzupełnia 389 dróg wewnętrznych o długości 101 km<ref>Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu (Drogi publiczne w administracji ZDM – Ulice ZDM), 23 października 2011, http://www.zdm.poznan.pl/news.php?site=ulice</ref>.

ZDM zarządza również 138 obiektami inżynierskimi (20 mostów, 70 wiaduktów, 36 przejść podziemnych, 12 kładek dla pieszych), 43,7 tys. punktów świetlnych oraz kanalizacją deszczową o długości 402 km. Jednostka ta odpowiedzialna jest również za 383 sygnalizacje świetlne, z których 232 podłączone są do Centrum Sterowania Ruchem. Poznańska Strefa Płatnego Parkowania dysponuje 6,3 tys. miejsc parkingowych obsługiwanych przez 423 parkomaty<ref>Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu (O firmie), 23 października 2011, http://www.zdm.poznan.pl/about.php</ref>.

Miejski odcinek autostrady A2 mierzący 13 km zarządzany jest przez spółkę Autostrada Wielkopolska w imieniu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

{ class="wikitable" style="font-size: 90%;"
+ Drogi przechodzące przez Poznań
! Droga
! Trasa

autostrada
Świecko – Poznań – Łódź – Warszawa – Terespol (E30 dalej przez Berlin do Cork w Irlandii oraz przez Mińsk i Moskwę do Omska w Rosji)

droga krajowa nr
Świecie – Bydgoszcz – Poznań – Leszno – Wrocław – Lubawka

droga krajowa nr
Kołobrzeg – Koszalin – Piła – Poznań – Ostrów – Kępno – Lubliniec – Bytom

droga krajowa nr
Gubinek – Zielona Góra – Wolsztyn – Stęszew

droga krajowa nr
Miedzichowo – Pniewy – Poznań – Września – Słupca – Konin – Kutno – Łowicz

droga wojewódzka nr
Poznań – Szamotuły – Ostroróg

droga wojewódzka nr
Poznań – Murowana Goślina – Wągrowiec

droga wojewódzka nr
Poznań – Buk – Opalenica – Nowy Tomyśl

droga wojewódzka nr
Poznań – Puszczykowo – Mosina
}

Pod Poznaniem na terenie powiatu przebiega również kilka dróg wojewódzkich które stanowią pewną alternatywę dla przejazdu przez miasto. Są to drogi: nr 431, nr 433 oraz nr 434.

Transport kolejowy


(X 2011 r.)
Poznański Węzeł Kolejowy jest jednym z największych i najruchliwszych w Polsce. W węźle zbiega się 8 linii kolejowych z czego 5 to linie o znaczeniu państwowym. W samym Poznaniu znajduje się 13 stacji i przystanków kolejowych<ref name="rozkładpkp">Dworzec Polski S.A. – Rozkład jazdy pociągów, 23.10.2011, http://rozklad-pkp.pl/</ref>. Centralnym puntem węzła jest dworzec Poznań Główny, gdzie krzyżuje się większość linii kolejowych przebiegających przez miasto. Na stacji średnio w ciągu doby przyjmowanych i wyprawianych jest ok. 450 pociągów<ref name="Bresch"></ref>, a rocznie korzysta z niej około 15,5 mln pasażerów<ref>Zintegrowane Centrum Komunikacyjne w Poznaniu – Poznań Główny (Statystyki), 23 października 2011, http://poznannowyglowny.pl/#!pl/statystyki</ref>. Uzupełnieniem głównego układu torowego PWK jest system linii obwodowych pozwalający pociągom towarowym ominąć stacje Poznań Główny. We wschodniej części miasta na obwodnicy kolejowej znajduje się stacja towarowa Poznań Franowo będąca jedną z największych stacji rozrządowych w Polsce. W rejonie Poznania funkcjonują również 4 kolejowe terminale przeładunkowe, a kolejny powstaje na Franowie.

Z Poznania można dojechać do większości miast liczących powyżej 100 tys. mieszkańców w Polsce. Przez Poznań przejeżdżają również pociągi międzynarodowe do Amsterdamu, Berlina, Kijowa, Moskwy i Saratowa<ref name="rozkładpkp" />. Do Poznania prowadzi także sieć połączeń regionalnych i aglomeracyjnych dowożących Wielkopolan do pracy lub szkoły. W godzinach szczytu pociągi te kursują co 30-60 minut. W czerwcu 2011 r. na tory wyjechał pierwszy pociąg nowej spółki "Koleje Wielkopolskie", która docelowo zajmie się organizacją wszystkich przewozów regionalnych w województwie wielkopolskim<ref>Koleje Wielkopolskie (Aktualności – Inauguracja Przewozów), 23 października 2011, http://www.koleje-wielkopolskie.com.pl/o-spolce/wizja/20-inauguracja.html</ref>.

Początki kolei żelaznych w Poznaniu sięgają 1. połowy XIX wieku. W 1848 r. uruchomiono linię kolejową Stargard-Poznań Jeżyce łączącą miasto ze Szczecinem<ref></ref>.

Transport lotniczy



Miasto posiada międzynarodowy port lotniczy Poznań-Ławica. Jesienią 2011 r. można było z niego dolecieć do 29 lotnisk zlokalizowanych głównie w Europie Zachodniej. Dodatkowo w sezonie letnim 2011 z Poznania odlatywały samoloty czarterowe do 26 popularnych kurortów. W 2010 r. Ławica obsłużyła ponad 1,4 mln pasażerów dzięki czemu plasuje się na 6 pozycji w Polsce pod względem wielkości ruchu lotniczego<ref name></ref>. Oprócz terminala pasażerskiego na poznańskim lotnisku funkcjonuje również wydzielony terminal General Aviation (tzw. taksówek powietrznych) oraz terminal cargo<ref name></ref>. W działającym na Ławicy ośrodku szkoleniowym Aero Poznań utworzono Europejskie Centrum Symulatorowe Cirrus Aircraft wyposażone w symulator lotu, który oddaje warunki identyczne z prawdziwym pilotowaniem samolotu<ref>Gazeta Wyborcza i PAP, W Poznaniu ruszyło Europejskie Centrum Symulatorowe samolotów Cirrus, 2011-10-25, http://gospodarka.gazeta.pl/gospodarka/1,33181,10533347,W_Poznaniu_ruszylo_Europejskie_Centrum_Symulatorowe.html</ref><ref>Aero Poznań, Europejskie Centrum Symulatorowe Cirrusa zaprasza do Poznania, 08.04.2011, http://www.poznan.aero/sim_pl</ref>.

Na poznańskich Krzesinach znajduje się 31 Baza Lotnictwa Taktycznego, w której stacjonują myśliwce F-16. Sporadycznie lotnisko wykorzystywane jest również w cywilnym ruchu lotniczym (loty cargo)<ref>31 Baza Lotnictwa Taktycznego Poznań Krzesiny (O nas – Struktura i zadania bazy), 15 października 2011, http://www.31blot.sp.mil.pl/31blot.php?m=31blot&str=struktura</ref>.

Ponadto pod Poznaniem znajdują się dwa lądowiska sportowe. W Kobylnicy funkcjonuje ośrodek szkolenia Aeroklubu Poznańskiego<ref>Aeroklub Poznański (lotniska – Kobylnica EPPK), 15 października 2011, http://www.aeroklub.poznan.pl/artykuly.php?id=42</ref>, a w Żernikach działa prywatne lądowisko "Airport Biernat"<ref>Airport-Biernat (Lotnisko – Informacje), 15 października 2011, http://www.airport-biernat.pl/31,informacje.html</ref>.

Komunikacja publiczna



Podstawą transportu publicznego na terenie miasta jest 20 linii tramwajowych, które uzupełniają 52 linie autobusowe zwykłe oraz 2 pospieszne. W nocy komunikacja publiczna opiera się na 21 liniach autobusowych oraz jednej linii tramwajowej kursującej po trasie PST. Linie nocne kursują co 30 minut, a ich centralnym punktem przesiadkowym jest Rondo Kaponiera<ref name="ztm sieć" />.

Linie tramwajowe mają łączną długość 66 km. Rozchodzą się one promieniście z centrum Poznania w kierunku 14 pętli tramwajowych zlokalizowanych w pobliżu większych osiedli mieszkaniowych, zakładów produkcyjnych i cmentarzy. W 2011 r. trwała budowa dwóch nowych tras tramwajowych (do Dworca Zachodniego i na Franowo) o łącznej długości 4,5 km<ref>Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (Inwestycje - Franowo / Przedłużenie PST), 27.10.2011, http://www.ztm.poznan.pl/inwestycje/</ref>. Sieć autobusowa w Poznaniu ma długość 290 km. Linie autobusowe przebiegają przez wszystkie dzielnice miasta, z największym zagęszczeniem w rejonie większych osiedli mieszkaniowych na Grunwaldzie, Piątkowie i Ratajach. Kończą one swój bieg na licznych pętlach autobusowych oraz w 4 nowoczesnych dworcach autobusowych stanowiących centra przesiadkowe<ref name="ztm sieć">Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (Komunikacja - Schematy sieci), 27.10.2011, http://www.ztm.poznan.pl/komunikacja/schematy-sieci/</ref><ref>Rynek Kolejowy, Poznań inwestuje w transport publiczny, 27 maja 2011, http://www.rynek-kolejowy.pl/24415/Poznan_inwestuje_w_transport_publiczny.htm</ref>.

Z badań dostępności komunikacji publicznej w Poznaniu przeprowadzonych w 2008 r. wynika, że sieć połączeń komunikacji zbiorowej miasta należy uznać za stosunkowo dobrą, choć wymagającą pewnych usprawnień. Komunikacja autobusowa nie obsługuje wszystkich obszarów, na których rozwija się zabudowa mieszkaniowa, w tym przede wszystkim budownictwo jednorodzinne. Problem dotyczy głównie Junikowa, Krzyżownik, Osiedla Warszawskiego i Szczepankowa. Na mapie dostępności do tramwaju również występują tzw. "białe plamy". Są nimi: kampus UAM na Morasku, nowe osiedla na Naramowicach oraz Osiedle Kopernika<ref>Portal "urbanistyka.info", Biuletyn Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (seria „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”), Bartosz Majewski i Michał Beim, 2008 r., Dostępność komunikacji publicznej w Poznaniu, http://www.urbanistyka.info/content/dost%C4%99pno%C5%9B%C4%87-komunikacji-publicznej-w-poznaniu</ref>.

Organizatorem lokalnego transportu zbiorowego na terenie Poznania jest Zarząd Transportu Miejskiego. Większość linii komunikacyjnych obsługiwana jest przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu. Podstawą taryfy biletowej są bilety czasowe umożliwiające przesiadkę oraz bilety okresowe. Na liniach autobusowych obowiązują również bilety przystankowe. Taryfa biletowa komunikacji publicznej podzielona jest na trzy strefy – miejską "A" oraz obejmujące gminy podmiejskie "B" i "C". Bilety można zakupić m.in. w 40 biletomatach stojących przy najruchliwszych przystankach komunikacji miejskiej, w mobilnych biletomatach montowanych w autobusach oraz poprzez telefon komórkowy<ref>Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (Bilety - Bilety w telefonie komórkowym / Biletomaty), 27.10.2011, http://www.ztm.poznan.pl/bilety/cennik2010/</ref>.

Obecnie trwa proces integracji podmiejskich linii autobusowych z systemem miejskim. Miasto Poznań na podstawie porozumień międzygminnych przejmuje odpowiedzialność za kolejne linie autobusowe (ZTM obsługuje m.in. wszystkie połączenia w Luboniu). W październiku 2011 r. funkcjonowało 13 linii podmiejskich. W trakcie powoływania jest Związek Międzygminny "Transport Aglomeracji Poznańskiej" który zajmie się organizacją wspólnego transportu publicznego w podpoznańskich gminach<ref>Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu (O ZTM), 23 października 2011, http://www.ztm.poznan.pl/oztm/o-ztm/, Integracja – Związek Międzygminny, 23 października 2011, http://www.ztm.poznan.pl/integracja/zmtap/</ref>.

Poznań był pierwszym dużym miastem, które masowo zaczęło kupować nowoczesny niskopodłogowy tabor autobusowy. Obecnie wszystkie autobusy jeżdżące liniowo w barwach MPK są niskopodłogowe (317 pojazdów)<ref></ref>. Miejski przewoźnik użytkuje również 27 tramwajów niskopodłogowych (z łącznej liczby 337 pojazdów szynowych). W 2010 r. zamówionych zostało 45 w pełni niskopodłogowych tramwajów Solaris Tramino, 24 w części niskopodłogowe tramwaje Moderus Beta oraz 75 większych autobusów Solaris Urbino i 26 mniejszych autobusów Solaris Alpino. Nowe pojazdy pojawią się w Poznaniu do piłkarskich mistrzostw Euro 2012<ref>MPK Poznań, „Unijne” autobusy na Euro 2012, 28 lipca 2010, http://www.mpk.poznan.pl/projekty/1094-unijne-autobusy-na-euro-2012, Midi-busy z maxi - komfortem, http://www.mpk.poznan.pl/press-room/informacje-prasowe/1431-midi-busy-z-maxi-komfortem; Gazeta Wyborcza, Moderus Beta: trochę lepszy i tańszy, 16.03.2011, http://poznan.gazeta.pl/poznan/1,36037,9268436,Moderus_Beta__troche_lepszy_i_tanszy__WIDEO_.html</ref>.

W listopadzie 2011 r. poznańskie MPK posiadało 5 zajezdni: Głogowska (dla ok. 85 tramwajów), Madalińskiego (dla ok. 45 tramwajów), Forteczna (dla ok. 60 tramwajów), Warszawska (dla ok. 195 autobusów) i Kacza (dla ok. 125 autobusów). Obecnie trwa budowa nowej zajezdni na Franowie, która pomieści 150 tramwajów. Po jej uruchomieniu zamknięta zastanie zajezdnia przy ul. Madalińskiego oraz tory odstawcze przy ul. Budziszyńskiej<ref>Strona o poznańskiej komunikacji "www.kmpk.cba.pl" (Zajezdnie), 04.11.2011, http://www.kmpk.cba.pl/; forum transportowe, Nov 12 2007, http://www.pectrans.com.pl/index.php?showtopic=11331; portal "zabikowo.net", Zajezdnie, 07.11.2011, http://www.zabikowo.net/~kmpoznan/old/zaj.htm</ref><ref>MPK Poznań, Wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę zajezdni na Franowie, 06.09.2011, http://www.mpk.poznan.pl/aktualnosci/1749-wmurowanie-kamienia-wegielnego-pod-budowe-zajezdni-na-franowie</ref>.

Administracja

, obecnie Urząd Miasta Poznania
Poznań jest miastem na prawach powiatu. Mieszkańcy wybierają do Rady Miasta Poznania 37 radnych<ref>Zarządzenie Wojewody Wielkopolskiego Nr 70/2010 z dnia 22 lutego 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 55, poz. 1239)</ref>. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Poznański urząd miasta znajduje się na placu Kolegiackim. Poznań jest członkiem Związku Miast Polskich i Unii Metropolii Polskich.
Miasto obejmują obszary właściwości 3 różnych sądów rejonowych<ref>Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 2007 r. ()</ref>. Znajduje się tutaj także wojewódzki sąd administracyjny, sąd okręgowy i sąd apelacyjny.

Miasto jest siedzibą władz województwa wielkopolskiego oraz ziemskiego powiatu poznańskiego. W Poznaniu znajduje się 20 placówek konsularnych.

Mieszkańcy Poznania wybierają 6 z 39 radnych do Sejmiku Województwa Wielkopolskiego.
W wyborach parlamentarnych wybierają 1 senatora<ref>Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy ()</ref>, a w okręgu wyborczym nr 39 wybierają posłów do Sejmu RP.
Posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 7.

Podział administracyjny


Obszar Poznania jest podzielony pomiędzy 42 jednostki pomocnicze miasta, zwane osiedlami. Mieszkańcy każdej jednostki pomocniczej wybierają radę osiedla, a ich organem wykonawczym zarząd osiedla. Osiedla reprezentują lokalne wspólnoty mieszkańców, gdzie mają tworzyć więzi lokalne obszaru osiedla, prowadzić działania dotyczące funkcjonowania i rozwoju infrastruktury technicznej, lokalnych dróg, chodników i parkingów, rozwoju oświaty, kultury, sportu, rekreacji. Mają dbać o mienie miasta, ład przestrzenny, porządek i bezpieczeństwo na swoim obszarze, a także prowadzić działania związane ze stanem środowiska i zieleni miejskiej<ref>Art. 8. (Statutu Osiedla Żegrze) Uchwała Nr LXXVI/1139/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 31 sierpnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 240, poz. 4484)</ref>.

Urząd Miasta Poznania powołał specjalnie Wydział Wspierania Jednostek Pomocniczych Miasta, który sprawuje nadzór nad ich działalnością oraz współdziała z osiedlami<ref></ref>.

W latach 1954–1990 miasto było podzielone na 5 dużych dzielnic: Grunwald, Jeżyce, Nowe Miasto, Stare Miasto, Wilda. Podział ten jest nadal stosowany przez niektóre urzędy.

Współpraca międzynarodowa

bgcolor=#e6e6e6
! Miasta i samorządy partnerskie
! Kraj
! Data podpisania umowy
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Assen align="center" 22 października 1992<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Brno align="center" 16 września 1966<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Charków align="center" 24 września 1998<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Győr align="center" 23 stycznia 2008<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Hanower align="center"29 października 1979<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
Jyväskylä align="center" 30 czerwca 1979<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Kutaisi align="center" 6 lipca 2009<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Nablus align="center" 22 maja 1997<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Nottinghamshire (hrabstwo) align="center" 23 maja 1994<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Pozuelo de Alarcón align="center" 9 października 1992<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Ra'anana align="center" 21 czerwca 2010<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Rennes align="center" 4 kwietnia 1998<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Shenzhen align="center" 30 lipca 1993<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
&nbsp;Toledo align="center" 6 kwietnia 1991<ref></ref>
align="left" style="font-size: 90%;background:#ffffff;"
}

Ludność

r.
r.

na poznańskich Ratajach
Dane historyczne w artykule Ludność Poznania

Według stanu na koniec 2010 r. Poznań zamieszkiwało 551,6 tys. mieszkańców (piąte miejsce w kraju), a gęstość zaludnienia wyniosła 2 105 osób na kilometr kwadratowy. Kobiety stanowią 53,4% mieszkańców miasta (294,7 tys. osób). W Poznaniu mieszka 16,1% ludności województwa wielkopolskiego i 1,4% mieszkańców Polski<ref name="BDL_ludność porównanie"></ref>.

Całą aglomerację poznańską (Poznań, powiat poznański oraz Skoki, Szamotuły i Śrem) zamieszkuje łącznie 957,4 tys. osób<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Wiadomości z Magistratu – Ludność Poznania, 2011-07-20, http://www.poznan.pl/mim/public/wiadmag/news.html?co=print&id=45664</ref>.

Współczynnik dzietności dla Poznania wynosi 1,3<ref name="BDL_ludność porównanie" />. Dla zastępowalności pokoleń (aby poznaniaków nie ubywało) powinien on kształtować się na poziomie 2,1<ref>Gazeta Prawna, Bartosz Marczuk, Rekord urodzeń, ale Polaków wciąż ubywa, 19 stycznia 2010, http://praca.gazetaprawna.pl/artykuly/390991,rekord_urodzen_ale_polakow_wciaz_ubywa.html</ref>.

Struktura demograficzna mieszkańców Poznania wg danych GUS z 31 grudnia 2010 r.<ref name="BDL_ludność porównanie" />:

Najwyższa jak dotąd liczba ludzi mieszkała w Poznaniu na początku lat 90. Według danych GUS z 1990 r. w mieście zameldowanych było wówczas 590,1 tys. mieszkańców. Od tego momentu liczba ta wolno i stopniowo maleje. Ma to związek z przenoszeniem się mieszkańców do miejscowości w podpoznańskich gminach, a także z ogólnym trendem ujemnego przyrostu naturalnego. W ciągu ostatnich 15 lat liczba mieszkańców powiatu poznańskiego wzrosła o 36% z poziomu 240,7 tys. osób w 1995 r. do 327,1 tys. w roku 2010<ref name="BDL_ludność lata" />.

Wykres liczby ludności miasta Poznań na przestrzeni ostatnich 4 stuleci<ref name="BDL_ludność lata"></ref><ref></ref>:
<timeline>
ImageSize = width:650 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:600000
ScaleMajor = unit:year increment:100000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:25000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
PlotData=
</timeline>

Ludzie związani z Poznaniem


W Poznaniu urodził się prezydent Republiki Weimarskiej, Paul von Hindenburg.

Turystyka

(część wschodnia) - fontanna Apolla, domki budnicze i ratusz
i poznańska opera


w Poznaniu
w Poznaniu
w poznańskim Nowym Zoo
w Parku Wilsona
Pod koniec lipca 2010 r. na terenie Poznania i powiatu poznańskiego znajdowało się łącznie 139 obiektów noclegowych (w tym 94 hotele). Dysponowały one łącznie 12,1 tys. miejsc noclegowych (w hotelach – 8,6 tys. miejsc)<ref name="turystyka2010" />.

Poznań jest czwartym najliczniej odwiedzanym przez turystów miastem w Polsce. W 2010 r. ze wszystkich obiektów noclegowych w mieście skorzystało łącznie 583,0 tys. turystów, w tym z hoteli – 457,0 tys. osób<ref name="turystyka2010">Urząd Statystyczny w Poznaniu, Turystyka w województwie wielkopolskim w 2010 r., maj 2011, http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/poznan/ASSETS_turystyka_2010.pdf</ref>.

Z badań ruchu turystycznego wynika, że ok. 38% turystów przyjeżdża do miasta w celach biznesowych – osoby te uczestniczą w targach, konferencjach, spotkaniach biznesowych i szkoleniach. Kolejną najliczniejszą grupę tworzą turyści odwiedzający Poznań w celu zwiedzania, wypoczynku i rekreacji – stanowią oni ok. 30-35% ruchu turystycznego<ref>Q – Market Research, Ruch turystyczny przyjazdowy krajowy i zagraniczny oraz wykorzystanie bazy konferencyjnej Poznania i aglomeracji, lipiec-listopad 2004, http://www.poznan.pl/mim/public/s8a/documents.html?co=print&id=11160&parent=1398&instance=1011&lang=pl&lhs=s8a&rhs=null</ref>.

W Poznaniu znajduje się 6 punktów informacji turystycznej (m.in. na dworcu kolejowym i lotnisku oraz na targach)<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl) – Turystyka (Punkty informacji), 2011-10-23, http://www.poznan.pl/mim/public/turystyka/class.html?id_klasy=55&typ=M</ref>. Dodatkowo w mieście zainstalowano 7 turystycznych infokiosków multimedialnych<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Infokioski - nowa jakość obsługi turystów, 2011-05-20, http://www.poznan.pl/mim/public/wiadmag/news.html?co=print&id=44592</ref>.

Atrakcje turystyczne


Przez Poznań przebiegają trasy turystyczne: Trakt Królewsko-Cesarski, europejski Szlak Romański, Szlak Piastowski, Trasa Kórnicka oraz Wielkopolska Droga św. Jakuba. Wokół miasta wytyczono tzw. "Pierścień Rowerowy Dookoła Poznania" połączony z centrum siedmioma szlakami dojazdowymi<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Turystyka – Poznaj Poznań, 20 października 2011, http://www.poznan.pl/mim/public/turystyka/?lang=pl</ref>.

W mieście wdrażany jest nowy produkt turystyki kulturowej – Trakt Królewsko-Cesarski wiodący przez miejsca związane z osobami władców – królami i cesarzami. Trasę poprowadzono tak by pokazać zmiany w architekturze i rozwoju Poznania na przestrzeni wieków<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu, 20 października 2011, http://www.poznan.pl/mim/public/trakt/</ref>.

Głównym deptakiem prowadzącym na Stare Miasto jest ulica Półwiejska. Znajduje się przy niej Centrum Handlu, Sztuki i Biznesu Stary Browar uznane w 2008 r. przez Międzynarodową Radę Centrów Handlowych (ICSC) za "najlepsze centrum handlowe na świecie"<ref>Stary Browar (Nagrody i wyróżnienia), 23 października 2011, http://starybrowar5050.com/miejsce/starybrowar/nagrody</ref>.

Na Starym Rynku można znaleźć wzorcowy przykład architektury renesansowej – ratusz z trykającymi się na jego wieży koziołkami. Innymi ciekawymi budynkami na rynku są m.in. domki budnicze, waga miejska, czy odwach. Kolejnym cennym zabytkiem jest barokowa fara i przylegający do niej dawny kompleks kolegium jezuickiego. Na wzgórzu nad Starym Rynkiem góruje Zamek Królewski (2011 r. – w trakcie odbudowy) wraz z fragmentem murów obronnych<ref>Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Poznaniu (Zamek), 28.10.2011, http://www.zamek-krolewski.poznan.pl/</ref>. Najstarszą częścią miasta jest Ostrów Tumski, będący dawniej jednym z ośrodków władzy polskiego państwa. Znajduje się tam najstarsza w kraju katedra będąca miejscem pochówku pierwszych władców Polski oraz domniemanym miejscem chrztu Polski. Na wyspie archeolodzy odkryli pozostałości książęcego palatium z X wieku oraz kaplicę Dąbrówki<ref name="palatium" />.

Atrakcje dopełniają liczne zabytkowe kościoły, secesyjne kamienice, pomniki, a także monumentalne budowle dawnej Dzielnicy Cesarskiej wzniesione wokół Parku Wieniawskiego – m.in. Zamek Cesarski, Aula i Collegium Minus UAM oraz opera. Dla osób spragnionych obcowania z przyrodą swoje podwoje otwierają dwa ogrody zoologiczne (w tym Nowe Zoo ze słynną słoniarnią), ogród botaniczny, palmiarnia oraz zabytkowe parki.

Wizytówką miasta są tereny rekreacyjne wokół Jeziora Maltańskiego. Oprócz licznych tras rowerowych i spacerowych wokół toru regatowego zlokalizowano tam takie atrakcje, jak: całoroczny stok narciarski "Malta Ski" wzniesiony na Kopcu Wolności, pole do minigolfa, Bula Park, całoroczna kolejka górska Alpine Coaster (2011 r. – w trakcie budowy), ogród zoologiczny, park wodny Termy Maltańskie, centrum handlowe Galeria Malta oraz place zabaw, punkty gastronomiczne i centrum SPA. W sezonie letnim po akwenie pływa fontanna tryskająca na wysokość 60 metrów, wzdłuż jeziora kursuje kolejka wąskotorowa "Maltanka", a przy stoku narciarskim działa tor saneczkowy i kino letnie<ref>POSiR – Oddział Malta (Atrakcje), 24 października 2011, http://malta.poznan.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=171&Itemid=82</ref>.

Do dnia dzisiejszego na terenie Poznania zachowało się 19 fortów wzniesionych przez Niemców w XIX wieku. Są one pozostałością systemu fortyfikacji dawnej Twierdzy Poznań<ref>Wszystko o Poznańskich Fortyfikacjach (Forty), 28.10.2011, http://www.fortyfikacje-poznan.yoyo.pl/forty.html</ref>.

Poznań posiada także zabytki architektury przemysłowej (m.in. Stary Browar, Stara Gazownia, czy Stara Rzeźnia) oraz nowoczesne obiekty sportowe (m.in. piłkarski Stadion Miejski, tor regatowy Malta, kompleks basenów sportowych w Termach Maltańskich, czy wyścigowy Tor Poznań). Odwiedzić tu można najstarsze i zarazem największe centrum wystawiennicze w Polsce – Międzynarodowe Targi Poznańskie.

W sezonie letnim po Poznaniu kursuje zabytkowy tramwaj turystyczny na linii nr 0 oraz autobus turystyczny (tzw. "ogórek") na linii nr 100<ref>Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu (Turystyka – Linie Turystyczne), 25 października 2011, http://www.mpk.poznan.pl/turystyka</ref>.

W 2011 r. na poznańskiej Śródce trwała budowa Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego<ref>Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego (Opis projektu), 28.10.2011, http://www.trakt.poznan.pl/3-1-interaktywne-centrum-historii-ostrowa-tumskiego-w-poznaniu-kolebki-panstwowosci-i-chrzescijanstwa-w-polsce/</ref>, a po przeciwnej stronie Warty, na Ostrowie Tumskim, wznoszono budynek rezerwatu archeologicznego<ref>Muzeum Archeologiczne w Poznaniu (Aktualności - Konkurs na nazwę Rezerwatu Archeologicznego na Ostrowie Tumskim), 28.10.2011, http://www.muzarp.poznan.pl/muzeum_new/muz_pol/aktuallnosci/Rezerwat_konkurs/index.html</ref>.

Każdego roku odbywają się w Poznaniu liczne festyny i jarmarki, w których uczestniczą tłumy mieszkańców oraz turystów. Do imprez, które na stałe wpisane są do kalendarza, należą: Kaziuk (marzec), Dni Ułana (kwiecień), Jarmark Świętojański (czerwiec), Warkocz Magdaleny (lipiec), Ogólnopolski Festiwal Dobrego Smaku (sierpień), Dni Pyrlandii (wrzesień), Jarmark Franciszkański (wrzesień), Święto Chleba (wrzesień), Imieniny ulicy Święty Marcin (listopad) i Betlejem Poznańskie (grudzień)<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Co? Gdzie? Kiedy?, 04.11.2011, http://www.poznan.pl/mim/public/events/index.html?lang=pl</ref><ref>Portal "poznan.gdzieco.pl", 04.11.2011, http://poznan.gdzieco.pl/</ref>.

Również w okolicach Poznania na turystów czekają liczne atrakcje, należą do nich m.in.: park linowy Cascader Park w Kobylnicy, baza Moto-Armii w Golęczewie (przejażdżki pancernym sprzętem militarnym po poligonie, market militarny), skansen miniatur Szlaku Piastowskiego w Pobiedziskach, kompleks pałacowy w Rogalinie (pałac, wozownia, galeria malarstwa, park ze słynnymi "dębami rogalińskimi"), kompleks zamkowy w Kórniku (zamek, oficyny, wozownia i największe w Polsce arboretum), Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy w Dziekanowicach, wieża widokowa na Dziewiczej Górze w Puszczy Zielonka, Wielkopolski Park Narodowy, a także Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie ze swoimi oddziałami - Muzeum Przyrodniczo-Łowieckim w Uzarzewie oraz Skansenem i Muzeum Pszczelarstwa w Swarzędzu.

Rekreacja

W Poznaniu wyznaczono 4 letnie kąpieliska<ref>Uchwała Nr XI/118/VI/2011 Rady Miasta Poznania z dnia 17 maja 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2011 r. Nr 188, poz. 2954)</ref>:

Oświata

W 2009 r. w Poznaniu znajdowało się 91 szkół podstawowych, 85 gimnazjów, 6 liceów profilowanych, 24 techników dla młodzieży, 48 liceów ogólnokształcących dla młodzieży, 9 szkół artystycznych, 68 szkół policealnych dla dorosłych oraz wiele innych szkół uzupełniających i dla dorosłych<ref></ref>.

W 2009 roku miasto miało 181 przedszkoli, z czego 119 było prowadzonych przez urząd miasta. Ponadto w Poznaniu znajdowały się 3 przedszkola specjalne oraz 2 punkty przedszkolne<ref></ref>.

Wyższe uczelnie

nocą
i Collegium Minus UAM w Poznaniu
Poznań jest czwartym ośrodkiem akademickim w Polsce. W 2010 r. funkcjonowało tu 26 szkół wyższych, na których studiowało łącznie 133,6 tys. osób. Spośród poznańskich szkół wyższych 5 z nich stanowiły uniwersytety. Największą poznańską uczelnią jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, na którym kształci się 39,7 tys. osób<ref>GUS, Bank Danych Lokalnych (Szkolnictwo wyższe – Szkoły Wyższe), 2010 r., http://www.stat.gov.pl/bdl/html/indeks.html</ref><ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), 2010. Sytuacja społeczno-gospodarcza Część VI (wersja pełna), 15 czerwca 2011, http://www.poznan.pl/mim/public/s8a/documents.html?co=print&id=47604&parent=111&instance=1011&lang=pl&lhs=s8a&rhs=null</ref>. W Poznaniu studiuje ponad 1,7 tys. obcokrajowców, najwięcej z nich na Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego<ref>GUS, Szkoły wyższe i ich finanse w 2009 r., Warszawa 2010, http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_e_szkoly_wyzsze_2009.pdf</ref>.

W rankingu uczelni akademickich przeprowadzonym w 2011 r. przez miesięcznik edukacyjny "Perspektywy" najwyżej ocenione zostały: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (4. miejsce), Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego (10. miejsce), Politechnika Poznańska (17. miejsce) i Uniwersytet Ekonomiczny (28. miejsce). W badaniu uwzględniono 90 wyższych uczelni z całego kraju<ref>Portal "perspektywy.pl", Ranking uczelni akademickich 2011, 21 października 2011, http://www.perspektywy.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=3821&Itemid=835</ref>.

W rejonie Poznania działa 18 placówek naukowo-badawczych Polskiej Akademii Nauk, które zatrudniają łącznie 1,1 tys. pracowników. Należą do nich m.in.: Instytut Chemii Bioorganicznej PAN wraz z Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym, Instytut Dendrologii PAN, Instytut Fizyki Molekularnej PAN, Instytut Genetyki Człowieka PAN, Instytut Genetyki Roślin PAN, Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, czy Centrum Badań Kosmicznych PAN z towarzyszącym mu Obserwatorium Astrogeodynamicznym w Borówcu<ref>Polska Akademia Nauk – Oddział w Poznaniu (Placówki PAN w Poznaniu), 20 października 2011, http://www.pan.poznan.pl/placowki/index.htm</ref>.

Kultura


w Auli UAM


W Poznaniu działają liczne instytucje kulturalne, w tym opera (Teatr Wielki), 9 teatrów (m.in. Teatr Nowy i Teatr Polski), Filharmonia Poznańska, 13 kin (w tym 5 multipleksów i 2 kina 5D), a także 27 muzeów (m.in. "Makiety Dawnego Poznania", "Muzeum Bambrów Poznańskich", "Galeria Malarstwa i Rzeźby Muzeum Narodowego", "Muzeum Instrumentów Muzycznych", "Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956", czy "Centrum Wycieczkowe Lech"). W mieście funkcjonuje również 41 galerii sztuki (z największą – "Galerią Miejską Arsenał"), 19 chórów (m.in. "Chór Akademicki UAM", "Poznańskie Słowiki", czy "Poznański Chór Katedralny") oraz orkiestry i zespoły folklorystyczne<ref name="kultura" />.

Instytucje kulturalne w Poznaniu:

Odbywają się tu liczne festiwale, w tym najbardziej rozpoznawalne – "Malta Festival" (teatralny), "Ale Kino!" (filmów dla dzieci i młodzieży), "Animator" (filmów animowanych), "Off Cinema" (filmów niezależnych), "Transatlantyk" (filmu i muzyki), "Art & Fashion Festival" (mody i sztuki), czy "Międzynarodowy Festiwal Rzeźby Lodowej"<ref name="kultura" />.

Co 5 lat organizowane są w Poznaniu międzynarodowe konkursy skrzypcowe oraz lutnicze im. Henryka Wieniawskiego<ref name="kultura" />.

W mieście działa Orkiestra Kameralna Polskiego Radia "Amadeus" pod dyrekcją Agnieszki Duczmal, a także Polski Teatr Tańca - Balet Poznański prezentujący swoje spektakle widzom na całym świecie<ref name="kultura">Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Kultura, 22 października 2011, http://www.poznan.pl/mim/public/kultura/</ref><ref>Polski Teatr Tańca (O nas), 07.11.2011, http://www.ptt-poznan.pl/stronyi/14.php</ref>. W stolicy Wielkopolski funkcjonuje również TV Studio Filmów Animowanych produkujące animowane filmy lalkowe i rysunkowe<ref>TV Studio Filmów Animowanych (O nas), 07.11.2011, http://tvsfa.com/index.php/o-nas-2/</ref>.

Poznań kandydował do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016, jednak w 2010 r. nie został zakwalifikowany do II etapu konkursu.

Historia kultury muzycznej w Poznaniu

Powstanie biskupstwa uczyniło z Poznania pierwszy ośrodek chorału, wprowadzonego tu przez benedyktynów. Jednym z biskupów poznańskich był Jan Łodzia, uważany za bardzo muzykalnego, twórca polskiej sekwencji. W 1400 roku po raz pierwszy wzmiankowano o organach w Poznaniu. Z XV wieku istnieją przekazy o wykonywaniu misteriów w kościele Bożego Ciała.
W XVI wieku głównymi ośrodkami muzyki religijnej były katedra i kolegiata. Muzykę świecką pielęgnowała rodzina Górków, której członkowie byli mecenasami Hermanna Fincka. Zadedykował on im swój traktat Musica practica (1556). Przedstawiany jako wybitny kompozytor teog okresu jest Jan Brant zw. "Posnaniensis". Przed 1650 powstał stały zespół muzyczny w katedrze, złożony z 5 śpiewaków i 8 instrumentalistów. W najbogatszych kościołach działały kapele, np. w 1774 roku 12-osobowa kapela kolegiacka. W latach 1783–1784 w budynku kolegium jezuickiego odbyły się pierwsze przedstawienia operowe, wykonane przez zespół Wojciecha Bogusławskiego<ref>Oprac. na postawie hasła Mirosława Perza "Poznań" w The Grove Dictionary of Music and Musicians, wyd. 2, London 2001</ref>.

Sport


w Poznaniu
w Poznaniu
W 2011 r. funkcjonowało w Poznaniu 105 młodzieżowych centrów sportu, które skupiały 4,5 tys. młodych sportowców. Poznański oddział Akademickiego Związku Sportowego tworzyło 26 klubów mających ponad 300 sekcji sportowych, rekreacyjnych i turystycznych. Zrzeszonych w nich było ponad 6 tys. studentów<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Sport – Sport szkolny, 28.10.2011, http://www.poznan.pl/mim/public/sport/pages.html?co=list&id=161&ch=164&instance=1017&lang=pl&lhs=publications; Sport - Sport akademicki, 28.10.2011, http://www.poznan.pl/mim/public/sport/pages.html?co=list&id=161&ch=168&instance=1017&lang=pl&lhs=publications</ref>.

Najbardziej utytułowaną drużyną w mieście jest KKS Lech Poznań – sześciokrotny Mistrz Polski w piłce nożnej, pięciokrotny zdobywca Pucharu Polski i czterokrotny Superpucharu Polski. Drużyna KS Warta Poznań zdobyła dwukrotnie tytuł Mistrza Polski w piłce nożnej. Zespoły KS Pocztowiec Poznań oraz WKS Grunwald Poznań odnoszą sukcesy na arenie krajowej i międzynarodowej w hokeju na trawie. Pozostałe I-ligowe zespoły z Poznania to: INEA AZS Poznań (koszykówka kobiet), MUKS Poznań (koszykówka kobiet), PBG Basket Poznań (koszykówka mężczyzn), PSŻ Poznań (żużel), WKS Grunwald Poznań (piłka ręczna mężczyzn), KS AZS-AWF Poznań (piłka ręczna kobiet), KS AZS-AWF Poznań (hokej na trawie), KS Warta Poznań (hokej na trawie), KS Posnania (rugby) i Kozły Poznań (futbol amerykański)<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Sport – Sport wyczynowy, 25 października 2011, http://www.poznan.pl/mim/public/sport/pages.html?co=list&id=161&ch=170&instance=1017&lang=pl</ref>.

W stolicy Wielkopolski organizowane są liczne międzynarodowe i ogólnopolskie imprezy sportowe. Na poznańskim Torze Regatowym Malta cyklicznie odbywają się zawody Pucharu Świata, Mistrzostw Europy i Świata w wioślarstwie oraz kajakarstwie, a także ogólnopolskie zawody smoczych łodzi. Na stałe do kalendarza tenisistów wpisał się Międzynarodowy Turniej Tenisowy "Porsche Open". Na Torze Poznań odbywają się regularnie zawody Wyścigowych Samochodowych Mistrzostw Polski oraz Wyścigowych Motocyklowych Mistrzostw Polski. W halach MTP organizowane są natomiast międzynarodowe i krajowe zawody konne w skokach przez przeszkody<ref>Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Sport i rekreacja - Poznań stawia na sport, 27.10.2011, http://www.poznan.pl/mim/public/publikacje/pages.html?id=161&instance=1017&lang=pl; Studia - Informator akademicki - Sport i rekreacja, 27.10.2011, http://www.poznan.pl/mim/public/studia/pages.html?lang=pl&co=list&ch=16524&id=16033&instance=1017</ref>.

Każdej jesieni w Poznaniu odbywa się bieg maratoński "Poznań Maraton". W 2011 r. na starcie biegu stanęło 4,7 tys. osób z 35 krajów<ref>Portal "www.wiadomosci24.pl", Poznański maraton rekordów, 2011-10-21, http://www.wiadomosci24.pl/artykul/poznanski_maraton_rekordow_215684.html</ref>.

Wybrane imprezy sportowe zorganizowane w Poznaniu<ref>Akademicki Związek Sportowy - Zarząd Główny (Imprezy - AME), 27.10.2011, http://www.azs.pl/content/view/58/262/; (Imprezy - AMŚ), 27.10.2011, http://www.azs.pl/content/view/37/118/</ref>:

W 2006 i 2007 r. przez Poznań przebiegała trasa wyścigu kolarskiego Tour de Pologne<ref>Gazeta Wyborcza, Czwarty etap Tour de Pologne finiszuje w Poznaniu, 2006-09-06, http://poznan.gazeta.pl/poznan/1,36006,3600253.html</ref><ref>Lang Team (62. Tour de Pologne), 27.10.2011, http://langteam.bikeworld.pl/tour/index05.php?langteam=news2&id=702&dzial=3</ref>.

Poznań jest jednym z miast-gospodarzy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012<ref>Ministerstwo Sportu i Turystyki - PL.2012 (Miasta gospodarze), 27.10.2011, http://www.2012.org.pl/pl/euro-2012/miasta-gospodarze.html</ref>. Stolica Wielkopolski ubiegała się o organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich Młodzieży 2010 oraz Letniej Uniwersjady w 2007, 2009 i 2011 r. Miasto przegrało jednak rywalizację z Singapurem, Bangkokiem, Belgradem oraz chińskim Shenzhen.

Wspólnoty religijne


w Poznaniu



w Poznaniu
Poznań jest siedzibą kurii archidiecezji poznańskiej Kościoła rzymskokatolickiego, która powstała z pierwszego biskupstwa misyjnego w Polsce ustanowionego w 968 roku. Główną świątynią tego Kościoła w mieście jest bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła położona na Ostrowie Tumskim. Drugą świątynią w Poznaniu jest kolegiata MB Nieustającej Pomocy i św. Marii Magdaleny zwana również poznańską farą.

W Poznaniu znajduje się parafia greckokatolicka pw. Opieki Matki Bożej, która należy do eparchii wrocławsko-gdańskiej. Nabożeństwa tej parafii odbywają się w kościele rzymskokatolickim pw. Przenajświętszej Krwi Pana Jezusa.

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny posiada w Poznaniu cerkiew pw. św. Mikołaja (konkatedralną i jednocześnie parafialną), która należy do diecezji łódzko-poznańskiej.

Miasto posiada dwie parafie starokatolickie. Pierwsza tj. parafia polskokatolicka św. Kazimierza powstała w 1947 i odbywa swoje nabożeństwa w kościele św. Kazimierza. Druga parafia należy do Reformowanego Kościoła Katolickiego.

Kościół ewangelicko-augsburski ma 1 parafię skupioną wokół kościoła Łaski Bożej. Na terenie tej parafii w zielonym pawilonie przy ul. Obozowej 5 odbywają się niektóre spotkania Kościoła ewangelicko-reformowanego.
Kościół Świętego Krzyża przy ul. Ogrodowej jest świątynią Kościoła ewangelicko-metodystycznego.
W Poznaniu znajduje się również zbór Kościoła Zielonoświątkowego w RP<ref></ref>.

W dniach 29 grudnia 2009 do 2 stycznia 2010 mieszkańcy Poznania i okolicznych miejscowości gościli młodych z całego świata. Poznań stał się etapem Pielgrzymki Zaufania przez Ziemię, której organizatorem jest ekumeniczna Wspólnota Taizé.

Kościół Chrześcijan Baptystów posiada w Poznaniu 4 zbory, które mają swoje kaplice: kaplica I Zboru Chrześcijan Baptystów "Wspólnota Nowego Narodzenia" oraz kaplica II Zboru Chrześcijan Baptystów "Koinonia".

W Poznaniu swoje zbory posiadają takie kościoły protestanckie jak: Ewangeliczny Kościół Reformowany, Kościół Chrześcijański Arka, Zbór Ewangeliczny "Agape", Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Kościół Reformowany Adwentystów Dnia Siódmego. W mieście działają także bracia polscy oraz kongregacja Towarzystwa Przyjaciół (kwakrzy).

Z pozostałych wyznań chrześcijańskich w Poznaniu działają: chrystadelfianie, Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, Kościół Nowoapostolski, zbór Świeckiego Ruchu Misyjnego "Epifania" oraz osiem Sal Królestwa Świadków Jehowy.

W mieście znajduje się dom modlitw Muzułmańskiego Związku Religijnego. Drugą grupą muzułmańską grupą wyznaniową w Poznaniu jest Liga Muzułmańska w RP<ref>www.islam.info.pl</ref>, która posiada tu meczet oraz szkołę koraniczną.

Działa tu również filia Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, która posiada w mieście swoją synagogę.

Co tydzień w Poznaniu odbywają się praktyki Związku Garuda w Polsce<ref>Ośrodki > Poznań Związek Garuda</ref>. W mieście znajduje się także świątynia buddyjska Engakuin (Soto Zen i Ningma) oraz ośrodek buddyzmu Diamentowej Drogi<ref>Ośrodki Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu</ref>.

Bezpieczeństwo publiczne

Poznań oraz powiat poznański posiadają wspólne jednostki organizacyjne Policji i Państwowej Straż Pożarnej.
Komenda Miejska PSP w Poznaniu zatrudnia łącznie 495 funkcjonariuszy. Zabezpieczenie operacyjne miasta stanowi 7 jednostek ratowniczo-gaśniczych (JRG), których większość posiada własną specjalizację. Działania ratownicze wspomaga na terenie miasta 5 Ochotniczych Straży Pożarnych, wśród których jest grupa ratownictwa specjalistycznego oraz jednostka ratownictwa wodnego działająca w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym. Ponadto funkcjonują 2 zakładowe jednostki ochrony przeciwpożarowej oraz jednostka Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w Krzesinach<ref></ref>. W 2009 r. na terenie Poznania straż pożarna odnotowała 5064 zdarzenia, z tego 1761 pożarów, 2819 miejscowych zagrożeń oraz 484 fałszywe alarmy<ref name="Biuletyn2009-kwIV"/>.

Komenda Miejska Policji w Poznaniu posiada na terenie miasta 7 komisariatów<ref></ref>. W 2009 r. na terenie Poznania policja odnotowała 27,8 tys. przestępstw, co przy porównaniu z 2008 rokiem stanowiło ich wzrost o 10,8%. Wśród wszystkich stwierdzonych dominowały przestępstwa kryminalne (85,2% wszystkich), z których najwięcej było kradzieży (43,7% przestępstw kryminalnych). Wskaźnik wykrywalności sprawców poznańskich przestępstw wynosił 54,3%<ref name="Biuletyn2009-kwIV"></ref>.

Z funduszy Urzędu Miasta Poznania od 2000 roku wdrażany jest system monitoringu wizyjnego, mający poprawić bezpieczeństwo oraz wykrywalność przestępstw. Stanowiska podglądu kamer znajdują się w komendzie miejskiej oraz 5 komisariatach policji. Założono, że docelowo w Poznaniu będzie funkcjonować ok. 200 kamer<ref></ref>. Według danych z 2008 roku w użyciu było ok. 170 kamer<ref></ref>.

W Poznaniu funkcjonuje straż miejska, która w 2009 roku przyjęła 66,5 tys. interwencji od osób fizycznych i instytucji, z czego 1663 stanowiły zgłoszenia różnego rodzaju awarii<ref name="Biuletyn2009-kwIV"/>.

Zobacz też