Polska Liga Koszykówki

Tauron Basket Liga (oficjalny skrót TBL) — najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy).

Funkcjonowanie oraz historia

Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (pierwszy sezon 1947/1948) systemem kołowym, (od sezonu 1984/1985 wraz z fazą play-off), jako mistrzostwa kraju i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Triumfator PLK zostaje jednocześnie mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej. Do roku 1997 zarządzana przez Polski Związek Koszykówki (PZKosz), zaś od 1997 przez Polską Ligę Koszykówki S.A. (organizację utworzoną w 1995 pod nazwą Polska Liga Koszykówki Sp. z o.o.). PLK S.A. jest ligą zawodową, od października 2001 członkiem Unii Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB), a od września 2005 również akcjonariuszem spółki Euroleague Commercial Assets. Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie sportowej spółki akcyjnej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).

W styczniu 2010 roku nastąpiły zmiany w zarządzie i radzie nadzorczej ligi. W miejsce ustępującego prezesa Janusza Wierzbowskiego, powołani zostali: Jacek Jakubowski (prezes) i Grzegorz Bachański (komisarza ligi w randze wiceprezesa). Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy PLK S.A. wybrało również nową radę nadzorczą, w jej skład weszli: Ryszard Krauze, Roman Ludwiczuk, Waldemar Łuczak, Zbigniew Polatowski, Andrzej Twardowski.

Oficjalne nazwy ligi

Do 1995 najważniejszą klasę rozgrywkową koszykówki mężczyzn określano mianem I ligi polskiej, bądź Ekstraklasy polskiej. Później jednak - na przestrzeni lat - oficjalna nazwa najwyższego szczebla rozgrywek ulegała kilkukrotnym zmianom, co było uwarunkowane nazwami sponsorów tytularnych ligi:

Lech Basket Liga (LBL) — od sezonu 1999/2000 do sezonu 2000/2001.

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Lech Browary Wielkopolski.

Era Basket Liga (EBL) — od sezonu 2003/2004 do sezonu 2004/2005.

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Polską Telefonią Cyfrową (operatorem sieci Era).

Dominet Basket Liga (DBL) — w sezonie 2005/2006.

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A., którą podpisano 21 listopada 2005 (w trakcie sezonu 2005/2006)<ref></ref>. Na jej mocy liga dostawała ponad 2 mln zł rocznie<ref name="PrzeglądLigowy"></ref>.

Dominet Bank Ekstraliga (DBE) — od sezonu 2006/2007 do sezonu 2007/2008.

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem S.A. i obowiązywała od 13 października 2006 do 30 września 2008<ref name=autonazwa1></ref>.

Polska Liga Koszykówki (PLK) — w sezonie 2008/2009.

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi.

Polska Liga Koszykówki/Tauron Basket Liga (PLK/TBL) — w sezonie 2009/2010.

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem sezonu. Umowa sponsoringowa została podpisana dopiero 27 kwietnia 2010 roku. Na okres do końca sezonu 2009/2010 umowę z PLK S.A. podpisała firma Tauron Polska Energia S.A. z siedzibą w Katowicach<ref></ref>.

Tauron Basket Liga (TBL) — w sezonie 2010/2011.

Umowa sponsoringowa została podpisana 9 września 2010 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.<ref></ref>

Tauron Basket Liga (TBL) — w sezonie 2011/2012.

Umowa sponsoringowa została podpisana 29 sierpnia 2011 roku z firmą Tauron Polska Energia S.A.<ref></ref>

Transmisje w telewizji

Do sezonu 1992/1993 nieregularne transmisje z rozgrywek najwyższej polskiej ligi koszykarskiej przeprowadzała wyłącznie Telewizja Polska (TVP), najczęściej na antenach poszczególnych ośrodków regionalnych TVP 3. W sezonach 1993/1994 i 1994/1995 mecze Ekstraklasy zaczęły być również w miarę regularnie prezentowane przez Polsat. Od edycji 1995/1996 regularne bezpośrednie relacje pojawiły się w TVP, która oprócz pasm lokalnych rozpoczęła również dość znacząco popularyzować koszykówkę na antenie ogólnodostępnej TVP 1 oraz w TV Polonia. W momencie utworzenia ligi profesjonalnej Telewizja Polska stała się pierwszym w historii oficjalnym partnerem medialnym najwyższej klasy rozgrywkowej. Dlatego w różnych kanałach do niej należących sezon po sezonie regularnie prezentowano spotkania PLK (od 5 listopada 2005 także w iTVP<ref></ref>). Współpracę tę zakończono po sezonie 2005/2006, z uwagi na słabnącą popularność koszykówki w Polsce oraz niezadowalające wyniki oglądalności. Dlatego we wrześniu 2006 PLK podpisała umowę z TV Polsat o prawo do pokazywania rozgrywek na wyłączność oraz emisję magazynu ligowego podsumowującego każdą kolejkę, począwszy od edycji 2006/2007 (została ona zawarta na dwa sezony, z możliwością przedłużenia o kolejny)<ref name=autonazwa1 />. Mecze były prezentowane w Polsacie Sport, Polsacie Sport Extra oraz TV 4<ref></ref>. Po upływie terminu obowiązywania umowy Polsat - z uwagi na zaangażowanie się w większą popularyzację siatkówki - nie był jednak zainteresowany przedłużeniem jej o kolejny rok, dlatego w lipcu 2008 Zarząd PLK podjął rozmowy z TVP w sprawie ponownego objęcia patronatu nad ligą przez tą stację<ref></ref>. Ostatecznie udało się osiągnąć porozumienie i obydwie strony podpisały trzyletnią umowę, która miała związek z rozpoczęciem ponownej akcji popularyzacji koszykówki w kontekście finałów męskich Mistrzostw Europy'2009. Od sezonu 2008/2009 spotkania oraz magazyn ligowy ("Za trzy") prezentowane są w TVP Sport<ref name="PrzeglądLigowy" />. 29 sierpnia 2011 zadecydowano o przedłużeniu umowy z TVP Sport.

Najwięcej sezonów w ekstraklasie

</div>
Stan na sezon 2011/2012<ref>K. Łaszkiewicz, Polska Koszykówka Męska 1928-2004</ref>

Rekordy punktowe

Mieczysław Młynarski - 90 punktów (10 grudnia 1982 Górnik Wałbrzych - Pogoń Szczecin)
Edward Jurkiewicz - 84 punkty (15 marca 1970 Wybrzeże Gdańsk - Baildon Katowice)
Mieczysław Łopatka - 77 punktów (sezon 1962/1963 Śląsk Wrocław - AZS Gdańsk)
Leszek Doliński - 74 punkty (sezon 1988/1989 Gwardia Wrocław - AZS Koszalin)
Edward Jurkiewicz - 67 punktów (9 października 1974 Górnik Wałbrzych - Wybrzeże Gdańsk)
Mieczysław Młynarski - 63 punkty (sezon 1982/1983 Górnik Wałbrzych - Pogoń Szczecin)

Najlepsi strzelcy w historii

Klasyfikacja prowadzona przez Wydział Gier i Dyscypliny Polskiego Związku Koszykówki od 1976. Wszystkie dane według stanu na 15 lutego 2009<ref></ref>.

{ class=wikitable
bgcolor="#CCCCCC"
align="center" Lp.
align="center" Zawodnik
align="center" Punkty
align="center" Mecze
align="center"
align="center" 1.
align="center" Adam Wójcik
align="center" 10 012
align="center" 624
align="center" style="background:#eeeeee"
align="center" 2.
align="center" Eugeniusz Kijewski
align="center" 9 604
align="center" 368
align="center"
align="center" 3.
align="center" Jerzy Binkowski
align="center" 9 172
align="center" 583
align="center" style="background:#eeeeee"
align="center" 4.
align="center" Mieczysław Młynarski
align="center" 8 670
align="center" 327
align="center"
align="center" 5.
align="center" Maciej Zieliński
align="center" 8 663
align="center" 579
align="center" style="background:#eeeeee"
align="center" 6.
align="center" Mariusz Bacik
align="center" 8 522
align="center" 597
align="center"
align="center" 7.
align="center" Henryk Wardach
align="center" 8 160
align="center" 557
align="center" style="background:#eeeeee"
align="center" 8.
align="center" Dominik Tomczyk
align="center" 7 997
align="center" 556
align="center"
align="center" 9.
align="center" Jarosław Jechorek
align="center" 7 676
align="center" 488
align="center" style="background:#eeeeee"
align="center" 10.
align="center" Andrzej Pluta
align="center" 7 554
align="center" 513
}pogrubiona kursywa - grający zawodnicy

Zespoły w sezonie 2010/2011

Termin zgłoszeń klubów do Tauron Basket Ligi w sezonie 2011/12, zakończył się 15 czerwca. Na liście jest 14 zespołów. Są to:

Zespoły, które grały w TBL w sezonie 2010/2011:

Zespoły, które wywalczyły awans do TBL, poprzez awans z I Ligi:

Zespół, który może skorzystać z zaproszenia do TBL na specjalnych warunkach:

ASK Siarka Tarnobrzeg

Zespół, który zadeklarowała zakup tzw. dzikiej karty do rozgrywek TBL:

WKS Śląsk Wrocław

Pierwszego etapu weryfikacji nie przebrnęła Polonia Warszawa, z powodu nie dostarczenia wymaganej liczby dokumentów. Brak uzupełnienia tych dokumentów w odwołaniu spowodowało, że ten klub nie ma szans na grę w Tauron Basket Lidze 2011/2012

Medaliści Mistrzostw Polski

{ width="100%"
---- bgcolor="#CCDDEE"
Edycja Sezon
1 miejsce (Mistrz Polski)
2 miejsce 3 miejsce

Zmiany nazw klubów ekstraklasy:

Anwil Włocławek - Anwil Nobiles Włocławek - Nobiles Włocławek
AZS Warszawa - AZS-AWF Warszawa
Bank BPS Basket Kwidzyn - MTS Basket Kwidzyn
Bobry Bytom - Stal Bobrek Bytom - Browary Tyskie Bobry Bytom - Ericsson Bobry Bytom
Gwardia Wrocław - ASPRO Wrocław
Lech Poznań - KPW Poznań - KKS Poznań - ZZK Poznań - Kolejarz Poznań - Lech Batimex Poznań
Legia Warszawa - CWKS Warszawa
ŁKS Łódź - YMCA Łódź (w 1949, w wyniku reorganizacji polskiego sportu, YMCA została rozwiązana, a cała jej drużyna weszła w skład Łódzkiego Klubu Sportowego stając się jedną z jego sekcji, który wkrótce zmienił nazwę na Włókniarz Łódź) - Włókniarz Łódź
Mazowszanka Pruszków - Mazowszanka PEKAES Pruszków - PEKAES Pruszków - Hoop-Pekaes Pruszków
Polonia Warszawa - Kolejarz Warszawa - Polonia-Warbud Warszawa - Polonia-SPEC Warszawa
Assesco Prokom Sopot - Prokom Trefl Sopot - Trefl Sopot
Społem Łódź - Tur Łódź - Spójnia Łódź
Spójnia Stargard Szczeciński - Komfort Forbo Stargard Szczeciński
Śląsk Wrocław - PCS Śląsk Wrocław - Śląsk Eska Wrocław - Zepter Śląsk Wrocław - Zepter Idea Śląsk Wrocław - Idea Śląsk Wrocław - Deichmann Śląsk Wrocław - Era Śląsk Wrocław - ASCO Śląsk Wrocław - BASCO Śląsk Wrocław
Wisła Kraków - Gwardia Kraków
Zagłębie Sosnowiec - Victoria Sosnowiec

Ciekawostki

Pierwszym zawodnikiem w PLK, który wcześniej grał w NBA był Ricky Calloway w sezonie 1996/1997 reprezentował AZS Toruń a w sezonie 1990/1991 grał w Sacramento Kings
Pierwszym czarnoskórym graczem w lidze był Kent Washington (Start Lublin 1978-1981, Zagłębie Sosnowiec 1981-1983) zagrał także epizod w "Misiu" jako Ryszard Ochódzki w młodości "kiedy był Murzynem i grał w kosza"

Galeria

<gallery>
Plik:Polska Liga Koszykówki - medale.jpg Medale PLK
Plik:Polska Liga Koszykówki - zloto.jpg Złoty medal
Plik:Polska Liga Koszykówki - srebro.jpg Srebrny medal
Plik:Polska Liga Koszykówki - braz.jpg Brązowy medal
Plik:Anwil Włocławek-kibice 2003.jpg Anwil Włocławek
- Mistrz Polski 2003
Plik:Prokom Trefl Sopot - Mistrz Polski 2005.jpg Prokom Trefl Sopot
- Mistrz Polski 2005
Plik:FilipDylewicz.jpg Podczas meczu PLK (Dylewicz i Witka)
Plik:Andrej Urlep.jpgAndrej Urlep - trenerska osobowość PLK
Plik:Hala Zgorzelec Turow.jpgHala Turowa Zgorzelec - marzec 2008
</gallery>

Polska