Piątkowo (Poznań)





Piątkowo (niem. Schönherrnhausen) – część miasta Poznania obejmująca dwie jednostki samorządowe: "Osiedle Piątkowo" oraz "Osiedle Jana III Sobieskiego i Marysieńki", zabudowana głównie blokami mieszkalnymi.

Piątkowo i Winogrady posiadają zespół osiedli mieszkaniowych, mający podobny charakter i liczebność jak zespół osiedli: Rataje, Żegrze, Chartowo.

Według danych z 1 stycznia 2010 r. osiedle Piątkowo zamieszkuje 36&nbsp;216 osób, a osiedle Jana III Sobieskiego i Marysieńki 9859 osób<ref>Mapa 1:25 000 Jednostki pomocnicze miasta Poznania projekt z dnia 1 stycznia 2010 r. ZGiKM Geopoz (Roman Gęzikiewicz) [dostęp 2011-04-19]</ref><ref>Załącznik nr 2 do Uchwały Nr LXIX/941/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 16 marca 2010 r.</ref>.

Położenie

Piątkowo jest położone w północnej części miasta na wschód od ul. Obornickiej i północ od ul. Lechickiej, przez którą łączy się z Winogradami, dzielnicą o podobnym charakterze w tej jej części. Od północy ogranicza ją linia kolejowa nr 395, a od wschodu graniczy z Naramowicami.

Osiedle Piątkowo obejmuje obszar o powierzchni 3,84 km², a Osiedle Jana III Sobieskiego i Marysieńki 0,79 km², co daje łącznie obszar 4,63 km²<ref>Mapa 1:25 000 Jednostki pomocnicze miasta Poznania projekt z dnia 12 sierpnia 2010 r. ZGiKM Geopoz (Roman Gęzikiewicz) [dostęp 2011-04-19]</ref>.

Historia

Pierwsza wzmianka o Piątkowie pochodzi z dokumentu lokacyjnego Poznania (Panthcow) z 1253 roku. W końcu 1283 roku Przemysł II ufundował w Poznaniu klasztor dominikanek. Stało się to prawie natychmiast po śmierci w dziwnych okolicznościach jego żony Ludgardy, prawdopodobnie uduszonej przez służące. Książę był posądzany o inspirację zabójstwa żony, z którą nie miał potomstwa, a pożycie małżonków nie układało się zbyt dobrze. Do hojnego wyposażenia klasztoru należała również wieś Piątków. W rękach sióstr pozostała ona aż do kasaty klasztoru przez władze pruskie w roku 1822.

W drugiej połowie XIX wieku teren Piątkowa stał się miejscem intensywnej niemieckiej akcji kolonizacyjnej. Wzdłuż dzisiejszej ulicy Obornickiej powstało wiele gospodarstw niemieckich osadników. Po odzyskaniu niepodległości gospodarstwa te zostały w większości wykupione przez uczestników powstania wielkopolskiego i żołnierzy walczących w wojnie polsko-bolszewickiej (wspomożonych przez władze) oraz przez reemigrantów z Ameryki, Niemiec i Francji. Zaczęły tu powstawać polskie stowarzyszenia i instytucje. W sali restauracji Gmurowskiego odbył się w 1923 roku patriotyczny koncert w wykonaniu orkiestry pod dyrekcją Feliksa Nowowiejskiego. W latach 1934–1954 istniała gmina Piątkowo.

W 1973 roku 602 ha wsi Piątkowo i 111 ha Suchego Lasu zostało włączone w granice Poznania<ref>Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. ()</ref>. W 1976 roku na polach położonych na wschód od ul. Obornickiej rozpoczęto budowę typowych "gierkowskich" osiedli mieszkaniowych. Powstało sześć skupisk bloków nazwanych imionami królów Polski. Bliżej ulicy Obornickiej, patrząc od północy, są to osiedla: Jana III Sobieskiego, Zygmunta Starego, Władysława Jagiełły i Bolesława Chrobrego. Od strony ulicy Umultowskiej, osiedla Stefana Batorego i Bolesława Śmiałego. Środkiem wytyczono nową arterię komunikacyjną biegnącą z Winograd, ulicę Szeligowskiego. W północno-zachodniej części Piątkowa, obok osiedla Jana III Sobieskiego, powstało osiedle Marysieńki, zabudowane domami jednorodzinnymi.

Do 1990 r. Piątkowo należało do dzielnicy Stare Miasto.

W 2004 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Piątkowo-Zachód<ref>Uchwała Nr LX/636/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 21 grudnia 2004 r. ws. utworzenia Osiedla Piątkowo-Zachód w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2004 r., Nr 206, poz. 5146)</ref>. W 2007 r. przyłączono do osiedla obszar między ul. Obornicką a ul. T. Mateckiego (Stare Piątkowo) oraz Osiedle Hulewiczów, a także tereny między ul. Księcia Mieszka I a ul. Umultowską, ul. Lechicką a linią kolejowa nr 395 (Osiedle Stefana Batorego, Os. Bolesława Śmiałego)<ref>Uchwała Nr XXII/207/V/2007 z dnia 25 września 2007 r. ws. zmiany granic Osiedla Piątkowo-Zachód w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2007 r., Nr 159, poz. 3449)</ref>. Nowy statut od 2011 r. przedstawiał już nazwę „Osiedle Piątkowo”<ref name="PiątkowoStatut2010">Uchwała Nr LXXVI/1138/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 31 sierpnia 2010 r. ws. uchwalenia statutu Osiedla Piątkowo (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 240, poz. 4483)</ref>.

Zabudowa

na Piątkowo

Na Piątkowie znajdują się obok siebie dwie wieże radiowo-telewizyjne Stacji Linii Radiowych Piątkowo.

W południowej części Piątkowa znajduje się zabytkowy Fort Va, będący jednym z fortów Twierdzy Poznań.

Osiedla mieszkaniowe na Piątkowie:

Przy północno-wschodniej części Piątkowa, przy ul. Umultowskiej znajdują się Lasy Komunalne Poznania.

W południowej części Piątkowa, między ul. K. Tymienieckiego a ul. Lechicką znajduje się Pracowniczy Ogród Działkowy im. 23 Lutego.

Samorząd

– jednostki pomocniczej miasta

Na Piątkowie istnieją dwie jednostki pomocnicze miasta. Osiedle Piątkowo obejmuje większą część miasta między ul. Obornicką a Umultowską oraz ul. Lechicką a linią kolejową nr 395. Z tego obszaru wyłączona jest jednostka "Osiedle Jana III Sobieskiego i Marysieńki", obejmująca mieszkaniowe Osiedle Jana III Sobieskiego oraz Osiedle Marysieńki – obszar od ulicy T. Mateckiego do Szeligowskiego oraz od Szymanowskiego i Magnacka do linii kolejowej nr 395<ref>Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr LXXVI/1132/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 31 sierpnia 2010 r. ws. uchwalenia statutu Osiedla Jana III Sobieskiego i Marysieńki (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 237, poz. 4434)</ref>.
Obie jednostki posiadają osobne rady osiedlowe i zarządy. Rada Osiedla Piątkowo posiada 21 radnych, a Rada Osiedla Jana III Sobieskiego i Marysieńki 15 radnych<ref></ref>.

Administracja

Piątkowo znajduje się w obszarze właściwości Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu<ref>Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 2007 r. ()</ref>.

Piątkowo jest w zasięgu działania Urzędu Skarbowego Poznań-Winogrady<ref>Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. (, s. 14432)</ref>, który mimo swej nazwy znajduje się w obrębie osiedla Piątkowo, przy ul. Z. Wojciechowskiego.

Edukacja

Lista placówek oświatowych w obrębie Osiedla Piątkowo oraz Osiedla Jana III Sobieskiego i Marysieńki:

Komunikacja

W północnej części Piątkowa znajduje się Dworzec Jana III Sobieskiego, będący dworcem komunikacji autobusowej oraz tramwajowej. Wychodzi z niego linia tramwajowa PST - linie 12, 14, 15, 16, 26, N21.

W różne rejony dzielnicy można dojechać autobusami: 51, 69, 74, 76, 85, 88, 91, 93, 98, 234(nocny), 235(nocny), 248(nocny).

Bezpieczeństwo

Na Osiedlu Bolesława Chrobrego zlokalizowana jest remiza Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 5 Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej, posiadająca Specjalistyczną Grupę Ratownictwa Wysokościowego<ref></ref>.

Na Osiedlu Jana III Sobieskiego znajduje się Komisariat Policji "Północ"<ref></ref>.

Wspólnoty religijne

Na Piątkowie utworzono 5 parafii Kościoła rzymskokatolickiego, które są skupione w dekanacie Poznań-Piątkowo. Lista parafii na Piątkowie:

Kościół pw. Miłosierdzia Bożego jest sanktuarium archidiecezji poznańskiej<ref></ref>.

Zobacz też