Pawłowice (powiat leszczyński)

Pawłowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo, ok. 13 km na wschód od Leszna, ok. 80 km na południe od Poznania.

Historia

Wzmianka o Pawłowicach pojawia się w dokumencie z 18 stycznia 1310 roku, którego autorem był Henryk IV Wierny, książę głogowski. Wieś (jako Polschowicz) wymieniona jest, obok innych blisko siedemdziesięciu, jako część powiatu ponieckiego<ref>700 lat Pawłowic - www.Krzemieniewo.pl</ref>. W pierwszej połowie XIV wieku wybuchały co pewien czas konflikty zbrojne o wpływy na tym terenie pomiędzy głogowczykami a rycerstwem wielkopolskim. Nie zachowały się żadne inne średniowieczne dokumenty odnoszące się bezpośrednio do Pawłowic; wiadomo jedynie, że jeszcze w 1310 ród Nałęczów zbuntował się przeciw władzy księcia głogowskiego, że w 1314 Władysław Łokietek opanował Poznań, a dwanaście lat później skierował się na Brandenburgię, staczając zwycięską bitwę w okolicach Ponieca, zaś Kościan (znajdujący się bliżej Poznania) zajął prawdopodobnie około 1332 roku. Wiadomo także, że w roku 1343 (po podbiciu przez Kazimierza Wielkiego Wschowy i okolicznych ziem należących wcześniej do książąt głogowskich) utrwaliła się na zachód od Pawłowic granica pomiędzy Wielkopolską na wschodzie a Śląskiem na zachodzie. W 1383 wybuchła w Wielkopolsce wojna domowa po śmierci (w 1382) Ludwika Węgierskiego; Poniec i jego okolice zajęte zostały na pewien czas przez księcia Konrada II oleśnickiego, ale starosta wielkopolski Pelegrym z Węgleszyna odbił je z rąk oleśniczan. Układ pokojowy zawarty 7 sierpnia 1391 w Miliczu (przedłużony najpierw o pół roku, a następnie praktycznie bezterminowo) ustalił podział wpływów w tej okolicy i obowiązywał w praktyce przez następne czterysta lat jako granica państwowa (najpierw między Polską a Czechami, a od roku 1526 – między Polską a Monarchią Habsburską). Pod koniec XIV wieku Pawłowice, które zaliczane były w tym okresie do kasztelanii krzywińskiej w dystrykcie ponieckim znalazły się w powiecie kościańskim, którego księgi ziemskie prowadzone były od roku 1391. W księgach tych w roku 1398 znalazł się pierwszy zapis, z którego wiadomo, jak miał na imię ówczesny właściciel wsi Pawłowice: był nim Maciej z rodu Wyskotów. Przez następne dwadzieścia lat (ostatni raz w 1420) kilkanaście jeszcze razy pojawiał się w księgach sądowych jako uczestnik różnych sporów; później zaś (1427-1429) występowała już tylko jego żona, z czego wysnuć można wniosek, że Maciej Wyskota już nie żył. Z charakteru prowadzonych sporów wynikało, że oprócz samego Macieja, wsią Pawłowice (a także innymi okolicznymi miejscowościami) władali w różnych – zapewne mniejszych – częściach także m.in. jego bracia: Czewlej z Krzemieniewa, Henryk, Lisek i Stroszyn z Mierzejewa, a także inni członkowie rodu Wyskotów.

W Polsce porozbiorowej dawna granica Królestwa Polskiego w okolicach Ponieca i Pawłowic funkcjonowała nadal jako granica pomiędzy prowincjami pruskimi.

W latach 1975−1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego.

Podział

Zwyczajowo i historycznie wieś dzieli się na następujące części<ref>"Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu" pod redakcją A. Gąsiorowskiego </ref>:

Nauka

Od 1951 roku we wsi znajduje się Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki - Państwowego Instytutu Badawczego. Instytut zajmuje się prowadzeniem badań naukowych, realizacją projektów badawczych, organizacją szkoleń i kursów oraz prowadzeniem prac agrotechnicznych i hodowlanych.

Zakład zajmuje powierzchnię 2017 ha, a jego siedzibą jest pawłowicki pałac<ref>Instytut Zootechniki PIB (National Research Institute of Animal Production) - IZ PIB Zakład Doświadczalny Pawłowice</ref>.

Przy szkole w Pawłowicach znajduje się hala sportowa, osiemdziesięciometrowa poliuretanowa bieżnia oraz boisko ze sztuczną nawierzchnią, przy ul. Wielkopolskiej zaś można korzystać z boiska plażowego.

Transport i komunikacja

Dojazd do Pawłowic zapewniony jest dzięki PKP S.A. oraz PKS Leszno Sp. z o.o.

Transport kolejowy przechodzący przez wieś odbywa się na trasie Leszno - Ostrów Wlkp., która jest częścią linii kolejowej nr 14, łączącej stację Łódź Kaliska ze stacją Forst-Baršć.

Pawłowice leżą na drodze przejazdu autobusów kursujących na linii Leszno - Gostyń. We wsi znajdują sie trzy przystanki autobusowe.

W niewielkiej odległości od wsi przebiega droga krajowa nr 12, do której dojechać można ulicą Wielkopolską.

Zabytki

Lista zabytków chronionych prawem<ref></ref>:

<gallery widths=200 heights=150 perrow=3>
Plik:Kosciol w pawlowicach.JPGKościół parafialny pw. Matki Bożej Śnieżnej
Plik:Palac w pawlowicach.JPGPałac hrabiów Mielżyńskich
Plik:Wiatrak w pawlowicach.JPGWiatrak koźlak z XIX wieku
</gallery>

Ludzie związani z Pawłowicami

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Źródła

Pawłowice, Leszno County