Półtorak (miód pitny)
Półtorak – rodzaj miodu pitnego o zawartości alkoholu od 15 do 18% obj.<ref>Stowarzyszenie Winiarzy i Miodosytników Polskich: Definicje miodów pitnych </ref>, powstały z naturalnego miodu pszczelego. Barwa półtoraka waha się od złocistego do ciemno-bursztynowego i uzależniona jest od rodzaju miodu pszczelego użytego do produkcji.Nazwa
Nazwa miodu wywodzi się od liczebnika 1,5 (półtora) oznaczającego historycznie ustalone proporcje miodu i wody w brzeczce miodowej, z której po procesie fermentacji powstaje gotowy produkt. Proporcje te wynoszą 1 część miodu oraz 0,5 części wody. Na przykład na 1 l (1,4 kg) miodu przypada 0,5 l wody.
Półtorak jako polski produkt tradycyjny
Miód pitny półtorak jest częścią polskiego dziedzictwa kulinarnego. Wpisany jest na listę Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności Unii Europejskiej (GTS; ang.Traditional Speciality Guaranteed, TSG)<ref name="IJHAR-S"></ref> oraz na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.<ref name="Lpt"></ref> Wprowadzając do handlu producent może umieścić na etykiecie napis: "miód pitny wytworzony zgodnie ze staropolską tradycją".
Metoda produkcji
Metoda produkcji półtoraka obejmuje kilka etapów:- Sycenie brzeczki miodowej w temperaturze 95-105°C w kotle warzelnym z płaszczem parowym. Dopuszczalny jest dodatek przypraw korzenno-ziołowych lub zastąpienia części wody sokiem owocowym
- Studzenie brzeczki do temperatury 20-22°C
- Zaszczepienie brzeczki miodowej roztworem drożdży miodowych wysokiego odfermentowania w zbiorniku fermentacyjnym
- Fermentacja burzliwa przez 6-10 dni w temperaturze do 28°C
- Fermentacja cicha przez 3-6 tygodni
- Odciąg odfermentowanego nastawu znad osadu drożdżowego
- Leżakowanie, dojrzewanie i dekantacja. Okres leżakowania dla półtoraka wynosi minimum 3 lata
- Doprawianie czyli korekta cech organoleptycznych i fizyko-chemicznych. Możliwe jest dosładzanie, dodatek wyciągów ziołowo-korzennych, dodanie alkoholu etylowego pochodzenia rolniczego
- Rozlew
Przy produkcji półtoraka zabrania się używania konserwantów, stabilizatorów, sztucznych barwników lub aromatów.<ref name="DUUE"></ref>