Organizacje wyspecjalizowane ONZ
Organizacje wyspecjalizowane ONZ (ang. UN Specialized Agencies, dlatego też w języku polskim niekiedy nazywa się je agencjami wyspecjalizowanymi ONZ) – organizacje międzynarodowe powiązane i blisko współpracujące z Organizacją Narodów Zjednoczonych. ONZ wraz z jej organizacjami wyspecjalizowanymi nazywa się "rodziną ONZ".
Organizacje wyspecjalizowane muszą spełnić następujące warunki:- być organizacjami międzyrządowymi,
- mieć charakter powszechny, tj. otwarty dla wszystkich państw świata,
- posiadać szerokie kompetencje choćby w jednej z dziedzin o której mowa w art. 57 Karty Narodów Zjednoczonych<ref> Art. 57 KNZ mówi o: "odpowiedzialności międzynarodowej w dziedzinie gospodarczej, społecznej, kulturalnej, oświatowej, zdrowotnej i pokrewnych"</ref>
- musi być związana z ONZ umową międzynarodową.
Organizacje wyspecjalizowane są autonomicznymi organizacjami, stanowią odrębne podmioty prawa międzynarodowego, mają swoich członków, odrębne organy i własne budżety, a z ONZ są połączone specjalnymi porozumieniami zawieranymi z Radą Gospodarczo-Społeczną ONZ a zatwierdzanymi przez Zgromadzenie Ogólne ONZ<ref>Zob. art. 63 KNZ: "Rada Gospodarcza i Społeczna może zawierać z [tymi] organizacjami porozumienia określające warunki, na jakich odnośna organizacja ma być związana z Organizacją Narodów Zjednoczonych. Takie porozumienia podlegają zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Ogólne"</ref>. Organizacje wyspecjalizowane przedkładają sprawozdania ze swej działalności tym dwóm organom ONZ.
Lista organizacji wyspecjalizowanych ONZ
Do organizacji wyspecjalizowanych należą<ref>United Nations – Structure and Organization </ref>:- Międzynarodowa Organizacja Morska, skróty: IMO
- Międzynarodowa Organizacja Pracy, skróty: MOP, ILO
- Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa, skrót: IFAD
- Międzynarodowy Fundusz Walutowy, skróty: MFW, IMF
- Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny, skróty: MZT, ITU
- Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, skrót: ICAO
- Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, skróty: FAO
- Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury, skrót: UNESCO
- Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłowego, skrót: UNIDO
- organizacje Grupy Banku Światowego:
- Agencja Wielostronnych Gwarancji Inwestycji, skrót: MIGA
- Międzynarodowa Korporacja Finansowa, skrót: IFC
- Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych, skrót: ICSID
- Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju, skrót: IDA
- Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, skróty: MBOR, IBRD
- Światowy Związek Pocztowy, skrót: UPU
- Światowa Organizacja Meteorologiczna, skrót: WMO
- Światowa Organizacja Własności Intelektualnej, skróty: WIPO
- Światowa Organizacja Turystyki, skrót: UNWTO<ref>Aby nie mylić z WTO – Światową Organizacją Handlu, która formalnie nie jest organizacją wyspecjalizowaną ONZ.</ref>
- Światowa Organizacja Zdrowia, skrót: WHO
Sonderorganisationen der Vereinten Nationen
List of specialized agencies of the United Nations
Système des Nations unies