Oliwa (Gdańsk)
</ref>), w 1968 przeniesiona ostatecznie do nowego gmachu przy ul. Wąsowicza 30<ref></ref>.
W 1951 został oddany do użytku przystanek Szybkiej Kolei Miejskiej Gdańsk Przymorze-Uniwersytet, jako Gdańsk Polanki.
1 maja 1954 otwarte zostało oliwskie zoo<ref name="Wydarzyło się w Gdańsku">Wydarzyło się w Gdańsku</ref>.
W 1955 (w 100. rocznicę śmierci) odsłonięty został pomnik Adama Mickiewicza w Parku Oliwskim i park został nazwany jego imieniem<ref></ref>.
26 kwietnia 1957 zostało wystosowane ogłoszenie o rozpoczęciu naboru kandydatów do Biskupiego Seminarium Duchownego z siedzibą w Gdańsku Oliwie i tym samym zostało ono erygowane. Obecnie funkcjonuje ono pod nazwą Gdańskie Seminarium Duchowne.
W 1957 do Oliwy przeniesiono Technikum Wychowania Fizycznego, na bazie którego utworzono Studium Nauczycielskie Wychowania Fizycznego, a 12 lat później Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego, przemianowaną w 1981 na Akademię Wychowania Fizycznego. Obecnie funkcjonuje pod nazwą Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu.
Na początku lat 60. poszerzona została ul. Grunwaldzka<ref name="HISTORIA OLIWY">HISTORIA OLIWY</ref>, przy czym zburzono zabytkowy szpitalik św. Łazarza z roku 1660<ref>F. Mamuszka: Oliwa, Okruchy z dziejów, zabytki, s.184.</ref>.
W 1967 odsłonięte zostały w Parku Oliwskim pomniki Mściwoja II<ref></ref> i Świętopełka II Wielkiego<ref></ref>.
16 grudnia 1972 została przekazana do użytkowania Hala Olivia.
Po utworzeniu Uniwersytetu Gdańskiego (skr.: UG) na jego potrzeby, na początku lat siedemdziesiątych w Oliwie powstały dwa nowe budynki – dla Wydziału Humanistycznego i Wydziału Matematyki i Fizyki; wkrótce zbudowano też rektorat, domy studenckie, hotel asystencki i stołówkę, będące zalążkiem uniwersyteckiego miasteczka.
Po zbudowaniu w latach 70. XX wieku nowego osiedla, powstał przystanek SKM Gdańsk Żabianka-AWFiS<ref></ref>.
W 1977, z okazji 350. rocznicy bitwy bitwy pod Oliwą, zostały odsłonięte dwie tablice pamiątkowe: na ścianie Pałacu Opatów i na cokole pomnika królowej Luizy (na wzgórzu Pachołek)<ref></ref>.
Dwukrotnie w czasie pobytu w Gdańsku, w czerwcu 1987 oraz w czerwcu 1999, Jan Paweł II zamieszkał w specjalnie przygotowanym apartamencie nieopodal oliwskiej archikatedry.
Gdański ośrodek regionalny Telewizji Polskiej (TVP Gdańsk) 18 grudnia 1996 rozpoczął nadawanie programu telewizyjnego ze studia w Oliwie usytuowanego przy ul. Józefa Czyżewskiego 42 (już w 1987 z poprzedniego ośrodka we Wrzeszczu przeniosła się część służb technicznych).
XXI wiek Oliwa rozpoczęła otwarciem nowego budynku Wydziału Prawa i Administracji UG oraz planami dalszej rozbudowy kampusu uniwersyteckiego.
W 2005 zostało ukończone osiedle Wita Stwosza, przy ul. Wita Stwosza (3 budynki wielorodzinne z podziemną halą garażową)<ref></ref>.
Ludność:- 1772 – ok. 500 mieszkańców
- 1860 – ok. 2000 mieszkańców
- 1890 – ponad 4000 mieszkańców
- 1900 – prawie 6500 mieszkańców
- 1905 – ponad 7500 mieszkańców
- 1910 – ponad 9000 mieszkańców
- 1918 – ok. 11 000 mieszkańców
- 1924 – prawie 14 000 mieszkańców
- ...
- 2004 – jako dzielnica 19 824 mieszkańców (94,6 tys. mieszk. w granicach z 1926)
Zabytki<ref name="Rejestr zabytków nieruchomych">Rejestr zabytków nieruchomych</ref> i atrakcje turystyczne
- Zespół urbanistyczny Starej Oliwy z zespołem Potoku Oliwskiego
- Archikatedra Oliwska
- Międzynarodowe Festiwale Muzyki Organowej (od 1958 organizowane corocznie latem w archikatedrze)
- Kościół św. Jakuba
- Cmentarz Oliwski
- Kapliczka przydrożna, ul. Grunwaldzka 517
- Pałac Opatów
- Park im. Adama Mickiewicza
- Ogród botaniczny z alpinarium i palmiarnią
- Spichlerze
- Szafarnia
- Dom Bramny, zwany też Domem Zarazy (dawna wielka brama opactwa)
- Stajnia opacka
- Zabytkowa Kuźnia Wodna oraz młyny nad Potokiem Oliwskim
- Dwór, ul. Bytowska 1
- Dom, ul. Bytowska 2
- Dwór, ul. Bytowska 4 (obecnie hotel Dwór Oliwski)
- Villa Martha z ogrodem, ul. Ceynowy 6
- Ludolfino
- Willa Tannenheim z ogrodem, ul. Grunwaldzka 529
- Dom, ul. Obrońców Westerplatte 13
- Dom, ul. Obrońców Westerplatte 35
- Dom, ul. Obrońców Westerplatte 37
- Dom, ul. Opacka 15
- Dwory na Polankach
- Zespół dworu Przymorze, ul. Pomorska 68
- Dom Polski, Stary Rynek Oliwski 8
- Młyn IX przy Potoku Jelitkowskim, ul. Spacerowa 18
- Fabryka mydła, ul. Grunwaldzka 535-537
- Lasy Oliwskie:
- Miejski Ogród Zoologiczny Wybrzeża
- głazy narzutowe: Diabelski Kamień i Kamienna Twarz
- rezerwaty przyrody: Wąwóz Huzarów i Źródliska w Dolinie Ewy
- wieża widokowa na górze Pachołek (100,8 m n.p.m.) oraz pomnik Bitwy pod Oliwą (również z widokiem na morze) na pobliskim wzgórzu
Muzea
(zbud. 1754-1756)- Muzeum Diecezjalne – Gdańsk Oliwa, ul. Bpa. E. Nowickiego 3 (w miesiącach lipiec, sierpień można zwiedzać zabytkowe krużganki, wejście przez Katedrę)
- Muzeum Narodowe w Gdańsku:
- Oddział Sztuki Współczesnej – Gdańsk Oliwa, ul. Cystersów 15a (Pałac Opatów)
- Muzeum Etnograficzne – Gdańsk Oliwa, ul. Cystersów 19 (Spichlerz Opacki)
- Zabytkowa Kuźnia Wodna – Gdańsk Oliwa, ul. Bytowska 1
Komunikacja
Komunikację zapewnia stacja kolejowa i przystanek SKM obsługująca zarówno połączenia podmiejskie (SKM), jak i liczne połączenia dalekobieżne. Dwa węzły przesiadkowe, położone po obydwu stronach dworca kolejowego, umożliwiają połączenia z innymi dzielnicami. Przy dworcu znajdują się pętle autobusowe oraz tramwajowa, na której zatrzymują się tramwaje linii 5, 11, 12 oraz nocna N0.
Przez dzielnicę przechodzi główna arteria komunikacyjna Trójmiasta, w postaci drogi wojewódzkiej nr .
Obiekty i instytucje na terenie Oliwy
– Kampus OliwaSzkoły wyższe
- Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. J. Śniadeckiego, Gdańsk Oliwa, ul. Kazimierza Górskiego 1
- Gdańskie Seminarium Duchowne, Gdańsk Oliwa, ul. bpa Edmunda Nowickiego 3
- Uniwersytet Gdański, Gdańsk Oliwa, ul. Jana Bażyńskiego 1a
Kluby sportowe
- KS Olivia – piłka nożna, rozgrywki A-klasy
- Stoczniowiec Gdańsk – klub hokejowej ekstraligi
- AZS AWFiS Gdańsk
- Oliwa Hockey Team – amatorski klub hokeja na lodzie
Centra handlowe i usługowe
- Centrum Handlowe Oliwa
- Centrum Handlowe Familia
- Rynek oliwski
- Media Markt
- Praktiker
- Olivia Business Centre
- Centrum Biurowe, ul. Abrahama 1a
Zobacz też
Literatura
- Adam Kromer, Oliwa, Wydawnictwo "Oskar", Gdańsk 2007, ISBN 978-83-89923-23-3
- Franciszek Mamuszka, Jerzy Stankiewicz, Oliwa. Dzieje i zabytki, Wydawnictwo Morskie, Gdynia 1959, str. 112
- Franciszek Mamuszka, Oliwa. Okruchy z dziejów, zabytki, Krajowa Agencja Wydawnicza, Gdańsk 1985, str. 208, ISBN 83-03-00938-9
- Lasy Oliwskie, mapa turystyczna, 1:15 000, wydanie I, wyd. "Via Mercatorum", Gdańsk 1996, format 40 × 68 cm, ISBN 83-902628-2-7
Linki zewnętrzne
- Dzielnicowy portal "Stara Oliwa"
- Plan Oliwy (*.pdf)