Ogród Botaniczny w Poznaniu



Ogród Botaniczny w Poznaniu – placówka naukowa i edukacyjna Uniwersytetu Adama Mickiewicza, pełniąca jednocześnie funkcję publicznego ogrodu.

Lokalizacja

Poznański Ogród Botaniczny zlokalizowany jest w zachodniej części m. Poznania, dzielnicy Ogrody. Główne wejście do Ogrodu znajduje się od się od strony ul. Dąbrowskiego. W przyszłości planowane jest przeniesienie bramy głównej Ogrodu Botanicznego z ul. Dąbrowskiego na ul. Botaniczną, gdzie znajdowało się wejście jeszcze przed II wojną światową, dziś czynne tylko w dni wolne od pracy.<ref></ref>

Historia

Zalążkiem dzisiejszego ogrodu był Szkolny Ogród Botaniczny, który powstał w latach 1922–1925 z inicjatywy profesora Uniwersytetu Poznańskiego Rudolfa Boettnera. Boettner został również pierwszym dyrektorem placówki (od 1923 ogrodem kierował prof. Adam Wodziczko). Zajmujący ok. 6&nbsp;ha ogród powstał w wyniku umowy między poznańskim magistratem a Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego<ref>Umowa między magistratem i Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego została podpisana 22.07.1921 roku. Kronika Miasta Poznania, Jeżyce, 2000 2 (str. 187)</ref>, które pozostawały właścicielami ogrodu aż do wybuchu II wojny światowej. Już wówczas pełnił on zarówno funkcję ogrodu publicznego, jak i placówki oświatowej. Odbywały się tam lekcje botaniki i inne zajęcia praktyczne. W najstarszej części znajdują się dzisiejsze działy biologii i systematyki roślin oraz masowej uprawy na potrzeby szkolne.

Uniwersytet brał udział w zarządzaniu i korzystaniu z jego zbiorów od 1928 r., gdy Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego rozpoczęło współfinansowanie placówki. W latach 1930–1936 ogród powiększono o ok. 8&nbsp;ha. Na tym obszarze znalazł się dział geografii roślin oraz dział roślin dekoracyjnych. Powstała również dzisiejsza główna brama od ul. Dąbrowskiego, projektu Stefana Cybichowskiego oraz dział gospodarczy.

W latach 1939–1945 ogrodem zarządzali niemieccy profesorowie E.Spohr i H.Walter. Zostały wstrzymane prace nad rozbudową, a nawet projektowano jego likwidację<ref>Kronika Miasta Poznania, Jeżyce, 2000 2 (str. 188)</ref>. Po wojnie, do roku 1949, ogrodem opiekowała się Państwowa Szkoła Ogrodnictwa. Ponieważ władze miasta nie brały udziału w utrzymaniu placówki, szkoła zrzekła się ogrodu. W związku z tym 12 grudnia 1949 r. instytucja została przejęta przez Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Poznańskiego, otrzymując nową nazwę – Ogród Botaniczny Uniwersytetu Poznańskiego, a od 24 grudnia 1955 – Ogród Botaniczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ogród stał się wówczas uniwersyteckim zakładem naukowo-dydaktycznym z własnym budżetem i kadrą naukowo-techniczną.

8 stycznia 1975 ogród został wpisany do rejestru zabytków. Od roku 1981 jest pozawydziałową jednostką organizacyjną UAM. W latach siedemdziesiątych władze miasta przekazały ogrodowi leżące na północy tereny aż po ul. Św. Wawrzyńca oraz obszary przylegające od południowego wschodu. Na nowo przejętej ziemi powstały kolekcje flory Ameryki Północnej i Dalekiego Wschodu oraz drzew i krzewów ozdobnych, roślin rzadkich i ginących, a także nowoczesny dział zmienności roślin, który jest nadal w budowie. Ta część ogrodu została otwarta dla publiczności w 1985 r. Powstało wówczas również wejście od ul. Botanicznej i parking.

W 1992<ref> Kronika Miasta Poznania, Jeżyce, 2000 2 (str. 192)</ref> Ogród przejął kolejne 5&nbsp;ha, przyznane mu jeszcze w 1968, leżące między ul. Dąbrowskiego i św. Wawrzyńca. Dla publiczności otwarto je 7 września 2000 r. Obecnie w ogrodzie odbywają się zajęcia dla studentów wydziałów: biologii oraz nauk geograficznych i geologicznych UAM, a także Uniwersytetu Przyrodniczego i Politechniki.

Dla zwiedzających ogród otwarty jest w dniach 1 maja – 30 października od godz. 9 do 21 (lub do zmroku, jeśli zapada wcześniej), w dniach wolnych od pracy odwiedza go nawet do kilkunastu tysięcy osób<ref> Kronika Miasta Poznania, Jeżyce, 2000 2 (str. 195)</ref> .

Dyrektorzy lub pełniący rolę Dyrektora Ogrodu Botanicznego w Poznaniu

Działy i Kolekcje Roślinne

Kolekcje szklarniowe

kilka niewielkich obiektów o łącznej powierzchni 800 m², w których znajdują się kolekcje roślin występujących z obszarze międzyzwrotnikowym. Między 2500 reprezentowanych taksonów przeważają przedstawiciele flory Ameryki Łacińskiej. Wśród rodzin najliczniej reprezentowane są kaktusowate, gruboszowate, ananasowate, storczykowate, ukośnicowate i obrazkowate. Równie bogate są kolekcje paprociowych, obejmująca zarówno gatunki naziemne jak i epifity, oraz sukulentów, zawierająca 1150 gatunków, odmian i form z 228 rodzajów, z 34 rodzin. Wśród ciekawostek tej kolekcji należy wymienić endemity z Wysp Kanaryjskich, Madagaskaru oraz mrozoodporne gatunki kaktusów.

Największą dumą szklarni są welwiczja osobliwa Welwitschia mirabilis - jedyny kwitnący ponad 35-letni okaz rośliny w Polsce rodzaju męskiego wyhodowanej z nasiona, wiktoria amazońska [Victoria amazonica oraz Nelumbo nucifera i Euryale ferox. W szklarniach znajdują się też bogate kolekcje storczyków (Orchidales) i zbiór kaktusów zaliczany do jednych z najbogatszych w Polsce.

Dział kolekcji gruntowych

Od 1925 Ogród wydaje Index Seminum (od 2008 roku tylko w wersji elektronicznej) który jest spisem nasion zaproponowanych przez Ogród do wymiany z innymi placówkami. Obecnie taka wymiana prowadzona jest z ok. 400 ogrodami botanicznymi i arboretami z 58 państw ze wszystkich kontynentów.

Pawilon Ekspozycyjno-Dydaktyczny

30 października 2006 roku oddano do użytku nowoczesny dwukondygnacyjny Pawilon Ekspozycyjno-Dydaktyczny, projekt architekta Jerzego Gurawskiego. Na powierzchni prawie 150 m2 organizowane są między innymi wystawy fotograficzne, dostępne dla wszystkich przez cały rok. Niższa kondygnacja jest powiązana z naukową i dydaktyczną działalnością ogrodu. Mieszczą się tu wyposażona w nowoczesny sprzęt multimedialny sala wykładowa na 90 osób oraz specjalistyczna biblioteka z czytelnią.
W Pawilonie znajduje się terminal Miejskiego Informatora Multimedialnego, księgarnia przyrodnicza oraz kawiarenka.

Rzeźby

Głaz narzutowy

Na terenie ogrodu znajduje się wiele eratyków, ale największym z nich (130 ton) jest pochodzący z Jarosławska, a ulokowany w ogrodzie 5 października 1994.

Głaz przybył na teren Pomorza Zachodniego 14 tysięcy lat temu, podczas ostatniego zlodowacenia z terenu Skandynawii. Przygotowania do transportu trwały trzy miesiące, a droga głazu do Poznania – pięć dni<ref>tablica informacyjna przy głazie</ref>.

Osoby związane z Ogrodem

Zobacz też

Linki zewnętrzne