Obwód leningradzki


y na Wuoksie
Obwód leningradzki (ros. Ленинградская область) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej.

Geografia

Położenie i powierzchnia

Obwód leningradzki leży w północno-wschodniej Europie, na północnym zachodzie europejskiej części Rosji, nad Morzem Bałtyckim. Region zajmuje obszar 85 300 km², co stanowi ok. 0,5% powierzchni całej Federacji Rosyjskiej. Z północy na południe obwód ciągnie się na długości 320 km, zaś ze wschodu na zachód – 450 km.

Obwód leningradzki graniczy:
na północy – z Republiką Karelii
na wschodzie – z obwodem wołogodzkim
na południowym wschodzie – z obwodem nowogrodzkim
na południu – z obwodem pskowskim
na południowym zachodzie – z Estonią
na zachodzie – z Sankt Petersburgiem
na północnym zachodzie – z Finlandią
Od zachodu do obwodu przylega Morze Bałtyckie

Przynależność administracyjna

Pod względem administracyjnym obwód wchodzi w skład utworzonego w 2000 Północno-Zachodniego Okręgu Federalnego.

Rzeźba terenu

Obwód leningradzki leży na terenie Niziny Wschodnioeuropejskiej, co sprawia, iż powierzchnia regionu w przeważającej części na charakter równinny, a przeciętna wysokość bezwzględna to 50-150 m n.p.m. Równiny stanowiące większość powierzchni regionu dzielone są na mniejsze jednostki (m.in. Nizina Wyborska, Nizina Prioziorska i in.), leżące nad brzegami Zatoki Fińskiej i jeziora Ładoga oraz w dolinach większych rzek.

Najważniejszymi obszarami wyżynnymi w regionie są Wyżyna Lembołowska, Wyżyna Iżorska i Wyżyna Wepsowska oraz Grzęda Tichwińska. Najwyższy punkt obwodu – góra Gapsielga, położona na Wyżynie Wepsowskiej wznosi się na wysokość 291 m n.p.m.<ref name=autonazwa3>Даринский А. В. География Ленинградской области</ref>

Na terenie obwodu znajduje się uskok długości ok. 200 km, ciągnący się ze wschodu na zachód regionu, stanowiący brzeg dawnego morza. Wzdłuż uskoku wysokości względne na niewielkim odcinku zmieniają się o 40 – 60 m.

Budowa geologiczna


Obwód leży na styku dwóch tarcz tektonicznych. Północno-zachodnia część obwodu leży na tarczy fennoskandzkiej, gdzie powierzchni ziemi sięgają struktury skalne z okresu archaiku i proterozoiku, powstałe ponad 600 mln lat temu w wyniku silnych erupcji wulkanicznych. Południowo-wschodnie tereny obwodu leżą na tarczy rosyjskiej. Na południowych brzegach Zatoki Fińskiej oraz nad jeziorem Ładoga w kambrze (ok. 500 mln lat temu) sformowały się pokłady skał osadowych. Na południu regionu znajdują się utwory powstałe w okresie dewonu. We wschodniej części regionu podłoże ma pochodzenie karbońskie<ref name=autonazwa1>Учебный географический атлас Ленинградской области и Санкт-Петербурга</ref>. Ostatecznie powierzchnia regionu uformowała się w czwartorzędzie, w rezultacie czterokrotnego przejścia lodowca i działalności wód roztopowych okresach interglacjalnych<ref>Ленинградская область: знаете ли вы?</ref>.

Klimat


Na terenie obwodu panuje klimat umiarkowany, przejściowy pomiędzy morskim a kontynentalnym. Morskie masy powietrza sprawiają, iż zima w regionie jest dość łagodna, z częstymi ociepleniami i występującymi zwłaszcza na wybrzeżu odwilżami. Wpływ morskiego powietrza sprawia zarazem, iż lato jest niezbyt ciepłe, a czasem wręcz chłodne. Najchłodniejszą częścią regionu są krańce wschodnie, zaś najcieplejszymi – południowo-zachodnie. Średnia temperatura powietrza w styczniu waha się od −8°C na wybrzeżu do -11°C w głębi lądu. Średnia temperatura lipca to +16 – +18&nbsp;°C. Najniższa zanotowana temperatura to –52&nbsp;°C, zaś najwyższa – +36°C.

Wielkość opadów w regionie kształtuje się na poziomie 600-700 mm/rok, przy czym górne wartości tej liczby przypadają na tereny wyżynne, zaś niższe – na nadmorskie niziny. Większość opadów ma postać deszczu. Opady przypadają głównie na okres jesienno – letni, zaś maksimum występuje w sierpniu.

Zimą opady mają postać śniegu. Stała pokrywa śnieżna pojawia się w drugiej połowie listopada lub pierwszej połowie grudnia i utrzymuje się zwykle do drugiej połowy kwietnia.

Hydrografia

Obszar obwodu jest terenem o dużej wilgotności. Istnieje tutaj znaczna liczba rzek i jezior. Ponadto wielkie ilości wody znajdują się w bagnach, zajmujących dużą część regionu.

Rzeki

Na terenie regionu znajduje się gęsta sieć rzeczna. Łączna długość lokalnych cieków wodnych to ok. 50 tys. km. Obszar obwodu – poza niewielkimi terenami na południowym wschodzie – należy do zlewiska Morza Bałtyckiego.
Iżora zimą
Oriedież
Oriedież
Największe rzeki obwodu:
<small>(długość i powierzchnia dorzecza dotyczy całej rzeki, nie tylko w granicach obwodu)</small>

{ class="wikitable sortable"

! valign="top" Nazwa
! valign="top" Długość
<small>(w km)</small>
! valign="top" Powierzchnia
dorzecza
<small>(w km²)</small>

}

Jeziora

Na terenie obwodu znajduje się ok. 1800 jezior, w tym Ładoga i Onega – największe jeziora Europy.

Największe jeziora obwodu:
{ class="wikitable sortable"

! valign="top" Nazwa
! valign="top" Powierzchnia
<small>(w km²)</small>
! valign="top" Maksymalna
głębokość
<small>(w m)</small>
}

Roślinność

Obszar obwodu znajduje się w zdecydowanej większości leży w strefie tajgi, a ściślej w południowej podstrefie tej formacji roślinnej. Oznacza to, iż na terenie obwodu zaczyna się stopniowe przechodzenie lasów tajgowych w lasy mieszane, które pojawiają się na południowych skrajach regionu. Lasy stanowią 55,5% terytorium obwodu. Pierwotne lasy regionu są w znacznej mierze złożone z sosen. Lasy świerkowe występują głównie na północnym zachodzie i wschodzie obwodu. Jako domieszki w lasach tych występują gatunki liściaste: zwykle brzoza, osika i olcha<ref name=autonazwa2>Учебный географический атлас Ленинградской области и Санкт-Петербурга</ref>. Tereny przyległe do Sankt Petersburga są w znacznej mierze pozbawione pierwotnej roślinności i wykorzystywane rolniczo.

Oprócz drzew w leningradzkich lasach rosną takie gatunki roślin zielnych jak np.: bagno zwyczajne, konwalia majowa, czarna jagoda, brusznica, żurawina, malina, pięciornik itd.<ref name=autonazwa2 />

Świat zwierzęcy obwodu

– jeden z częściej spotykanych ptaków obwodu
Świat zwierzęcy obwodu reprezentują głównie gatunki leśne, wśród których jest 68 gatunków ssaków i ok. 300 gatunków ptaków, a także ok. 80 gatunków ryb oraz bliżej nieokreślona liczba gatunków bezkręgowców, szacowana na kilka tysięcy.

Spośród ssaków w regionie występują powszechnie m.in. wiewiórka, tchórz, kuna, kret, zające: szarak i bielak, liczne gryzonie (m.in. myszy polna i leśna). Rzadziej spotkać można wilki, dziki, sarny, lisy, łosie, niedźwiedzie, rysie, łasice, wydry, jelenie wschodnie, piżmaki, norki, jenoty i bobry. W przyległym do obwodu morzu żyje kilka gatunków fok.

Ptakami spotykanym w regionie są m.in. głuszce, kuropatwy, pardwy, jarząbki, cietrzewie, różne gatunki kaczek i gęsi, drozdy, dzięcioły, sikorki, kukułki, skowronki, gile oraz wrony i wróble. Znaczna większość tych ptaków przylatuje na obszar obwodu tylko na okres lęgowy i na zimę odlatuje na południe.

W stanowiących dużą część powierzchni regionu wodach żyją liczne ryby, zarówno słodko- jak i słonowodne. Spośród ryb morskich wymienić można szproty bałtyckie, dorsze atlantyckie, i szczupaki. Ryby słodkowodne występując e w lokalnych wodach to m.in. sielawy, okonie, sandacze, leszcze, płocie. Niektóre żyjące w wodach regionu gatunki, jak np. węgorze i łososie żyją zarówno w morzu, jak i w rzekach.<ref name=autonazwa3 />
Niektóre z miejscowych gatunków są zwierzętami rzadkimi i jako zagrożone wyginięciem zapisane są w tzw. Czerwonej Księdze. Zaliczyć tu można zwłaszcza ptaki, m.in.: orła przedniego, gadożera, sokoła wędrownego, rybołowa, oraz niektóre gatunki morskich ssaków<ref> Учебный географический атлас Ленинградской области и Санкт-Петербурга</ref>.

Podział administracyjny

Od 1 stycznia 2006 r. obwód leningradzki dzieli się 17 rejonów municypalnych i 1 okręg miejski.

W ramach owych 17 rejonów funkcjonują 62 samorządy miejskie i 142 samorządy wiejskie.
św. Piotra i Pawła w osadzie Siwierskij
w Tajcach
a w Wyborgu
w Kingiseppie
{ class="wikitable sortable"

!valign="top" L.p.<small>
na
mapie</small>
!valign="top" Rejon
!valign="top" Nazwa
rosyjska
!valign="top" <small>Liczba
miesz-
kańców
(w tys.)
!valign="top" <small>Powierz-
chnia
(w tys. km²)
!valign="top" Ośrodek admini-94stracyjny

1.
Boksitogorski
Бокситогорский район
! align="right" 7,18
! align="right" 55,8
Boksitogorsk

2.
Wołosowski
Волосовский район
! align="right" 2,73
! align="right" 48,0
Wołosowo

3.

Волховский район
! align="right" 5,22
! align="right" 95,2
Wołchow

4.
Wsiewołoski
Всеволожский район
! align="right" 3,09
! align="right" 217,1
Wsiewołosk

5.
Wyborski
Выборгский район
! align="right" 7,49
! align="right" 189,9
Wyborg

6.
Gatczyński
Гатчинский район
! align="right" 2,94
! align="right" 219,7
Gatczyna

7.
Kingisieppski
Кингисеппский район
! align="right" 2,99
! align="right" 81,6
Kingisepp

8.
Kiriski
Киришский район
align="right" 3,07
align="right" 66,9
Kiriszy

9.
Kirowski
Кировский район
! align="right" 2,64
! align="right" 95,5
Kirowsk

10.
Łodiejnopolski
Лодейно-польский район
! align="right" 4,95
! align="right" 33,9
Łodiejnoje Pole

11.
Łomonosowski
Ломоносовский район
! align="right" 2,01
! align="right" 64,7
Łomonosow

12.
Łuski
Лужский район
! align="right" 6,07
! align="right" 78,7
Ługa

13.
Podporoski
Подпорожский район
! align="right" 7,83
! align="right" 33,5
Podporożje

14.
Prioziorski
Приозерский район
! align="right" 3,55
! align="right" 61,6
Prioziorsk

<small>brak</small>
Okręg Sosnowoborski (miejski)
Сосновоборский городской округ
! align="right" 0,07
! align="right" 66,6
Sosnowy Bór

15.
Słancewski
Сланцевский район
! align="right" 2,21
! align="right" 46,0
Słancy

16.
Tichwiński
Тихвинский район
! align="right" 7,14
! align="right" 76,1
Tichwin

17.
Tosnieński
Тосненский район
! align="right" 3,68
! align="right" 112,3
Tosno
}

Ludność

Na terenie obwodu żyje 1643,9 tys. osób (2006), co stanowi 1,14% całej populacji Rosji. Średnia gęstość zaludnienia w regionie to 19,5 os./km². Najgęściej zaludnione są rejony leżące w pobliżu Sankt Petersburga, zaś najsłabiej – wschodnie obszary obwodu.

Części niektórych rejonów obwodu (m.in. wyborskiego, wsiewołoskiego, kirowskiego i in.) wchodzą w skład aglomeracji Sankt Petersburga

Na terenie obwodu leningradzkiego znajduje się 31 miast i 32 osiedla typu miejskiego. Miasta te nie są zbyt duże – największe z nich – Gatczyna liczy 88,8 tys. mieszkańców.
Ludność miejska w liczbie 1089,5 tys. osób stanowi 66,28% ogółu populacji obwodu. 554,4 tys. mieszkańców obwodu (33,72% populacji) zamieszkuje na wsiach, spośród których 31 liczy ponad 3 tys. mieszkańców.

45% mieszkańców stanowią osoby w wieku produkcyjnym. Spośród nich 39% pracuje w przemyśle, 34% – w sferze usług, 18% – w rolnictwie, a 9% – w transporcie<ref>"Ленинградская область сегодня"</ref>

Liczba mieszkańców obwodu systematycznie spada. Główną przyczyną jest niski bardzo przyrost naturalny, czego powodem jest fakt, iż w okresie ZSRR osoby młode często osiedlały się w Sankt Petersburgu (wówczas noszącym nazwę "Leningrad"), a na prowincji pozostawały osoby starsze.

Wyznania

Zdecydowana większość ludności wyznaje prawosławie. Po okresie ateizacji w czasach ZSRR pozostała duża liczba niewierzących. Z licznych, acz niewielkich mniejszości wyznaniowych żyją m.in. katolicy, protestanci (zwykle luteranie), muzułmanie i żydzi.

Narodowości

Rdzennymi mieszkańcami regionu są ludy ugrofińskie: Wepsowie, Iżorowie i Karelowie oraz Finowie. Obecnie populacja tych nacji na terenie obwodu jest jest bardzo nieliczna, zaś 90% populacji stanowią Rosjanie.

Udział procentowy poszczególnych narodowości w populacji obwodu:
w Kingisieppie
– dom Vladimira Nabokova
– budynek władz rejonu
– fragment miasta

– fragment miasta
w Prioziorsku
w 1911 r.



{ class="wikitable sortable"

! valign="top" Naród
! valign="top" Procentowy
udział w
populacji

Rosjanie
! align="right" 89,58

Ukraińcy
! align="right" 2,51

Białorusini
! align="right" 1,58

Tatarzy
! align="right" 0,57

Finowie
! align="right" 0,48

Ormianie
! align="right" 0,33

Cyganie
! align="right" 0,27

Azerowie
! align="right" 0,23

Czuwasze
! align="right" 0,17

Niemcy
! align="right" 0,14

Mordwini
! align="right" 0,13

Karelowie
! align="right" 0,12

Wepsowie
! align="right" 0,12

Mołdawianie
! align="right" 0,12

Żydzi
! align="right" 0,10

Polacy
! align="right" 0,10

Gruzini
! align="right" 0,09

Estończycy
! align="right" 0,08

Baszkirzy
! align="right" 0,07

Koreańczycy
! align="right" 0,06

Uzbecy
! align="right" 0,06

Maryjczycy
! align="right" 0,06

Udmurci
! align="right" 0,06

Tadżycy
! align="right" 0,05

Kazachowie
! align="right" 0,05

pozostali
oraz osoby
bez poczucia
przynależności
narodowej
! align="right" 2,34

}

Miasta i osiedla typu miejskiego

Na terenie obwodu leningradzkiego znajduje się 31 miast oraz 32 osiedla typu miejskiego

Miasta i osiedla typu miejskiego:
<small>(stan na 1 stycznia 2006)</small>
{ class="wikitable sortable"
! valign="top" Nazwa
! valign="top" Nazwa
rosyjska
! valign="top" Liczba
mieszkańców

Gatczyna
Гатчина
align="right" 88&nbsp;842

Wyborg
Выборг
align="right" 78&nbsp;039

Sosnowy Bór
Сосновый Бор
align="right" 66&nbsp;603

Tichwin
Тихвин
align="right" 61&nbsp;681

Kiriszy
Кириши
align="right" 55&nbsp;167

Kingisepp
Кингисепп
align="right" 50&nbsp;513

Wsiewołożsk
Всеволожск
align="right" 45&nbsp;595

Wołchow
Волхов
align="right" 45&nbsp;949

Siertołowo
Сертолово
align="right" 40&nbsp;626

Ługa
Луга
align="right" 39&nbsp;426

Tosno
Тосно
align="right" 37&nbsp;144

Słancy
Сланцы
align="right" 35&nbsp;774

Kirowsk
Кировск
align="right" 23&nbsp;602

Łodiejnoje Pole
Лодейное Поле
align="right" 22&nbsp;280

Pikalowo
Пикалёво
align="right" 22&nbsp;401

Otradnoje
Отрадное
align="right" 21&nbsp;537

Podporożje
Подпорожье
align="right" 19&nbsp;577

Prioziorsk
Приозёрск
align="right" 18&nbsp;674

Kommunar
Коммунар
align="right" 17&nbsp;275

Nikolskoje
Никольское
align="right" 17&nbsp;200

Boksitogorsk
Бокситогорск
align="right" 17&nbsp;149

Swietogorsk
Светогорск
align="right" 15&nbsp;406

Sias'stroj
Сясьстрой
align="right" 13&nbsp;545

Szlisselburg
Шлиссельбург
align="right" 12&nbsp;546

Siwierskij<small>1)</small>
Сиверский
align="right" 12&nbsp;131

Wołosowo<small>1)</small>
Волосово
align="right" 11&nbsp;531

Iwangorod
Ивангород
align="right" 10&nbsp;999

Wyrica<small>1)</small>
Вырица
align="right" 10 549

Imieni Morozowa<small>1)</small>
имени Морозова
align="right" 10&nbsp;412

Nowa Ładoga
Новая Ладога
align="right" 9&nbsp;651

Mga<small>1)</small>
Мга
align="right" 9&nbsp;589

Kuźmołowskij<small>1)</small>
Кузьмоловский
align="right" 9&nbsp;419

Uljanowka<small>1)</small>
Ульяновка
align="right" 9&nbsp;365

Imieni Swierdłowa<small>1)</small>
Имени Свердлова
align="right" 9&nbsp;138

Roszczyno<small>1)</small>
Рощино
align="right" 8&nbsp;815

Sowietskij<small>1)</small>
Советский
align="right" 6&nbsp;485

Kamiennogorsk
Каменногорск
align="right" 6&nbsp;020

Toksowo<small>1)</small>
Токсово
align="right" 5&nbsp;686

Lebiażje<small>1)</small>
Лебяжье
align="right" 5&nbsp;643

Primorsk
Приморск
align="right" 5&nbsp;458

Dubrowka<small>1)</small>
Дубровка
align="right" 5&nbsp;347

Nazija<small>1)</small>
Назия
align="right" 5&nbsp;250

Priładoskij<small>1)</small>
Приладожский
align="right" 5&nbsp;224

Krasnyj Bor<small>1)</small>
Красный Бор
align="right" 4&nbsp;833

Fornosowo<small>1)</small>
Форносово
align="right" 4&nbsp;665

Kuzniecznoje<small>1)</small>
Кузнечное
align="right" 4&nbsp;545

Lubań
Любань
align="right" 4&nbsp;497

Budogoszcz<small>1)</small>
Будогощь
align="right" 3&nbsp;809

Siniawino<small>1)</small>
Синявино
align="right" 3&nbsp;779

Jefimowskij<small>1)</small>
Ефимовский
align="right" 3&nbsp;740

Bolszaja Iżora<small>1)</small>
Большая Ижора
align="right" 3&nbsp;728

Drużnaja Gorka<small>1)</small>
Дружная Горка
align="right" 3&nbsp;629

Pawłowo<small>1)</small>
Павлово
align="right" 3&nbsp;373

Tołmaczewo<small>1)</small>
Толмачево
align="right" 3&nbsp;134

Rachia<small>1)</small>
Рахья
align="right" 3&nbsp;024

Riabowo<small>1)</small>
Рябово
align="right" 2&nbsp;986

Nikolskij<small>1)</small>
Никольский
align="right" 2&nbsp;854

Lesogorskij<small>1)</small>
Лесогорский
align="right" 2&nbsp;823

Wozniesenie<small>1)</small>
Вознесенье
align="right" 2&nbsp;721

Ważyny<small>1)</small>
Важины
align="right" 2&nbsp;720

Tajcy<small>1)</small>
Тайцы
align="right" 2&nbsp;602

Wysock
Высоцк
align="right" 1&nbsp;745

Swirstroj<small>1)</small>
Свирьстрой
align="right" 997

}
<small>1) Osiedle typu miejskiego</small>

Gospodarka

Wartość PKB regionu w 2006 wyniosła 280 mld rubli<ref>Валовой региональный продукт Ленинградской области в 2007 г. достигнет 350 млрд руб. против 280 млрд руб в 2006 г.</ref>.

Przemysł

Podstawą gospodarki regionu jest zróżnicowany przemysł: maszynowy, chemiczny, metalurgiczny, lekki, spożywczy itp.

Przemysł maszynowy zlokalizowany jest we wszystkich dużych miastach regionu; m.in. w Wsiewołożsku znajdują się zakłady ''Forda'', w Wyborgu – stocznia. Podobnie przedsiębiorstwa z branży przemysłu lekkiego istnieją w większości miast obwodu.

Przemysł metalurgiczny, reprezentowany przez zakłady produkujące aluminium znajduje się m.in. w Boksitogorsku i Wołchowie.

Zakłady chemiczne znajdują się m.in. w Kingisieppie, Ługie i Tosnie (Henkel KGaA); w Kiriszi istnieje przedsiębiorstwo petrochemiczne.

Przemysł leśny funkcjonuje głównie we wschodnich rejonach; wykorzystujący jego surowce przemysł drzewny znajduje się m.in. w Gatczynie, Wołchowie i Prioziorsku (fabryki mebli) oraz Wyborgu. Przemysł celulozowo-papierniczy istnieje m.in. w Swietogorsku, Sowieckim i Kommunarze.

Przemysł materiałów budowlanych to np. zakłady cementowe (w Słancach i Pikalowie) i liczne cegielnie<ref name=autonazwa3 />.

Przemysł spożywczy reprezentują najczęściej niewielkie firmy; produkuje on głównie na lokalne potrzeby i zlokalizowany jest we wszystkich miastach regionu. W obwodzie istnieje także zakład tytoniowy<ref>Промышленность Ленинградской области</ref>.

Ważną gałęzią przemysłu jest elektroenergetyka. W Sosnowym Borze i stnieje elektrownia atomowa, zaś w Kiryszach i Kirowsku – duże elektrociepłownie. Na rzekach Swir i Wołchow istnieją niewielkie elektrownie wodne.

Rolnictwo

Rolnictwo w regionie ma charakter skierowany na zaspokajanie potrzeb żywnościowych Sankt Petersburga. Głównymi gałęziami produkcji rolnej są hodowla o kierunku mleczno-mięsnym, oraz uprawa ziemniaków i warzyw (zwłaszcza kapusty, marchwi, ogórków, cebuli, buraków itd.). Wartość produkcji zwierzęcej jest większa niż produkcji roślinnej. Mniejsze znaczenie gospodarcze ma uprawa zbóż: jęczmienia, żyta i owsa, które produkuje się głównie na paszę dla bydła i drobiu.

Oprócz hodowli mięsno-mlecznej hoduje się także zwierzęta futerkowe, zwłaszcza norki i piżmaki, a na północnym wschodzie także lisy polarne (pieśce).

Na terenie obwodu znajduje się ponad 200 wielkopowierzchniowych gospodarstw rolnych, niegdyś sowchozów, obecnie mających status spółek akcyjnych.

Transport

Sieć szlaków transportowych w regionie jest bardzo dobrze rozwinięta, co spowodowane jest sąsiedztwem drugiego co do wielkości węzła transportowego w Rosji – Sankt Petersburga.

Transport kolejowy

Łączna długość linii kolejowych w regionie przekracza 3 tys. km; większość z nich jest zelektryfikowana. Na tysiąc km² powierzchni obwodu przypada 33 km torów.
w Kingisieppie
Wojskowicy

Corocznie przez teren obwodu koleje przewożą ładunki o masie ok. 100 mld ton.

Najważniejszymi regionalnymi stacjami kolejowymi są Mga, Gatczyna i Wołchowstroj.

Głównymi magistralami kolejowymi są:

Do położonej na terenie obwodu osady Murino dochodzi linia sanktpetersburskiego metra. Planuje się także budowę drugiej stacji.

Transport drogowy

Łączna długość dróg kołowych na terenie obwodu wynosi ponad 13 tys. km, co oznacza, iż na 1000 km² przypada 108 km dróg. Najważniejszymi spośród dróg i autostrad regionu są:

Pozostałe rodzaje transportu

Duże znaczenie w transporcie lokalnym odgrywa transport wodny, zarówno morski, jak i śródlądowy. Najważniejszymi portami morskimi są: Ust-Ługa, Primorsk, Wyborg i Wysock. Najważniejszymi rzekami spławnymi są Newa, Swir, Wołchow. Rzeki te są spławne na całej długośći w granicach obwodu. Na Plussie, Łudze, Siasie, Paszy, Ojacie i Wuoksie żegluga jest możliwa tylko na niektórych odcinkach.

Przez teren obwodu przebiega część wąnych dróg wodnych: Kanału Białomorsko-Bałtyckiego i Kanału Wołżańsko-Bałtyckiego<ref>География Ленинградской области</ref>.

Transport powietrzny obsługiwany jest przez port lotniczy Puszkino, położony w granicach Sankt Petersburga.

Przez obwód leningradzki przebiega część powstającego Gazociągu Północnego.

Bogactwa naturalne

Na terenie obwodu znajdują się m.in. pokłady surowców budowlanych: granitu i innych kamieni, a także glin, piasku, łupków, boksytów, dolomitów oraz fosforytów i torfu.<ref name=autonazwa1 />.

Szacowane zasoby najważniejszych surowców na terenie obwodu w poszczególnych złożach:
w Prioziorsku


! valign="top" Nazwa złóż i surowiec
! valign="top" Zasoby
(w tys. ton)
<small>(szacunkowo)</small>

Kingisiepskie złoże fosforanów ! align="right" 225.357
Leningradzkie złoże łupków opałowych (okolice Słaniec)! align="right" 152.573
Radyńskie złoża boksytów<small>1)</small> ! align="right" 2.135
Złoża żelaza i manganu z okolic Zatoki Fińskiej! align="right" ruda – 2.411
mangan – 188.576
}
<small>1) wydobycie zaprzestane</small>
<small>2) wydobycie nie jest prowadzone</small>
– najstarsza ruska osada w obwodzie

zamku Orieszek

Historia

Nazwa obwodu

Nazwa obwodu wywodzi się od obowiązującej w latach 1924-1991 nazwy Sankt Petersburga – Leningrad, nazwanego tak na cześć Włodzimierza Lenina.

Rosjanie w mowie potocznej często używają skróconej nazwy obwodu – Lenobłast (ros. Ленобласть – od Ленинградская область – obwód leningradzki)

Historia regionu

Najstarsze ślady obecności człowieka na terenie obwodu pochodzą z 9 – 8 tysiąclecia p.n.e., kiedy ustąpił pokrywający wcześniej lodowiec. Od IV tysiącelecia n.e. obszary obwodu leningradzkiego zamieszkiwały ugrofińskie plemiona, zajmujące się uprawą roli, hodowlą bydła oraz myślistwem i rybołówstwem. W VIII wieku n.e. pojawili się tutaj pierwsi osadnicy słowiańscy. Najstarszym istniejącym tam grodem była Stara Ładoga (Vanha Laatokka),będąca jednym z najstarszych ruskich miast. Od początku IX w. we wschodniej części obwodu etnicznie dominowali wschodni Słowianie, zaś zajmowane przez nich tereny były jednym z najważniejszych (politycznie i ekonomicznie) centrów formującej się państwowości ruskiej. Od końca X w. znaczenie Starej Ładogi zaczęło jednak maleć, a zaczynała się epoka dominacji Nowogrodu Wielkiego. Na terenach położonych nad Zatoką Fińską i nad Jeziorem Ładoga do XIII niezależnością cieszyły się plemiona bałtycko-fińskie: Karelów, Iżorów i Wotów, które płacił daninę na rzecz Księstwa Kijowskiego, a później Nowogrodu Wielkiego.

W XII w. w wyniku rozbicia dzielnicowego Rusi Republika Nowogrodu uzyskała niezależność polityczną i dokonując ekspansji terytorialnej podporządkowała sobie wielkie obszary dzisiejszej północnej Rosji, w tym niemal cały teren dzisiejszego obwodu leningradzkiego (poza zachodnią częścią Przesmyka Karelskiego. W XIII i XIV w. ziemie obwodu stały się areną walk, których powodem były próby opanowania regionu przez Szwedów i Zakon kawalerów mieczowych. M. in. w 1240 książę nowogrodzki w bitwie na Newą pokonał wojska szwedzkie, zaś w dwa lata później, w 1242 w bitwie na zamarzniętym jeziorze Pejpus rozbił armię kawalerów mieczowych. Dla obrony zachodnich rubieży swego państwa władcy nowogrodzcy w XIII i XIV zbudowali w regionie kilka twierdz na miejscach dawnych iżorskich i wotyckich grodów, m.in. Jam (fiń. Jaama, dziś Kingisepp), Koporie, Orieszek (fiń. Pähkinäsaari), Korielę (fiń. Käkisalmi) (obecnie Prioziorsk) itd. Ok. 1270 rdzenna ugrofińska ludność tych ziem całkowicie utraciła niezależność i rozpoczął się powolny proces slawizacji, trwający setki lat.

Zachodnia część dzisiejszego obwodu w okresie tym nosiła nazwę Ingrii, od zlatynizowanej nazwy rdzennych mieszkańców tego regionu – Iżorów.
&nbsp;r.)
Po upadku Rusi Nowogrodzkiej cały region dostał się pod panowanie Księstwa Moskiewskiego.

Na początku XVII w wykorzystując osłabienie Rosji (tzw. wielka smuta) Szwecja opanowała część dzisiejszego obwodu, odcinając Rosję od Bałtyku.
W wyniku wojny północnej na początku XVIII w. Rosja odzyskała utracone sto lat wcześniej obszary dzisiejszego obwodu, zaś car Piotr Wielki na tym obszarze wyznaczył miejsce na budowę swej nowej stolicy (Sankt Petersburg). Spowodowało to rozwój gospodarczy i cywilizacyjny regionu.

W czasie rewolucji październikowej obszar obwodu był jednym z bastionów bolszewków.

W czasie II wojny światowej większa część obwodu była okupowana przez Wehrmacht i poniosła znaczne straty gospodarcze i ludnościowe. Po wojnie nastąpiła odbudowa zniszczeń.

Przynależność administracyjna i utworzenie obwodu

) (kolor różowy) i dzisiejszego obwodu (kolor szary)
W 1708 utworzono gubernię ingermanlandzką obejmującą m.in. obszar dzisiejszego obwodu; w 1710 przemianowano ją na gubernię sankt-petersburską. W 1914 gubernia ponownie zmieniła nazwę i stała się gubernią piotrogrodzką, zaś w 1924 – gubernią leningradzką. W tym czasie wielkokrotnie dochodziło do zmian jej granic.

W latach 1927/29 w ZSRR przeprowadzono reformę administracyjną. W jej ramach utworzono obwód leningradzki, który jednak obejmował obszar znacznie większy od dzisiejszgo terenu tej jednostki administracyjnej (360,4 tys. km² wobec 85,3 tys. km²). W latach następnych wydzielano z jego terytorium kolejne obwody a także wielokrotnie zmieniano jego granice; ostatnia korekta miała miejsce w 1978.

Władza i administracja

Obwód leningradzki, podobnie jak inne podmioty Federacji Rosyjskiej posiada dość duży zakres samodzielności. Podstawowym aktem prawnym obwodu, regulującym sprawy lokalnego ustroju prawnego, jest Statut (ros. Устав) z dnia 27 października 1994<ref>Устав Ленинградской области</ref>

Zgodnie z regulacjami Statutu władzę prawodawczą (ustawodawczą) w obwodzie sprawuje Zgromadzenie Prawodawcze Obwodu Leningradzkiego, złożone z 50 deputowanych, wybieranych na pięcioletnią kadencją, częściowo wg systemu proporcjonalnego, częściowo wg większościowego. W obecnej kadencji (od 2007) w gremium tym zasiadają przedstawiciele 4 partii: Jednej Rosji, Sprawiedliwej Rosji, Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej i Liberalno-Demokratycznej Partia Rosji.

Najwyższym organem władzy wykonawczej (administracji) regionu jest Gubernator Obwodu Leningradzkiego, wybierany na okres 5 lat przez Zgromadzenie Prawodawcze. Stoi on także na czele lokalnego "rządu", w skład którego wchodzi ponadto 10 innych członków tego organu, w radze wicegubernatorów. Obecnie, od 1999 funkcję gubernatora sprawuje Walery Sierdiukow.

Kontrolę finansową nad władzami regionu sprawuje Izba Kontrolno-Rachunkowa, której członkowie powoływani są przez Zgromadzenie Prawodawcze na 5 lat.<ref>Новым председателем КСП Ленобласти стал Алексей Ларькин</ref>

Zarówno Zgromadzenie Prawodawcze, jak i gubernator obwodu leningradzkiego nie mają siedziby na podległym swej władzy obszarze, lecz rezydują w Sankt Petersburgu, będącym odrębną jednostką podziału terytorialnego Rosji. Planowane jest jednak przeniesienie przynajmniej części organów władzy do leżącego na terenie obwodu miasta Wsiewołożsk<ref>Всеволожск станет второй столицей Ленобласти</ref>.
w Iwangorodzie

Obiekty historyczne

Wpisane na listę UNESCO

Wiele z lokalnych zabytków i osobliwości uznanych zostało za ważne dla całej ludzkości. Na listę światowego dziedzictwa UNESCO wpisane są m.in.:<ref>Всемирное наследие ЮНЕСКО</ref>:

Pozostałe

Regiony partnerskie

Tablice rejestracyjne

Tablice pojazdów zarejestrowanych w obwodzie leningradzkim mają oznaczenie 47 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Zobacz też

Linki zewnętrzne



Oblast Leningrad
Leningrad Oblast
Oblast de Léningrad