Motława


}}
Motława (niem. Mottlau) – rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły, płynąca przez Pojezierze Starogardzkie i Żuławy Wiślane, powiaty: starogardzki, tczewski, gdański i miasto Gdańsk.

Zlewnia rzeki leży jeszcze dodatkowo na Pojezierzu Kaszubskim. Źródła rzeki znajduje się w Jeziorze Szpęgawskim Południowym na Pojezierzu Starogardzkim, na północny wschód od Starogardu Gdańskiego. Motława przepływa Gdańsk, w którym od średniowiecza na Motławie znajdował się port morski. Na rzece organizowane są spływy kajakowe.

Przebieg


Motława przepływa przez teren gmin: gmina Starogard Gdański, gmina i miasto Tczew, gmina Suchy Dąb, gmina Pruszcz Gdański, miasto Gdańsk.

W górnym biegu rzeki płynie jako Szpęgawa. Następnie płynie na północ do Boroszewa, skąd odbija na południowy wschód w pobliże Swarożyna. Później rzeka płynie wzdłuż linii kolejowej nr 221 w stronę Tczewa. Przepływa przez Jezioro Rokickie Duże, łącząc je z J. Rokickim Małym. Następnie skręca na północ, płynąc pomiędzy Tczewem a Szpęgawą, później Zajączkowem, a następnie Tczewskimi Łąkami. Między Tczewskimi Łąkami a Czatkowami rzeka skręca na północ, płynąc na krótkim odcinku równolegle do Wisły. Przed Koźlinami rzeki rozchodzą się. Motława przepływa przez Krzywe Koło i Suchy Dąb<ref name="PZW mapa"> dokładniejszy przebieg na podstawie google</ref>.

W pobliżu Grabin-Zameczku do Motławy uchodzi Kłodawa. Motława płynie dalej na północ przepływając lub mijając w niewielkiej odległości Grabowo, Grabina-Duchowne, Wróblewo, Lędowo, Mokry Dwór, Weselno. W pobliżu Dziewięciu Włók Motława łączy się z Martwą Wisłą przez Kanał Wielki. Motława odbija na zachód, we wsi Krępiec uchodzą do niej dwa lewe dopływy: Czarna Łacha oraz największy z dopływów Motławy Radunia. Rzeka skręca na północny zachód i wpływa w granice administracyjne Gdańska, stanowiąc granicę dzielnic Olszynka i Orunia-Św. Wojciech-Lipce<ref name="PZW mapa"/>.

W Gdańsku Motława początkowo biegnie pomiędzy ulicami Przybrzeżną i Olszynką. Następnie jest sztucznie podzielona na trzy nurty: Starą Motławę, Nową Motławę i Opływ Motławy. Stara Motława płynie obok Starego Przedmieścia i Głównego Miasta. Po opłynięciu Wyspy Spichrzów Stara i Nowa Motława łączą się, wcześniej od Nowej Motławy oddziela się Kanał na Stępce, który poniżej Ołowianki łączy się z głównym nurtem Motławy, i wspólnie wpadają do Martwej Wisły koło Polskiego Haka<ref name="PZW mapa"/>.

Dorzecze

Motława wypływa z jeziora Szpęgawskiego Południowego na Pojezierzu Starogardzkim, na północny wschód od Starogardu Gdańskiego. Największymi dopływami są Radunia, Kanał Raduni, Bielawa, Kłodawa, Czarna Łacha<ref></ref>.

Jakość wód

Na podstawie badań Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, przeprowadzonych w 2007 jakość wód Motławy była określona jako słaba (IV klasa jakości)<ref></ref>, natomiast rok później była umiarkowana (III klasa jakości)<ref></ref>. Mimo zadowalającego stanu ogólnego, badania związane z realizacją Dyrektywy rybnej i Dyrektywy azotanowej wykazały, że jej wody w 2008 nie spełniały warunków odpowiednich dla hodowli ryb karpiowatych i łososiowatych, a głównymi mankamentami był poziom azotynów i fosforu ogólnego. Poziom azotanów na stacji Rokitki (56,1 km od ujścia) wynosił 22,14mg NO3/l natomiast w stacji Gdańsk, ul. Olszyńska (1,8 km od ujścia) 9,52mg NO3/l<ref></ref>.

Zagospodarowanie


Dolny bieg rzeki na terenie Gdańska, od Mostu Zielonego do ujścia wraz z fragmentem Nowej Motławy poniżej Mostu Stągiewnego wchodzi w skład obszaru morskiego portu Gdańsk<ref>Granice portu morskiego w Gdańsku są określone rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1998 roku, zob. </ref><ref></ref>.

Na Motławie znajdują się łowiska ryb, którymi opiekuje się założony w 1950 roku gdański okręg Polskiego Związku Wędkarskiego<ref></ref>.

Wzdłuż biegu Motławy od Tczewa do Gdańska znajduje się znakowany szlak turystyczny Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego – Szlak Motławski<ref></ref>. Na Motławie organizowane są spływy kajakowe.

Regulacja rzeki i powodzie

Gdańsk jest jednym z najbardziej zalewanych miast w Polsce, jednakże główną przyczyną powodzi nie są przepływające przez nie rzeki w tym Motława ale, zjawisko cofki<ref></ref>.

Podczas powodzi w Gdańsku w 2001, ze względu na cofkę oraz napływanie wody z Górnego Tarasu woda płynęła Motławą w górę rzeki przez co zalała okolice wsi Cieplewo, gdzie przerwany został wał<ref></ref>.

Historia


1 sierpnia 1975 na Motławie zatonął prom<ref></ref>.

17 kwietnia 1577 Motława odegrała rolę w trakcie Bitwy pod Lubiszewem, stoczonej w pobliżu Lubiszewa Tczewskiego.

Hydronimia


Nazwę Motława dostały również

Nazwę Motława ustalono urzędowo w 1949 roku<ref>Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. (, s. 3)</ref>.


Motława
Motława