Monachium


Monachium (niem. München, ; baw. Minga) – miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech. Stolica Bawarii i rejencji Górna Bawaria. Siedziba Stowarzyszenia Krajowego (Landesverbände) Technisches Hilfswerk<ref>THW – Dienststellen</ref>

Monachium położone jest na Wyżynie Bawarskiej, nad rzeką Izarą. Jest siedzibą Federalnego Trybunału Finansowego oraz centrali prestiżowego Towarzystwa Maxa Plancka prowadzącego działalność badawczo-rozwojową w Niemczech i innych krajach Europy. Miasto jest ponadto głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalno-naukowym południowej części kraju.

Historia

W 1158 Henryk Lew, książę Bawarii dokonał lokacji miasta, nadając jednocześnie benedyktynom przywilej organizowania targów. Miasto powstało przy zamku i klasztorze stąd nazwa bei den Mönchen – przy mnichach. Dogodna lokalizacja na szlaku handlu solą, most na Izarze zadecydowały o szybkim rozwoju miasta. Od połowy XIII wieku Monachium stało się siedzibą rodu von Wittelsbach, którzy w 1255 przenieśli tu swoją rezydencję książęcą i władali miastem przez następne stulecia.
W okresie wojny trzydziestoletniej, w 1643 zajęte przez Szwedów pod wodzą Gustawa Adolfa. Od czasów napoleońskich miasto zostało stolicą królestwa Bawarii.
W XIX wieku rozpoczął się okres przyspieszonego rozwoju miasta. Monachium stało się jednym z najważniejszych ośrodków kultury europejskiej, tworzył tu m.in. kompozytor Richard Wagner. W 1919 powstała w Monachium Bawarska Republika Rad.

W okresie Republiki Weimarskiej ośrodek ruchu nazistowskiego (pucz monachijski). Miejsce zawarcia w 1938 układu pomiędzy Niemcami, Włochami, Francją i Wielką Brytanią (konferencja monachijska). Miasto zostało poważnie zniszczone w czasie II wojny światowej.

Architektura

Położony na Starym Mieście Marienplatz wyznacza centrum Monachium. Wokół placu rozciąga się strefa ruchu pieszego obejmująca powierzchnię 1 km².

Parki

Monachium posiada wiele całorocznie pielęgnowanych parków i terenów zielonych. Dużą część pielęgnowanej zieleni miejskiej stanowią tzw. pasy zieleni (Grünstreifen). Są to najczęściej obszary usytuowane między osiedlami lub na tyłach ciągów kamienic, pielęgnowane przez gospodarkę komunalną miasta z taką samą starannością jak parki miejskie. Rozpiętość pasów zieleni osiąga nierzadko kilkaset metrów do kilometra.

Ogród Angielski


W samym sercu miasta znajduje się założony w 1788 roku na obszarze wcześniejszego prywatnego lasu Ogród Angielski (niem. Englischer Garten), obejmujący powierzchnię 4,17 km². Jest on największym śródmiejskim parkiem w Europie i jednym z największych parków miejskich na świecie. Położony jest wzdłuż przecinającej miasto rzeki Izary, w większości po jej lewobrzeżnej stronie. Park jest podzielony na część południową mającą charakter prototypowego parku miejskiego i część północną przypominającą zadbany park leśny. Obie części przecina trasa samochodowa szybkiego ruchu, niekolidująca z drogami łączącymi obie części parku. W części południowej znajduje się jeden z największych w Monachium ogrodów piwnych (Biergarten) wokół Chińskiej wieży, jak i sztucznie nasypane wzniesienie z klasycystyczną kopułą na greckich kolumnach, będące popularnym punktem widokowym na centrum miasta i południową część parku. W parku znajduje się również słynna na cały świat plaża naturystów, jedyna taka na świecie w centrum wielkiego miasta. W pobliżu parku, po jego zachodniej stronie, znajduje się większość instytutów Uniwersytetu Ludwika Maksymiliana, w tym budynek główny, przez co park jest licznie odwiedzany przez studentów i ogólnie młodych ludzi. Park jest udostępniony bez ograniczeń rowerzystom. Latem młodzi ludzie grają muzykę na żywo.

Edukacja

Monachium jest największym i najbardziej znaczącym ośrodkiem naukowym południowych Niemiec. Znajdują się tu liczne szkoły wyższe, m.in.:

LMU, TUM, FH i MH posiadają wspólną organizację (Studentenwerk München) zarządzającą wszystkimi państwowymi akademikami studenckimi miasta Monachium. Studentenwerk dysponuje obecnie (2008) 10 000 miejsc w akademikach, z czego 99% to miejsca w jednoosobowych pokojach lub jednoosobowych apartamentach.

Gospodarka

Monachium jest wielkim ośrodkiem gospodarczym i finansowym z siedzibami banków, firm ubezpieczeniowych (m.in. największego w świecie towarzystwa reasekuracyjnego Munich Re), instytucji handlowych.
Silnie rozwinięty przemysł elektrotechniczny (m.in. zakłady Siemens), środków transportu (produkcja samochodów BMW), maszynowy i włókienniczy. Znajdują się tu zakłady przemysłu chemicznego, elektronicznego, poligraficznego, a także precyzyjnego (zakłady optyczne) i spożywczego (browarnictwo). Jest też dużym ośrodkiem handlu i siedzibą znanych koncernów przemysłowych. Rozwinięte jest tu też rzemiosło artystyczne (m.in. wyroby z porcelany).

Transport

Aglomeracja Monachijska licząca 2,6 milionów mieszkańców, posiada dobrze rozbudowaną infrastrukturę transportową. Transport miejski obsługiwany jest przez sześć linii metra oraz S-Bahn, kolej regionalną i liczne linie tramwajowe. System dodatkowo uzupełniony jest przez linie autobusowe docierające na tereny pozbawione komunikacji szynowej.
Dworzec główny München Hauptbahnhof umiejscowiony jest w ścisłym centrum miasta.
Od 28 maja 2006 Monachium połączone jest trasą szybkiej kolei ICE prowadzącą do Norymbergi przez Ingolstadt. Pociągi na tej trasie mogą rozwijać prędkość 300 km/h.
Port lotniczy w Monachium usytuowany jest w odległości około 30 km na północny wschód. Jest to jedno z najbardziej ruchliwych lotnisk w Niemczech. W 2006 lotnisko obsłużyło 34 miliony pasażerów. Podróż koleją z dworca głównego na lotnisko trwa 40–45 minut.

Stacje kolejowe

München Hauptbahnhof, München-Giesing, München Harras, München-Laim, München-Langwied, München Leienfelsstraße, München Donnersbergerbrücke, München Hackerbrücke, München Isartor, München Karlsplatz, München Marienplatz, München Westkreuz

Podział administracyjny

Nowy podział na dzielnice, który wszedł w życie w roku 1992, zmniejszył liczbę dzielnic w Monachium z 41 do 25. Są to (w porządku alfabetycznym):

{ border="0" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0; noborder; border-collapse: collapse; width: 100%; background-color: #ffffff;"
---- valign="top"
width="33%"
width="33%"

width="33%"
}

Galeria zdjęć

<gallery>
Plik:Theatiner Kirche Muenchen.jpgKościół Teatynów
Plik:Stachus Karlstor Muenchen.jpgKarlstor
Plik:Image-Schloss Nymphenburg Munich CC edit.jpgPałac Nymphenburg
Plik:St. Johann Nepomuk - Inside (München).jpgWnętrze kościoła Św. Jana Nepomucena
Plik:2297 - München - St Peterskirche and Heiliggeistkirche viewed from Frauenkirche.JPGKościół Świętego Piotra, w głębi kościół Ducha Świętego i wieża Starego Ratusza
Plik:Muenchen-Marienplatz-bjs-2.jpgMarienplatz
Plik:Michaelskirche Muenchen-full.jpgKościół Św. Michała
Plik:Munich skyline.jpgWidok z wieży kościoła Św. Piotra
Plik:Allianzarenacombo.jpgStadion Allianz Arena w Monachium
Plik:2529a - München - Olympiaturm from Olympiastadion - Genesis.JPGOlympiaturm
</gallery>

Miasta partnerskie

Zobacz też

Linki zewnętrzne




München
Munich
Munich